Indonesian-Dutch Relationship

WARLOVECHILD: Forgotten victims of Dutch military aggression in Indonesia

2012-01-15T07:58:00.000-08:00

I received an email from theorganization Oorlogsliefdekind. I’m interested to help this project, to unite formerDutch military personnel and their offspring. I have sent information aboutthis matter in Indonesian language to many mailing lists and to Indonesian press.

Batara R. Hutagalung

Chairman of The Committee ofDutch Honorary Debts

-------------------------------------------

WARLOVECHILD unites militarypersonnel and their offspring

Dutch servicemen and theirsecret children born in wartime Indonesia -

www.warlovechild.org

Warlovechild.org breaks thesilence about a blind spot in Dutch-Indonesian history with a successfulcrossmedia project which deals with the secret children fathered by Dutchservicemen and Indonesian women during the decolonization-war between theNetherlands and Indonesia (1945-1949). The family finding website contains awide variety of personal testimonials and family-snapshots gathered throughextensive oral history research. All information is now accessible to aninternational audience with an online English version at www.warlovechild.org.

The saying ‘all is fair inlove and war’ refers to matters of the heart and soul which are difficult tocontrol and contain. No wonder that a lot of commotion was caused amongveterans in the Netherlands, their relatives and people of mixed Indonesian-Europeandescent when the website warlovechild.org and the historical documentary SirDaddy (Tuan Papa) was released. The unreserved testimonials about love andsexuality in wartime made painfully clear that the most intensive Dutch wareffort ever had the birth of thousands of mixed-blooded children as anunforeseen consequence. Warlovechild.org breaks the taboo about this subject bycreating a safe and neutral digital environment where stories of both childrenand fathers are shared and commented on. Many of the 'warlovechildren' nevermet their fathers but kept on looking for them all their lives. Fathers alsodecide, sometimes after sixty years, to search for their secret children bornfrom an Indonesian war romance. Often the reactions show that children of Dutchmarriages who have found out about daddy’s secret want to meet their unknownIndonesian half-siblings.

The family finding tool onthe website functions as an effective way to start quests for long lostrelatives or newly discovered families. The Warlovechild project collected awide variety of testimonials of children, fathers, their Dutch offspring andeven mothers, both in the Netherlands and Indonesia. Veterans tell about theirwartime affairs and sexuality, their children describe the harassment theyfaced as an occupier's child and the mothers recall romantic and sad momentsfrom their memories. A huge amount of original historical documents such asbirth certificates, family-snapshots and military reports have been broughttogether for the first time to give a unique insight into the secret life oflove in wartime. The Warlovechild.org serves as a portal for a growingcommunity of people with similar roots. At the same time it is a source for newhistorical research.

It is remarkable that weknow of young Dutch girls who gave birth to children of German military duringthe Nazi-occupation or of the allied military after the liberation of theNetherlands in 1944/1945. But no historian nor journalist has ever tackled therole of Dutch military as absent fathers of Dutch-Indonesian children after thecolonial war of 1945-1949.

Due to post-colonialmigration of Dutch-Indonesian veterans as well as their family, kin andhalfcast offspring, many can be found in the USA, Canada, Australia and NewZealand. To reach this internationally dispersed target group, the websitewww.warlovechild.org is now accessible in English as well as in Dutch. Thefinancing of an Indonesian version is currently being investigated. The 80minutes documentary Sir Daddy with unique archival footage and personalinterviews is available in English, Dutch and Indonesian. An impression of themaking of Sir Daddy can also be watched on the website as well as a blog by themakers.

Keywords: love in wartime,family finder, oral history, colonial past, Netherlands, Indonesia, secretchildren, crossmedia, website, television, documentary, Indo-European

More information (not forpublication): Promoters mrs. Stef Scagliola (historian), mrs. Annegriet Wietsma(interviewer/director) and mr. Jean Hellwig (producer/director) can be reachedfor further information at: info@oorlogsliefdekind.nl / +31-6-2127 1555 /+31-20-462 0018

Warlovechild is produced byHellwig Productions Audiovisuals

with the support of:Heritage of War programme, NTR, VPRO, Dutch Cultural Media Fund, V-fonds, BankGiro Loterij, Data Archiving and Networked Services

This message is sent to youbecause we think you may be interested in its contents. We apologize forcross-sending.

Warlovechild

Zeeburgerpad 53

1019 AB Amsterdam

the Netherlands

phone +31 20 462 0018

info@oorlogsliefdekind.nl

www.warlovechild.org

Batavia 1941

2012-01-11T09:15:00.000-08:00

A bit of nostalgia.

Beautiful video of Batavia/Jakarta 1941

http://bit.ly/vKUG1B

Methartelijke groeten uit Jakarta,

Batara R.Hutagalung

Dutch expat's shame over late apologies for Rawagede massacre. Wiedergutmachung für die Witwen in Rawagede

2011-12-22T10:24:00.000-08:00

Published on : 13December 2011 - 4:47pm | By claire wilson (Photo: RNW/ Michel Maas)

The footage of Dutch ‘Wiedergutmachung’ in Rawagede hasrubbed some Dutch expats the wrong way. Claire Wilson in Malaysia feels deeplyembarrassed by the late apologies and the meagre 20,000 euros’ worth ofcompensation for the six remaining next of kin; received from the hands of aflower petal strewing Dutch ambassador.

Seeing a photograph of a relative of one of the victims ofthe Rawagede massacre was an exercise in humility for me. On 9 December 1947,Dutch troops entered the Indonesian village of Rawagede and killed 431 men andboys. Humility, because the next of kin (the last survivor died six months ago)showed the Dutch government what inner refinement means without uttering asingle word. What it does not mean is making a ‘noble’ 20,000-euro gesture toassuage your conscience.

Headstone

The Dutch governmentis always eager to point its finger at other countries and show them the errorsof their ways. On 9 December 2011, that same government showed it did notunderstand how corny the one-man show put up by Ambassador Tjeerd de Zwaanreally was, clumsily strewing flower petals on the victims’ rudimentary graves.

Was there really absolutely nobody in the Dutch governmentor among the embassy staff who asked whether the next of kin - in addition tothe 20,000 euros - might like a headstone on the graves of their loved ones?What the Netherlands did in 1947 was horrific. And what the Dutch governmentfailed to do 64 years later was unforgiveable and a cause for acuteembarrassment among Dutch people abroad who are able to distinguish right fromwrong.

Inner civilisation

Wanti Sariman, one ofthe six surviving next of kin, was 26 and pregnant with her second child whenher husband Tarman was shot dead by Dutch soldiers in Rawagade. She, and theother next of kin, have shown the Dutch government in the years following themassacre what inner refinement means, something that neither the 1947government nor any of the succeeding Dutch governments possessed.

Some among you may blame me for being bitter, for seeingproblems where there are none. But I know all too well, from my own experience,what war does to a person, what it smells like, feels like and what it lookslike. As a child, I saw with my own eyes what some people can do to – innocent– others.

Maybe the Dutch government thought it was doing the rightthing when it made Tjeerd de Zwaan walk through gravel, strewing flower petalson the victims’ graves from a reed basket. Fact is that thanks to thetelevision footage the whole world now knows there is blood on that pointingfinger, and has been for decades.

‘Police actions’

No Dutch governmenthas ever made even the slightest attempt to prosecute the soldiers who carriedout the massacre. In spite of a UN report which characterised the attack onRawagede as ‘intentional and merciless’. The report was published back in 1948.

Only in 1968 did the Netherlands admit that violent excesseshad occurred in Indonesia, which it then sought to belittle by arguing theywere actually ‘police actions’ provoked by guerillas. In practice, theseactions meant to arrest, line up and execute unarmed men and boys; put the dogson those who manage to escape into the plantation and shoot them to let thembleed to death in the muddy swamp water.

Closure

To us, elderly Dutchcitizens living abroad, it came as a shock to hear and read about thismassacre, to see the photographs. Many of us lived through World War II, and laterwatched the ships return from the Dutch East Indies packed with Dutch soldiersand their Indonesian girlfriends and wives. Dutch history has many black pages.The courageous women from Rawagede on Friday simply said: 'We close thischapter'.

We should be grateful to God that these next of kin werestill alive to get that closure.

(gsh/nc/tt)

=========================================

Dutch expat Claire Wilson

Claire (70) and her Australian husband live on top of amountain in the federal state of Penang in Malaysia. They travel a lot, andClaire loves to write, paint and fuss over her orchids, which she grows on herbalcony which offers a view of the Malacca Straits. Claire characterisesherself as a ‘late bloomer’.

Dutch 'police actions'

The Dutch East Indies were occupied by Japan in March 1942.After the Japanese surrender in August 1945, nationalist leader Sukarnoproclaimed Indonesian independence from the Netherlands. In 1947 and 1948-1949Dutch forces carried out two seperate operations against nationalist forces inan attempt to restore Dutch rule over its former colony. The Dutch authoritiescall the military operations the 'police actions'. Eventually - as a result ofhuge pressure from the United States – the Netherlands was forced to recogniseIndonesian independence in December 1949. About 150,000 Indonesians and 6,000Dutch were killed in the fighting.

Source:

http://www.rnw.nl/english/article/dutch-expats-shame-over-late-apologies-rawagede-massacre

Dutch apology for 1947 Indonesia massacre at Rawagede

2011-12-22T09:46:00.000-08:00

9 December 2011 Last updated at 05:58 GMT

Batara R. Hutagalung, Chairman of the Committee of Dutch Honorary Debts with Ambassador Tjeerd de Zwaan and Lieutenant Col. Haryono at the Rawagede Monument, on December 9, 2011. (Pkoto: collection of Batara R. Hutagalung)

The Dutch government has apologised for a massacre committedby its soldiers in Indonesia in 1947, as the country fought for independence.

Dutch ambassador Tjeerd de Zwaan spoke at a ceremony inBalongsari village, formerly known as Rawagede, where at least 150 people werekilled.

He said the massacre was a tragedy and apologised in Englishand Indonesian.

Earlier this year, a court in the Netherlands ordered thegovernment to pay compensation over the killings.

The case was brought by relatives of those who were killed.

Reports said the Netherlands would pay 20,000 euros to therelatives, but lawyers say the exact figure is still being negotiated.

The BBC's Karishma Vaswani in Balongsari says the ruling isexpected to lead to more claims from Indonesians who were mistreated during theNetherlands' colonial rule.

Mr de Zwaan said he hoped the formal apology would allow thefamilies of the victims of the tragedy to close an exceedingly difficultchapter of their lives.

"On behalf of the Dutch government, I apologise for thetragedy that took place in Rawagede on the 9th of December, 1947," hesaid.

When he repeated the apology in Indonesian, some relativesof the victims broke down in tears.

The Netherlands had previously expressed regret over thekillings, but never formally apologised.

Most of current-day Indonesia was ruled by the Netherlandsfrom the 19th Century until World War II, when the Japanese army forced out theDutch.

When the Dutch attempted to reassert control after thedefeat of the Japanese, they met fierce resistance.

The Netherlands finally recognised Indonesia's independencein 1949.

Source: http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-14923160

RAWAGEDE: UITSPRAAK VAN DE RECHTBANK (Court decision). 14 September 2011

2011-12-12T08:45:00.000-08:00

(Terjemahan bahasa Indonesia/Indonesian translation:

http://batarahutagalung.blogspot.com/2011/12/rawagede-putusan-pengadilan-belanda-14.html)

LJN: BS8793, Rechtbank's-Gravenhage , 354119 / HA ZA 09-4171

Datumuitspraak: 14-09-2011

Datumpublicatie: 14-09-2011

Rechtsgebied: Civiel overig

Soort procedure: Eerste aanleg - meervoudig

Inhoudsindicati

Eisersvorderen een verklaring voor recht dat de Staat onrechtmatig heeft gehandeldjegens de weduwen en overige familieleden van de mannen die op 9 december 1947 door Nederlandse militairen zijngeëxecuteerd in Rawagedeh (Indonesië) en jegens de man die gewond is geraaktbij de executies. Daarnaast vorderen zij vergoeding van schade, waarvan dehoogte nog nader moet worden bepaald. De vorderingen worden gedeeltelijktoegewezen. De vorderingen op grond van de executies zijn strikt genomenverjaard, maar een beroep op verjaring door de Staat is onaanvaardbaar jegensde direct betrokkenen, dat wil zeggen de weduwen van de destijds geëxecuteerdemannen en de overlevende van de executies. De rechtbank heeft daarbijverschillende omstandigheden in aanmerking genomen waarbij veel nadruk isgelegd op de ernst van de feiten. De rechtbank acht het ook van belang dat kortna de executies reeds is geoordeeld dat deze onaanvaardbaar waren. Jegens denabestaanden van volgende generaties (waaronder de dochter die als eiseroptrad) heeft de rechtbank het beroep van de Staat op verjaring gehonoreerd.Ook ten aanzien van de vorderingen wegens het niet-doen van onderzoek en hetniet-vervolgen heeft de rechtbank het beroep van de Staat op verjaringgehonoreerd. De vorderingen van de Stichting zijn afgewezen omdat onvoldoendeduidelijk is van wie zij de belangen behartigt.

Uitspraak

vonnis

RECHTBANK 'S-GRAVENHAGE

Sector civiel recht

zaaknummer / rolnummer: 354119 / HA ZA 09-4171

Vonnis van 14 september 2011

in de zaak van

1. [eiseres sub 1],
2. [eiseres sub 2],
3. [eiseres sub 3],
4. [eiseres sub 4],
5. [eiseres sub 5],
6. [eiseres sub 6],
7. [eiseres sub 7],
8. [eiseres sub 8],
9. [eiser sub 9],
allen ten tijde van het uitbrengen van de inleidende dagvaarding wonende teBalongsari, Indonesië,

en

10. de stichting
STICHTING KOMITE UTANG KEHORMATAN BELANDA (COMITÉ NEDERLANDSE ERESCHULDEN),
gevestigd en kantoorhoudend te Heemskerk,
eisers,
advocaat mr. L. Zegveld te Amsterdam,

tegen

DE STAAT DER NEDERLANDEN (MINISTERIE VAN BUITENLANDSE ZAKEN),
waarvan de zetel is gevestigd te 's-Gravenhage,
gedaagde,
advocaat mr. G.J.H. Houtzagers te 's-Gravenhage.

Eisers sub 1 tot en met 10 worden hierna gezamenlijk aangeduid als"eisers", eiser sub 9 afzonderlijk als "[eiser sub 9]" eneiseres sub 10 afzonderlijk als "de Stichting". Gedaagde wordt hiernaaangeduid als "de Staat".

1.  De procedure

Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding van 30 november 2009, met producties;
- de conclusie van antwoord, met producties;
- de conclusie van repliek, met producties;
- de conclusie van dupliek, met producties;
- het proces-verbaal van het op 20 juni 2011 gehouden pleidooi en de daaringenoemde alsmede de daaraan gehechte stukken.

Ten slotte is een datum voor vonnis bepaald.

2.  De feiten

2.1.  Indonesië maakte tot 1949 onder de naam Nederlands-Indië deeluit van het Koninkrijk der Nederlanden.

2.2.  Op 17 augustus 1945 werd door de nationalistische Indonesischeleiders Soekarno en Hatta de Republiek Indonesië uitgeroepen. Deze republiekwerd aanvankelijk niet door Nederland erkend.

2.3.  Op 25 maart 1947 kwam tussen Nederland en de RepubliekIndonesië het Verdrag van Linggadjati tot stand waarin is bepaald dat deRepubliek Indonesië uiterlijk op 1 januari 1949 onafhankelijk zou worden.

2.4.   Onenigheid over de uitleg en de uitvoering van het Verdrag vanLinggadjati heeft in juli 1947 geleid tot een militaire interventie vanNederland in de Republiek Indonesië (de zogenaamde 'eerste politionele actie').Deze actie duurde tot 5 augustus 1947. Tijdens deze actie heeft het Nederlandseleger onder meer de laagvlakte rondom de stad Krawang bezet. Deze stad ligtenkele kilometers ten zuiden van de nederzetting Rawagedeh, thans Balongsarigeheten, waar eisers sub 1 tot en met 9 woonachtig zijn dan wel waren.

2.5.  Op 9 december 1947 hebben Nederlandse militairen onder leidingvan majoor [majoor] in het kader van de bestrijding van de in het gebied actiefgeworden Indonesische strijdgroepen een aanval uitgevoerd op Rawagedeh. Bijdeze aanval is een groot deel van de mannelijke bevolking, waaronder deechtgenoten van eisers sub 1 tot en met 7, zonder vorm van proces doorNederlandse militairen geëxecuteerd. [eiser sub 9] is bij deze aanval gewondgeraakt.

2.6.  Op 12 januari 1948 is het rapport van de 'Committee of GoodOffices on the Indonesian Question' van de VN Veiligheidsraad verschenen. Indit rapport is het optreden van de Nederlandse militairen in Rawagedehonderzocht en aangemerkt als"deliberate and ruthless".

2.7.  Bij brief van 22 juli 1948 heeft luitenant-generaal [commandantvan het leger], commandant van het leger (hierna: "[commandant van hetleger]"), het volgende verzoek gedaan aan de heer [procureur-generaal],procureur-generaal bij het Hooggerechtshof van Nederlands-Indië (hierna:"[procureur-generaal]"):

"Hierbij zend ik je een dossier over het geval Krawang, waarover ik jereeds eerder sprak. Het betreft hier de executiezaken van den majoor[onleesbaar]. Ik zit er nogal mee in; strafrechtelijk is de man aansprakelijken volgt er bij behandeling voor de Krijgsraad onherroepelijk een veroordeling,welke hem zijn verdere carrière kost. Aan de andere kant is men vanKrijgsraadzijde geneigd de zaak, maar liever niet te vervolgen, omdat deomstandigheden waaronder een en ander is geschied deze vervolging"achteraf" betrokkene wel in een veel ongunstiger daglicht stellen,dan de feitelijke toestand, toen het geschiedde. (...) Ik zou gaarne jouwoordeel hebben in deze zaak, want het is wel zeer eenvoudig nu tot vervolgingte beslissen, doch ik vraag mij af of daarmede de zaak en de rechtvaardigheidwel mede is gediend. Ik verkeer zelf in twijfel en ben eveneens geneigd totdeponeren (...)"

2.8.  [procureur-generaal] heeft bij brief van 29 juli 1948 als volgtaan [commandant van het leger] geantwoord:

"Nu blijkbaar iedere vreemde inmenging en belangstelling is verdwenen zouik de voorkeur geven aan deponeering. Dit neemt niet weg dat de gedragingen vanMaj. [onleesbaar] op zich zelf begrijpelijk en verklaarbaar niettemin afkeuringbehoeven omdat hij niet in een absolute dwang-positie verkeerde (...) Waar Maj.[onleesbaar] zich niet aan excessen zoals mishandelingen heeft schuldig gemaakten hij niet geheel ten onrechte kon overwegen dat deze boenja's binnenafzienbare tijd de streek opnieuw zouden onveilig maken geef ik je inoverweging de zaak onvervolgd te laten."

2.9.  Op 3 augustus 1949 hebben de Nederlandse regering en deregering van de Republiek Indonesië een staakt-het-vuren afgekondigd. Desoevereiniteitsoverdracht heeft plaatsgevonden op 29 december 1949.

2.10.  Op 7 september 1966 is de 'Overeenkomst tussen het Koninkrijkder Nederlanden en de Republiek Indonesië inzake de tussen de beide landen nogbestaande financiële vraagstukken' tot stand gekomen (hierna: "deFinanciële overeenkomst"). In artikel 3 lid 1 van deze overeenkomst isbepaald dat de partijen het erover eens zijn dat met betaling door deIndonesische regering van een bedrag van zeshonderd miljoen Nederlandse guldenaan de Nederlandse regering alle bestaande financiële vraagstukken zullen zijngeregeld.

2.11.  In 1969 is de 'Nota betreffende het archiefonderzoek naar degegevens omtrent excessen in Indonesië begaan door Nederlandse militairen in deperiode 1945-1950' (hierna: "de Excessennota") vastgesteld. In dezenota heeft de Nederlandse regering het standpunt ingenomen dat de Nederlandsestrijdkrachten in de Republiek Indonesië zich aan geweldsexcessen hebben overgegeven,maar dat deze moeten worden begrepen in de situatie van een ongeregeldeguerilla, waarin de Indonesische hinderlagen en terreur Nederlandsezuiveringsacties en daden van contraterreur uitlokten. De Excessennota bevatonder meer de volgende onderzoeksweergave van de gebeurtenissen in Rawagedeh:

"Na een klacht van Republikeinse zijde, is door waarnemers van deCommissie van Goede Diensten ter plaatse een onderzoek ingesteld. Hetwaarnemingsteam komt in een op 12 januari 1947 uitgebracht rapport tot deconclusie dat zich in het betrokken gebied een terroristische ondergrondsebeweging had ontwikkeld, waarvan Rawahgedeh het vermoedelijke centrum wasgeweest. De tegen Rawahgedeh gerichte actie van de Nederlandse troepen werd inhet rapport niettemin "deliberate and ruthless" genoemd. O.a. wasimmers van Nederlandse zijde - na een aanvankelijke ontkenning - toegegeven datenkele gevangenen na ondervraging zonder vorm van proces waren doodgeschoten,hoewel tijdens en na de actie, die volgens Nederlandse opgave in totaal 150Indonesiers het leven kostte, geen wapens in de kampong waren aangetroffen enaan Nederlandse zijde geen doden of gewonden waren gevallen. De majoor, die bijde actie de leiding had en voor de executie van de - in totaal ongeveer twintig- gevangenen verantwoordelijk was, is na overleg tussen de Legercommandant ende Procureur-Generaal uit overwegingen van opportuniteit niet vervolgd."

2.12.  In het Kamerdebat dat in 1969 op het verschijnen van deExcessennota volgde, heeft de toenmalige minister-president[minister-president] in de volgende bewoordingen verklaard dat geen vervolgingzal worden ingesteld wegens niet-verjaarde misdrijven, begaan door Nederlandsemilitairen in Indonesië in de periode 1945-1950:

"De conclusie, waartoe de Regering is gekomen, is dan ook dat in deovergrote meerderheid van de gevallen, en veelal de ernstigste, geenstrafvervolgingen meer mogelijk zijn en dat in het enkele geval, waarin eenstrafvervolging nog kan worden overwogen, waarvan moet worden afgezien, omdateen daarop gericht vervolgingsbeleid afhankelijk van een toevallig beschikbaarzijn van een voldoende compleet dossier en het toepasselijk zijn van een enkelenog niet door de verjaring achterhaalde wettelijke bepaling willekeurig is.Niet de ernst van het delict zou beslissen, de ernstige delicten zijn trouwensook al verjaard. Het toeval zou dan teveel het beleid beheersen en dit leidtniet tot rechtvaardige rechtsbedeling. (...)"

2.13.  De toenmalige minister-president [minister-president] heeftnaar aanleiding van Kamervragen volgend op een door RTL in 1995 uitgezondendocumentaire over Rawagedeh toegezegd dat het openbaar ministerie eenoriënterend onderzoek zal verrichten, waarbij recent beschikbaar gekomengegevens zullen worden getoetst aan de inhoud van het bestaande dossierteneinde te bezien of het zinvol is om alsnog tot vervolging van deverantwoordelijke Nederlandse militairen over te gaan.

2.14.  Bij brief van 28 augustus 1995 heeft de Procureur-Generaal vanhet Parket Arnhem een ambtsbericht aan de Minister van Justitie gestuurd metdaarin de uitkomsten van een door officier van justitie mr. [officier vanjustitie] en luitenant-kolonel mr. [luitenant-kolonel] uitgevoerd oriënterendonderzoek naar de strafbaarheid van de op 9 december 1947 door de Nederlandsemilitairen in Rawagedeh gepleegde feiten en de vraag of die feiten al dan nietzijn verjaard. Het ambtsbericht bevat de volgende conclusies:

"I er zijn door Nederlandse militairen op 9 december 1947 te Rawahgedehstrafbare feiten begaan.

II de gepleegde strafbare feiten zijn mogelijk te kwalificeren alsovertredingen van artikel 148 WMS oud.

III wij zijn er niet geheel van overtuigd dat de verjaring van deze feiten isopgeheven.

IV indien we aannemen dat de zaken niet verjaard zijn, zal naar ons oordeel eenmogelijke vervolging stranden op een niet ontvankelijk verklaring van het OM opde gronden
a. de beslissing van de Nederlandse regering, genomen in 1969, om niet meer tevervolgen;
b. de eerder genomen sepot-beslissing;
c. het lange uitblijven van de vervolging nu men reeds in 1947/1948, doch zekerin 1969 reeds bekend was met de feiten;
d. rechtsongelijkheid, nu soortgelijke delicten in de periode 1946-1950 werdenberecht terzake overtreding van de artikelen 287 en 289 van het Wetboek vanStrafrecht waarop een mindere strafbedreiging van toepassing was dan op de nutoegepaste artikelen."

2.15.  De Minister van Justitie heeft bij brief van 5 september 1995de Tweede Kamer als volgt over de uitkomsten van het oriënterend onderzoekgeïnformeerd:

"De documentaire in kwestie werpt geen nieuw licht op de reeds bekendefeiten. Over de gebeurtenissen in Rawagedeh wordt achtereenvolgens in decorrespondentie uit het archief van procureur-generaal [procureur-generaal], inhet VN-rapport van 12 januari 1948 en in de excessennota van 1968 meldinggemaakt. Over het aantal slachtoffers dat op 9 december 1947 is gevallenbestaan verschillende lezingen. In ieder geval moet worden vastgesteld dat hetNederlandse leger bij de gebeurtenissen in Rawagedeh standrechtelijke executiesheeft uitgevoerd, waarbij een groot aantal slachtoffers is gevallen.
Vastgesteld moet evenwel worden dat vervolging van de betreffende misdrijvenniet meer mogelijk is. Bij de behandeling van de excessennota in de TweedeKamer in 1969 heeft de toenmalige minister-president [minister-president]verklaard dat wegens eventuele niet-verjaarde misdrijven, begaan doorNederlandse militairen in de periode 1945-1950, geen vervolging meer zal wordeningesteld (Kamerstukken 10 008, 74 ste vergadering 2 juli 1969, pag 3613/3614).Daarnaast is in het kader van de parlementaire behandeling van de wet van 8april 1971, waarbij, kort samengevat, de verjaring van oorlogsmisdrijven enmisdrijven tegen de mensheid werd opgeheven, gesteld: "Naar misdrijven vanNederlandse militairen, in de periode 1945-1950 in Indonesië begaan, is eenonderzoek ingesteld. Daarvan heeft de regering verslag gedaan in een nota aande Tweede Kamer. Bij de openbare behandeling van die nota zijn de overwegingenuiteengezet, die hebben geleid tot de beslissing, dat wegens eventueel nog nietverjaarde misdrijven uit die periode geen vervolging meer zal worden ingesteld.Voor opheffing van de verjaring voor die misdrijven zou derhalve geen grondslagmeer aanwezig zijn." (Kamerstukken 10 251, 140 a, MvA aan de EK). Hieruitmoet worden afgeleid dat de wetgever bij de opheffing van de verjaring vanoorlogsmisdrijven niet het oog had op misdrijven begaan door Nederlandsemilitairen in Indonesië in 1945-1950. Een nader onderzoek acht ik daarom nietzinvol."

2.16.  De Stichting is in Nederland opgericht op 4 april 2007 enheeft blijkens haar statuten onder meer als doel het behartigen van de belangenvan de (Indonesische) burgerslachtoffers dan wel hun afstammelingen die tijdensde koloniale periode hebben geleden onder het geweld van het Nederlandse regimeen de schending van de mensenrechten die gedurende die koloniale periode doorde Nederlandse militairen onder de verantwoordelijkheid van de Nederlandse regeringzijn gepleegd. Daarnaast heeft de Stichting als doel het verkrijgen vanerkenning van de Nederlandse regering voor de Indonesische slachtoffers enoorlogsschade en het bewerkstelligen van rechtsherstel voor deze slachtoffers.

2.17.  De advocaat van eisers heeft de Staat bij brief van 8september 2008 aansprakelijk gesteld voor de als gevolg van het optreden van deNederlandse militairen in Rawagedeh door eisers geleden schade. Daarbij heeftde advocaat van eisers nakoming verzocht van zowel een op de Staat rustendeverbintenis uit onrechtmatige daad tot betaling van schadevergoeding als vaneen natuurlijke verbintenis tot het verschaffen van genoegdoening enrechtsherstel.

2.18.  De Staat heeft bij brief van 21 november 2008 aan de advocaatvan eisers bericht dat hij niet bereid is om de door hen gestelde schade tevergoeden.

3.  Het geschil

3.1.  Eisers vorderen bij vonnis, voor zover mogelijk uitvoerbaar bijvoorraad:

I. voor recht te verklaren dat de Staat jegens de eisers wier echtgenoten zijngeëxecuteerd dan wel die zelf letsel hebben opgelopen onrechtmatig heeftgehandeld en aansprakelijk is voor de dientengevolge door hen geleden en nog telijden schade, nader op te maken bij staat en te vereffenen volgens de wet, tevermeerderen met de wettelijke rente vanaf de dag der dagvaarding tot de dagder algehele voldoening;

II. te verklaren voor recht dat de Staat jegens de Stichting onrechtmatig heeftgehandeld en aansprakelijk is voor de schade die de overige personen wiermannelijke familieleden op 9 december 1947 door Nederlandse militairen zijngeëxecuteerd, hebben geleden en nog zullen lijden;

III. de Staat te veroordelen tot vergoeding van de buitengerechtelijkeincassokosten, nader op te maken bij staat en te vereffenen volgens de wet;

IV. de Staat te veroordelen in de proceskosten, althans deze te compenseren.

3.2.  Eisers leggen aan hun vorderingen ten grondslag dat de Staatonrechtmatig heeft gehandeld door (i) het executeren van de echtgenoten vaneisers sub 1 tot en met 7 en de vader van eiseres sub 8 en het neerschieten van[eiser sub 9] en (ii) het niet-instellen van een gedegen strafrechtelijkonderzoek en het niet-vervolgen en berechten van de voor deze executiesverantwoordelijke Nederlandse militairen.

Executies

3.3.  Met betrekking tot de vordering uit hoofde van de executiesstellen eisers dat de executies hebben plaatsvonden in het kader van eenofficiële militaire operatie waarvoor de Staat uiteindelijk deverantwoordelijkheid draagt. Met de executies van de mannelijke inwoners vanRawagedeh heeft de Staat volgens eisers een inbreuk gemaakt op hun fundamentelepersoonlijkheidsrechten. Het optreden van de Nederlandse militairen was naarhun mening daarnaast in strijd met de op de Staat rustende wettelijke plichtenen de zorgvuldigheid die de Staat in de gegeven omstandigheden diende tebetrachten. Op de Staat rustte volgens eisers ten tijde van de executies opgrond van het Nederlandse recht de plicht tot bescherming van de lichamelijkeintegriteit en het leven van zijn onderdanen, waaronder (destijds) de inwonersvan Rawagedeh. Eisers verwijzen daartoe in de eerste plaats naar artikel 4 vande Nederlandse Grondwet van 1938 en naar artikel 148 van de Wet MilitairStrafrecht zoals dit gold in 1947, waarin het optreden van de Nederlandsemilitairen is gekwalificeerd als een misdrijf. Daarnaast vloeide voormeldebeschermingsverplichting van de Staat volgens eisers voort uit dwingende normenvan internationaal recht die, voor zover nog niet gecodificeerd, destijds inieder geval reeds als gewoonterecht of algemene fundamentele rechtsbeginselengelding hadden.

Niet-vervolgen en berechten

3.4.  Het niet-instellen van een strafrechtelijk onderzoek naar deexecuties en het niet-vervolgen van de voor deze executies verantwoordelijkeNederlandse militairen is volgens eisers jegens hen onrechtmatig nu uit detussen [commandant van het leger] en [procureur-g[procureur-generaal] gevoerdecorrespondentie volgt dat een succesvolle vervolging van majoor [majoor] zondermeer haalbaar was geweest en daartoe uitsluitend om politieke redenen niet isovergegaan. Het in 1948, 1969 en 1995 expliciet afzien van vervolging moetvolgens eisers worden aangemerkt als een voortdurende onrechtmatige gedragingvan de Staat. De vervolgingsplicht van de Staat vloeit volgens eisers nietalleen voort uit het nationale recht maar ook uit het in 1954 in werkinggetreden Europees Verdrag van de Rechten van de Mens (EVRM), waarin deverplichting van de Staat is neergelegd om het recht op leven te beschermen. Hierondervalt volgens eisers tevens de positieve verplichting van de Staat omschendingen van het door artikel 2 EVRM beschermde recht op leven te vervolgenen te berechten. Dat de executies hebben plaatsgevonden vóór deinwerkingtreding van het EVRM, tast volgens eisers de verplichting van de Staatom in dergelijke zaken na de inwerkingtreding in 1954 alsnog een onderzoek inte stellen niet aan.

3.5.  Eisers stellen als gevolg van het onrechtmatig handelen van deStaat schade te hebben geleden, bestaande uit zowel vermogensschade alsimmateriële schade. De dood van de mannen van Rawagedeh heeft voor hunnabestaanden geleid tot het wegvallen van hun bron van inkomsten. In de tweedeplaats stellen eisers dat de gebeurtenissen op 9 december 1947 de betrokkenenernstig in hun persoon hebben aangetast, hetgeen heeft geleid tot blijvendeschade. Meer in het bijzonder heeft de Staat zich volgens eisers schuldiggemaakt aan een inbreuk op hun familieleven, persoonlijke integriteit,levenssfeer en geestelijke toestand.

3.6.  De Staat voert gemotiveerd verweer. Op de stellingen vanpartijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.

4.  De beoordeling

Hoedanigheid eisers

4.1.  Eisers hebben bij conclusie van repliek gesteld dat eiseres sub7 op 6 juni 2010 is overleden en dat haar dochter [dochter] haar op grond vanartikel 4:182 BW jo artikel 4:10 BW van rechtswege in haar rechten isopgevolgd. De Staat heeft zich naar aanleiding hiervan terecht op het standpuntgesteld dat een procespartij die tijdens de procedure in een lopende instantieis overleden, niet door de enkele vermelding in een processtuk als partij kanworden vervangen door een erfgenaam. Om te bewerkstelligen dat eenrechtsopvolger als partij in het geding in de plaats wordt gesteld van eenoorspronkelijke partij dient de weg van schorsing en hervatting als omschrevenin de artikelen 225-227 Rv te worden gevolgd. Bij gebreke van een schorsing vande procedure door de dochter van eiseres sub 7, wordt deze procedure op de voetvan artikel 225 lid 2 Rv voortgezet op de naam van de oorspronkelijke partij.

Inhoudelijke beoordeling

4.2.  Ter beoordeling staat of de Staat jegens eisers aansprakelijkis voor de schade als gevolg van het onrechtmatig handelen van de Staat, datvolgens eisers bestaat uit (i) het executeren van een groot deel van demannelijke inwoners van Rawagedeh op 9 december 1947 en het neerschieten van[eiser sub 9] en (ii) het niet-instellen van een gedegen strafrechtelijkonderzoek naar de executies en het niet-vervolgen en berechten van de voor dezeexecuties verantwoordelijke Nederlandse militairen.

Vordering uit hoofde van de executies en het neerschieten van [eiser sub 9]

4.3.  De rechtbank stelt voorop dat de Staat heeft erkend dat deexecuties van de mannen van Rawagedeh op 9 december 1947 en het neerschietenvan [eiser sub 9] (verder aangeduid als "de executies"), jegenseisers sub 1 tot en met 9 onrechtmatig zijn. Volgens de Staat kunnen eisers uithoofde van deze executies echter geen aanspraken jegens hem meer geldend makennu de rechtsvordering tot vergoeding van de uit de executies voortvloeiendeschade inmiddels is verjaard.

Toepasselijk recht
4.4.  Alvorens kan worden beoordeeld of dit verjaringsverweer slaagt,dient de rechtbank vast te stellen welk recht op deze rechtsvordering uitonrechtmatige daad van toepassing is. Eisers hebben bij pleidooi te kennengegeven dat volgens hen Nederlands-Indisch recht van toepassing is terwijl deStaat op zijn beurt de toepasselijkheid van Nederlands recht heeft betoogd. Derechtbank zoekt bij de beantwoording van deze vraag aansluiting bij de WetConflictenrecht onrechtmatige daad (WCOD). Alhoewel de executies ruim vóór deinwerkingtreding van de WCOD op 1 juni 2001 hebben plaatsgevonden, is in deWCOD het toen al geruime tijd van kracht zijnde Nederlandse internationaleprivaatrecht op dit punt gecodificeerd, zodat in deze zaak kan worden uitgegaanvan het recht dat in deze wet is neergelegd. Artikel 3 van de WCOD bepaalt datverbintenissen uit onrechtmatige daad worden beheerst door het recht van deStaat op welks grondgebied de daad plaatsvindt. Nu de executies hebbenplaatsgevonden op het grondgebied van het toenmalige Nederlands-Indië, dient opgrond van het in dit artikel neergelegde uitgangspunt in beginsel Nederlands-Indischrecht te worden toegepast. Nederlands-Indië bestaat echter als staatkundigeentiteit al geruime tijd niet meer en het Nederlands-Indisch recht is daarmeeal lange tijd geen bestaand recht meer. Van een dergelijke situatie, waarin hetNederlandse internationale privaatrecht verwijst naar het recht van eenstaatkundige eenheid die als zodanig niet meer bestaat, zijn de rechtbank geenprecedenten bekend. De rechtbank ziet in deze situatie twee mogelijkebenaderingen: ofwel het recht van de staatkundige eenheid die zich nadien ophet voormalige Nederlands-Indisch grondgebied heeft gevormd is van toepassingdan wel het recht van de staatkundige eenheid waarvan het voormaligeNederlands-Indië destijds deel uitmaakte. Dit betekent dat ofwel het recht vande Republiek Indonesië dan wel het Nederlandse recht van toepassing is. Geletop het feit dat de executies plaatsvonden door Nederlandse militairen in hetkader van het koloniale bewind van het toenmalige Koninkrijk der Nederlanden,op grondgebied dat destijds onderdeel was van het Koninkrijk der Nederlanden,zijn de executies naar het oordeel van de rechtbank nauwer verbonden metNederland dan met Indonesië. Dit brengt mee dat moet worden geoordeeld dat deonderhavige verbintenis uit hoofde van deze executies wordt beheerst door hetNederlandse recht.

4.5.  Vervolgens dient aan de hand van de Overgangswet NieuwBurgerlijk Wetboek (Ow NBW) te worden bepaald of de vordering van eisers uithoofde van de executies moet worden beoordeeld naar huidig of oud recht. Nu dedoor eisers gestelde schade als gevolg van de executies is ingetreden vóór 1januari 1992, is ingevolge artikel 173 jo artikel 68a Ow NBW het recht vantoepassing zoals dat gold vóór 1 januari 1992.

4.6.   Uit het voorgaande volgt dat het verjaringsverweer van deStaat moet worden beoordeeld aan de hand van het recht zoals dat gold vóór 1januari 1992. De Staat heeft zijn verjaringsverweer primair gegrond op artikel1 van de per 1 januari 1992 ingetrokken wet van 31 oktober 1924, Stb. 482 (hierna:"de Verjaringswet"). In de Verjaringswet is een specifiekeverjaringsregeling opgenomen voor geldschulden van het Rijk en andereoverheden. Op grond van dit artikel geldt voor dergelijke geldschulden eenverjaringstermijn van vijf jaar die een aanvang neemt op 31 december van hetjaar waarin de geldschuld opvorderbaar is geworden.

Verjaring
4.7.  De rechtbank stelt voorop dat nu de vordering van eisers uithoofde van de executies strekt tot het verkrijgen van schadevergoeding van deStaat sprake is van een vordering strekkende tot voldoening van een geldschuldin de zin van de Verjaringswet. Dit betekent dat de vraag of deze vorderinginmiddels is verjaard moet worden beantwoord aan de hand van de Verjaringswetdie voor wat betreft dergelijke vorderingen moet worden beschouwd als een lexspecialis ten opzichte van de algemene verjaringsregeling onder het oude recht.Eisers hebben zich tegen het beroep op verjaring verweerd met de stelling dathun tot schadevergoeding strekkende vordering uit hoofde van de executies pasin mei 2005 opvorderbaar is geworden in de zin van de Verjaringswet en dat omdie reden hun vordering ten tijde van het uitbrengen van de dagvaarding nogniet was verjaard. Ter onderbouwing van die stelling hebben eisers erop gewezendat de verjaringstermijn van de Verjaringswet niet een aanvang neemt gedurendede periode dat een schuldeiser zijn aanspraken niet geldend heeft kunnen maken.Eisers stellen dat zij hun aanspraken gedurende de periode 1947-2005 vanwegehun persoonlijke en maatschappelijke omstandigheden en het voor hen geldende opconsensus gerichte lokale gewoonterecht niet eerder jegens de Staat geldendhebben kunnen maken.

4.8.  De rechtbank volgt eisers in dit betoog niet. Zoals de Staatmet recht heeft gesteld, is voor de vraag of sprake is van een opvorderbareschuld in de zin van Verjaringswet naar vaste rechtspraak van de Hoge Raadslechts beslissend het tijdstip waarop de bevoegdheid om onmiddellijk denaleving van de verbintenis te eisen is ontstaan (vgl. HR 4 maart 1966, NJ1966, 215, HR 11 september 1992, NJ 1992, 746, HR 22 september 1995 en HR 29september 1995, NJ 1997, 418 en 419 m.nt. C.J.H. Brunner onder NJ 1997, 420).Ten aanzien van vorderingen als de onderhavige tot vergoeding van schade uitonrechtmatige daad valt volgens de Hoge Raad het moment waarop de vorderingopvorderbaar wordt samen met het moment waarop de vordering is ontstaan. Voordit ontstaansmoment is vereist dat de schade op dat moment is geleden (HR 24mei 1991, NJ 1992, 246). Niet vereist is dat de schuldeiser op dat moment ookreeds bekend is met het bestaan van de verbintenis. De vordering van eisers isontstaan direct na het plaatsvinden van de executies op 9 december 1947. Ditbetekent dat het vorderingsrecht uit hoofde van die executies op die datumopvorderbaar is geworden in de zin van de Verjaringswet. Op de regel dat determijn van vijf jaar begint te lopen op 31 december van het jaar waarin deschuld opvorderbaar is geworden, heeft de Hoge Raad slechts twee uitzonderingenaanvaard. De eerste uitzondering betreft de situatie dat sprake is van eenvordering tot vergoeding van schade veroorzaakt door milieuverontreiniging diepas na verloop van tijd aan de dag treedt. De tweede uitzondering betreft hetgeval waarin de burgerlijke rechter de schadevordering pas kan toewijzen nadatde administratieve rechter de onrechtmatigheid van het desbetreffendeoverheidsbesluit heeft vastgesteld. Deze uitzonderingssituaties doen zich inhet onderhavige geval niet voor. Dit betekent dat de verjaringstermijn van hetvorderingsrecht van eisers is begonnen op 31 december 1947 en dat de verjaringbij gebreke van een gestelde of gebleken stuitingshandeling op 31 december 1952is voltooid. Het Nieuw Burgerlijk Wetboek heeft naar volgt uit artikel 73a lid2 Ow NBW in de rechtsgevolgen van die verjaring geen verandering gebracht.

4.9.  Eisers hebben zich voor het geval hun vorderingsrecht uithoofde van de executies op grond van de Verjaringswet mocht zijn verjaard,tevens op het standpunt gesteld dat het beroep van de Staat op verjaring in degegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheidonaanvaardbaar is en dat om die reden de verjaringstermijn op grond van artikel6:2 lid 2 BW buiten toepassing dient te blijven. Eisers verwijzen daarbij naarde door de Hoge Raad in zijn arrest van 28 april 2000, NJ 2000, 430geformuleerde gezichtspunten aan de hand waarvan volgens hen in dit geval moetworden beoordeeld of het beroep op verjaring naar maatstaven van redelijkheiden billijkheid onaanvaardbaar is. Eisers merken op dat de Hoge Raad ook onderhet oude recht in gevallen van onrechtmatige overheidsdaad op grond van degoede trouw en later de beperkende werking van redelijkheid en billijkheiduitzonderingen op de absolute verjaringstermijn heeft aanvaard. Daarbijverwijzen zij naar de hiervoor genoemde arresten van de Hoge Raad van 9 oktober1992, NJ 1994, 286 en 287 en 28 oktober 1994, NJ 1995, 139 waarin het ging omgevallen van verborgen schade en een geval waarbij een vordering wegens eenonrechtmatig besluit pas kan worden ingesteld na vernietiging van dat besluitdoor de ter zake bevoegde administratieve rechter. Naar de mening van eisersbeperkt de uitzondering op de absolute verjaringstermijn zich niet tot gevallenvan verborgen schade en dient aan de hand van de feiten of omstandigheden vande zaak te worden beoordeeld of een uitzonderingssituatie aan de orde is.Volgens eisers dient de toetsing aan de door de Hoge Raad in zijn arrest van 28april 2000 geformuleerde gezichtspunten in hun voordeel uit te vallen nu deonrechtmatigheid van de executies en daarmee het bestaan van de vordering isgegeven, de Staat van deze executies een ernstig verwijt kan worden gemaakt, deStaat zich bewust heeft getoond van de ernst van de begane feiten en denabestaanden van de geëxecuteerde mannen tot voor kort geen faire kans hebbengehad om zich met hun vordering tot de Nederlandse Staat of de Nederlandserechter te wenden.

4.10.  Subsidiair stellen eisers zich op het standpunt dat het beroepvan de Staat op verjaring in strijd is met de beginselen van behoorlijk bestuuren fundamentele mensenrechten. Daartoe voeren zij aan dat de Staat ten aanzienvan claims van (nabestaanden van) slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog heeftafgezien van een beroep op verjaring. Voor dit verschil in behandeling bestaatvolgens eisers geen objectieve en redelijke rechtvaardiging. Om die redenhandelt de Staat volgens eisers in strijd met het gelijkheidsbeginsel en hetverbod van willekeur, terwijl volgens hen een arbitraire en discriminatoiretoepassing van het verjaringsrecht tevens strijdig is met het Eerste Protocolbij en artikel 6 EVRM.

4.11.  De Staat heeft zich ten verwere ophet standpunt gesteld dat onder het oude recht niet is aanvaard dat eenabsolute verjaringstermijn buiten toepassing wordt gelaten op grond van deredelijkheid en billijkheid. Volgens de Staat dient in verband met derechtszekerheid en de bescherming van de belangen van de schuldenaar aanabsolute verjaringstermijnen strikt de hand te worden gehouden. Onder het ouderecht heeft de Hoge Raad volgens de Staat slechts in een tweetal gevallenaanvaard dat het aanvangsmoment van de verjaringstermijn werd opgeschoven naareen later tijdstip. Dit betreft de arresten van de Hoge Raad die hiervoor inhet kader van de opvorderbaarheid reeds aan de orde zijn gekomen. De daarinaanvaarde uitzonderingen doen zich volgens de Staat in het onderhavige gevalniet voor. Het door eisers aangehaalde arrest van de Hoge Raad van 28 april2000 waarin een verjaringstermijn op grond van de redelijkheid en billijkheidbuiten toepassing is gelaten, heeft volgens de Staat uitsluitend betrekking opde verjaringsregeling onder het huidige BW en is volgens hem bovendien slechtsvan toepassing op gevallen waarin sprake is van verborgen schade dan wel schadedie pas aan het licht komt na het verstrijken van de verjaringstermijn. Buitendie gevallen waarin de vordering objectief niet eerder kon worden ingesteld, isvolgens de Staat onder het huidige recht evenmin ruimte voor het buitentoepassing laten van een absolute verjaringstermijn. Ook als in het onderhavigegeval moet worden getoetst aan de door de Hoge Raad in zijn arrest van 28 april2000 geformuleerde gezichtspunten, dient deze toets volgens de Staat in zijnvoordeel uit te vallen. De Staat wijst daarbij op de omstandigheid dat deonrechtmatige gedragingen 62 jaar vóór de aansprakelijkstelling hebbenplaatsgevonden, zodat hij reeds vanwege het tijdsverloop geen rekening meerhoefde te houden met een aansprakelijkstelling. Dit klemt volgens de Staat temeer nu Nederland en de Republiek Indonesië reeds in 1966 in de Financiëleovereenkomst een allesomvattende financiële regeling zijn overeengekomen,waarin ook de aanspraken van eisers geacht moeten worden te zijn begrepen.Daarnaast is volgens de Staat niet voldaan aan het vereiste van eenaansprakelijkstelling binnen een redelijke termijn nu eisers al vanaf 9december 1947 bekend waren met de schade en de daarvoor aansprakelijke persoon.Een eventueel gebrek aan rechtskennis of aan kennis van het juridische bestaanvan een vorderingsrecht kan niet leiden tot het buiten toepassing laten van eenverjaringstermijn op grond van de redelijkheid en billijkheid.

4.12.  Het subsidiaire beroep van eisers op het gelijkheidsbeginselen het verbod van willekeur faalt volgens de Staat eveneens nu het beroep opverjaring een wilsrecht van de schuldenaar betreft, hetgeen maakt dat het aldan niet inroepen van de verjaring een eigen keuze van de schuldenaar betreft.In die zin doet het er naar de mening van de Staat niet toe dat hij zich in hetlicht van de behandeling van claims van (nabestaanden van de) slachtoffers vande Tweede Wereldoorlog niet op verjaring van het in geding zijndevorderingsrecht heeft beroepen. De Staat merkt hierbij nog op dat hij er nietvoor heeft gekozen om zijn beroep op verjaring ten aanzien van alle claims telaten varen. Daarnaast stelt de Staat dat ten aanzien van de restitutie van(cultuur) goederen uit de Tweede Wereldoorlog aan de oorspronkelijke rechthebbendeneen politieke discussie is voorafgegaan die heeft geleid tot een coulancehalveverruiming van het restitutiebeleid. De claims met betrekking tot het gebeurdein Rawagedeh zijn volgens de Staat eveneens het onderwerp geweest van eenpolitiek debat. Dit debat heeft er echter toe geleid dat aan eisers en deoverige nabestaanden van de gebeurtenissen in Rawagedeh geen financiëlecompensatie zal worden verstrekt. Evenmin is naar de mening van de Staat sprakevan strijd met het EVRM en het Eerste Protocol nu het EVRM en daarmee hetEerste Protocol niet van toepassing is aangezien eisers niet ressorteren onderde rechtsmacht van de Staat als bedoeld in artikel 1 EVRM en hun vorderingbovendien ook temporeel buiten het toepassingsgebied van het EVRM valt nu dezeis ontstaan op 9 december 1947 en het EVRM en het Eerste Protocol voorNederland pas op 1 augustus 1954 in werking zijn getreden.

4.13.  Ter beoordeling staat aldus in de eerste plaats of onder hetoude recht een reeds voltooide verjaringstermijn buiten toepassing kan blijvenop grond van de derogerende werking van de redelijkheid en billijkheid. Derechtbank constateert dat de Hoge Raad deze mogelijkheid onder het huidigerecht voor uitzonderlijke gevallen voor het eerst heeft aanvaard in zijn arrestvan 28 april 2000. Anders dan de Staat heeft betoogd kan uit de wijze waarop deHoge Raad deze uitzondering op het objectieve en absolute karakter van dedesbetreffende verjaringstermijn heeft geformuleerd niet worden afgeleid dathij deze uitzondering heeft willen beperken tot het geval waarin schade eerstdaadwerkelijk is ontstaan dan wel pas kon worden geconstateerd nadat deverjaringstermijn was verstreken. Onder het oude recht heeft de Hoge Raadaanvaard dat in bepaalde gevallen de aanvang van de verjaring op grond van dederogerende werking van de redelijkheid en billijkheid wordt opgeschort. DeHoge Raad heeft echter geen uitspraken gedaan waarin hij een verjaringstermijnonder het oude recht op grond van de derogerende werking van de redelijkheid enbillijkheid (voorheen de goede trouw) geheel buiten toepassing heeft gelaten.Uit het feit dat een dergelijke uitspraak niet voorhanden is, kan naar hetoordeel van de rechtbank niet worden geconcludeerd dat de Hoge Raad dederogerende werking van de redelijkheid en billijkheid ten aanzien vanverjaringstermijnen onder het oude recht heeft willen beperken tot eenopschorting van het aanvangsmoment van de verjaringstermijn.
De rechtbank deelt ook niet de conclusie van de Staat dat uit het arrest van 3november 1995 (NJ 1998, 380) volgt dat onder het oude recht eenverjaringstermijn niet buiten toepassing kan worden gelaten, nu het in datarrest gegeven oordeel nadrukkelijk werd geplaatst in het licht van de regelsvan het huidig Burgerlijk Wetboek en de Hoge Raad nadien juist voor het huidigerecht heeft aanvaard dat een beroep op verjaring naar maatstaven vanredelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar kan zijn. Dit betekent dat ervan uitmoet worden gegaan dat ook onder het oude recht in uitzonderlijke gevallen eenverjaringstermijn buiten toepassing kan worden gelaten in het geval een beroepdaarop naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is. Nietvalt in te zien waarom in het kader van de in dat verband aan te leggen toetsgeen aansluiting kan worden gezocht bij de gezichtspuntencatalogus die de HogeRaad in zijn arrest van 28 april 2000 heeft geformuleerd.

4.14.  Vervolgens is aan de orde de vraag of het verjaringsberoep vande Staat gelet op de omstandigheden van dit specifieke geval naar maatstavenvan redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is. De rechtbank beantwoordtdeze vraag voor een deel van eisers bevestigend en overweegt daartoe als volgt.Vooropgesteld moet worden dat in het onderhavige geval sprake is van een zeeruitzonderlijke situatie waarvan in de Nederlandse jurisprudentie geenprecedenten bekend zijn. Het gaat in deze zaak immers om executies doorNederlandse militairen van ongewapende onderdanen van het toenmalige Koninkrijkder Nederlanden die zonder vorm van proces zijn uitgevoerd in het kader van deuitoefening van het koloniale bewind van de Staat over een inmiddels voormaligekolonie. De Staat kan, zoals hij ook onderkent, van deze executies een ernstigverwijt worden gemaakt. Ook op grond van het destijds geldende recht rustte opde Staat immers de verplichting tot bescherming van de lichamelijke integriteiten het leven van zijn onderdanen en kwam hem op geen enkele wijze het recht toezonder vorm van proces mensen te doden of ernstig te verwonden. De ernstigeverwijtbaarheid van het handelen van de Staat is kort na de executies komenvast te staan, getuige onder meer het rapport van de 'Committee of Good Officeson the Indonesian Question' van de VN Veiligheidsraad uit 1948 waarin deexecuties zijn aangemerkt als 'deliberate and ruthless', en is als zodanig ookdoor de hoogste militaire leiding erkend, getuige de briefwisseling tussen[commandant van het leger] en [procureur-generaal] waaruit volgt dat eenstrafrechtelijke vervolging van de voor de executies verantwoordelijke majoor[majoor] zonder meer tot een veroordeling zou hebben geleid. Deze bijzondereernst van de aan de orde zijnde feiten en de kennis die de Staat van meet afaan daarvan heeft gehad is een belangrijke factor voor de door de rechtbankhierboven getrokken conclusie. Het gaat hier dus uitdrukkelijk niet om feitendie destijds aanvaardbaar werden geacht en enkel naar huidige inzichtenonaanvaardbaar zijn.

4.15.  De Staat heeft er, nu hij kennis droeg van de feiten en zijnverantwoordelijkheid daarvoor, eveneens van meet af aan rekening mee moetenhouden dat hij tot vergoeding van de schade zou worden aangesproken. Doorniettemin een afwachtende houding aan te nemen die naar het oordeel van derechtbank niet past bij de ernst van de feiten en de kennis van deverwijtbaarheid daarvan heeft hij zichzelf in de positie gebracht dat dekwestie onafgewikkeld bleef. Een beroep op verjaring verdraagt zich daarmeeniet. Daarmee spreekt de rechtbank niet in meer algemene zin het oordeel uit datvan aansprakelijke personen mag worden verwacht dat zij steeds zelf hetinitiatief tot vergoeding van de schade nemen, maar weegt zij de afwachtendehouding van de Staat wel mee bij het oordeel dat een beroep op verjaring naarmaatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is.

4.16.  De rechtbank neemt voorts in aanmerking dat het weliswaar gaatom oude feiten, maar wel om feiten die betrekking hebben op een periode in deNederlandse geschiedenis die nog niet is afgewikkeld. Meest sprekend in ditverband is de vergelijking die eisers hebben gemaakt met het door de Staatgehanteerde verruimde restitutiebeleid ten aanzien van claims van (nabestaandenvan) overlevenden van de Tweede Wereldoorlog. Daaruit blijkt dat de Staat zelfnog geen streep heeft willen zetten onder dat deel van de geschiedenis waarvanzowel de executies in Rawagedeh als het onrecht van laatstgenoemde slachtoffersdeel uitmaken. Bovendien gaat het om een periode in de geschiedenis waarvan nogmensen in leven zijn die deze periode en de aan de orde zijnde feiten hebbenmeegemaakt.

4.17.  Met die laatste vaststelling brengt de rechtbank ook eenbeperking in haar oordeel aan. Het beroep van de Staat op verjaring is naarmaatstaven van redelijkheid en billijkheid uitsluitend onaanvaardbaar jegens deweduwen van de geëxecuteerde mannen, en de mannen die bij de executies gewondzijn geraakt. Het handelen van de Staat raakt hun (andere) nabestaanden in eenvolgende generatie in minder directe mate. Jegens hen en dus jegens eiseres sub8 zal een beroep op verjaring wel kunnen slagen.

4.18.  Het standpunt van de Staat dat met het loslaten van deverjaringstermijn de rechtszekerheid in het gedrang komt en bewijsproblemenontstaan, brengt in bovenstaand oordeel geen verandering. De verjaringstermijnstrekt immers in de eerste plaats tot bescherming van de schuldenaar tegen(ongegronde) vorderingen waartegen hij zich wegens het teloorgaan vanbewijsmiddelen door tijdsverloop niet meer op adequate wijze kan verweren. Hetbuiten toepassing laten van de verjaringstermijn van artikel 1 van deVerjaringswet leidt in het onderhavige geval niet tot de gevolgen waartegen deverjaringstermijn de schuldenaar beoogt te beschermen. De Staat heeft immerszowel de executies als de onrechtmatigheid daarvan erkend, zodat bewijsleveringvan de feiten en daarmee een verslechterde bewijspositie van de Staat niet aande orde zijn. Gelet hierop komt in het licht van het feit dat het in dit gevalgaat om zeer ernstig verwijtbaar handelen van de Staat, aan de met derechtszekerheid gemoeide belangen niet een dusdanig gewicht toe dat aan deverjaringstermijn strikt de hand moet worden gehouden.

4.19.  Het voorgaande, tezamen en in onderlinge samenhang bezien,leidt tot de slotsom dat het beroep van de Staat op verjaring van hetvorderingsrecht van eisers uit hoofde van de executies naar maatstaven vanredelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is jegens die eisers die als weduwenvan geëxecuteerde mannen dan wel zelf bij de executies betrokken waren.

Slotsom ten aanzien van de vordering uit hoofde van de executies
4.20.  Nu de Staat de onrechtmatigheid van de executies jegens eisersniet heeft betwist en hem gelet op het voorgaande geen beroep toekomt opverjaring van het uit hoofde van de executies aan eisers toekomendevorderingsrecht, is de in rov. 3.1 onder I weergegeven gevorderde verklaringvoor recht jegens eisers sub 1 tot en met 7 en [eiser sub 9] toewijsbaar voorzover het de vordering uit hoofde van de executies betreft. Nu eisers sub 1 toten met 7 en [eiser sub 9] voldoende aannemelijk hebben gemaakt dat zij alsgevolg van de executies schade hebben geleden is de in rov. 3.1 onder Iweergegeven gevorderde verwijzing naar de schadestaatprocedure eveneenstoewijsbaar. Het in rov. 3.1 onder I weergegeven gevorderde is ten aanzien vaneiseres sub 8 niet toewijsbaar aangezien eiseres sub 8 ten tijde van deexecuties nog niet was geboren en aldus ten aanzien van haar geen sprake is vande in de gevorderde verklaring bedoelde situatie dat haar echtgenoot is geëxecuteerden evenmin van de situatie dat zij als gevolg van de executies zelf letselheeft opgelopen. Bovendien is het door de Staat gedane beroep op verjaringjegens haar gegrond. De in rov. 3.1 onder II weergegeven door de Stichtinggevorderde verklaring voor recht dat de Staat met de executies onrechtmatigjegens haar heeft gehandeld is evenmin toewijsbaar. De rechtbank overweegtdaartoe dat de Staat met de executies niet onrechtmatig heeft gehandeld jegensde Stichting. De Stichting bestond immers destijds nog niet terwijl daarnaastook niet is gesteld of gebleken dat de Stichting als gevolg van de executieseigen schade heeft geleden. De door de Stichting gevorderde verklaring voorrecht dat de Staat aansprakelijk is voor de geleden en nog te lijden schade vande overige personen wier mannelijke familieleden op 9 december 1947 doorNederlandse militairen zijn geëxecuteerd, zal eveneens worden afgewezen nu deStichting heeft nagelaten om te verduidelijken namens welke personen zijprecies optreedt, hetgeen maakt dat haar vordering op dit punt onvoldoendebepaald is.

Vordering uit hoofde van het niet-instellen van een gedegen strafrechtelijkonderzoek naar de executies en het niet-vervolgen en berechten van de voor deexecuties verantwoordelijke Nederlandse militairen

4.21.   Het verweer van de Staat tegen de vordering uit hoofde vanhet niet-instellen van een gedegen strafrechtelijk onderzoek en hetniet-vervolgen en berechten van de voor de executies verantwoordelijkemilitairen is tweeledig. In de eerste plaats betwist de Staat dat hijonrechtmatig heeft gehandeld. Daarnaast is de Staat van mening dat ook dezevordering van eisers inmiddels is verjaard.

Toepasselijk recht
4.22.  De rechtbank zal eerst ingaan op het door de Staat gedaneberoep op verjaring als het meest verstrekkende verweer. Alvorens kan wordenbeoordeeld of dit verjaringsverweer slaagt, dient de rechtbank vast te stellenwelk recht op deze rechtsvordering uit onrechtmatige daad van toepassing is.Eisers hebben bij pleidooi te kennen gegeven dat volgens hen op deze vorderingeveneens het Nederlands-Indisch recht van toepassing is terwijl de Staat opzijn beurt de toepasselijkheid van Nederlands recht heeft betoogd. De rechtbankzoekt ook bij de beantwoording van deze vraag aansluiting bij de WCOD. Artikel3 van de WCOD bepaalt dat verbintenissen uit onrechtmatige daad worden beheerstdoor het recht van de Staat op welks grondgebied de daad plaatsvindt. Nu debeslissing om niet tot vervolging over te gaan is genomen in Nederland, is Nederlandsrecht van toepassing. Vervolgens dient aan de hand van de Ow NBW te wordenbepaald of de vordering van eisers uit onrechtmatige daad moet wordenbeoordeeld naar huidig of oud recht. Eisers betogen dat de Staat zowel in 1948,1969 als in 1995 heeft besloten om af te zien van het vervolgen en berechtenvan de voor de executies verantwoordelijke Nederlandse militairen en dat om diereden sprake is van een voortdurende onrechtmatige gedraging. De rechtbankvolgt eisers in dit betoog niet. Uit de door partijen overgelegde stukkenblijkt dat in 1948 een onderzoek is ingesteld naar de mogelijkheden vanvervolging van majoor [majoor] en dat naar aanleiding van dit onderzoekovereenkomstig het toen geldende wettelijke stelsel op advies vanprocureur-generaal [procureur-generaal] is besloten om niet tot vervolging enberechting van majoor [majoor] (en daarmee tevens impliciet van de destijdsonder zijn bevel staande Nederlandse militairen) over te gaan. Hieruit volgtdat de gestelde onrechtmatige gedraging van de Staat, bestaande uit het niet(verder) onderzoeken van de executies en het niet-vervolgen en berechten van devoor de executies verantwoordelijke militairen, is begaan in 1948. Deomstandigheid dat in 1969 en 1995 is besloten om niet alsnog tot vervolgingover te gaan, doet niet af aan het feit dat de beslissing om niet te vervolgenen daarmee de beslissing tot het niet-instellen van verdergaand strafrechtelijkonderzoek reeds in 1948 zijn genomen. Dit betekent dat van de door eisersgestelde continue rechtsinbreuk geen sprake is. Het feit dat de gesteldeonrechtmatige daad door de Staat is begaan in 1948, brengt mee dat de dooreisers gestelde schade als gevolg van deze onrechtmatige daad is ingetredenvóór 1 januari 1992. Dit betekent dat ingevolge artikel 173 jo artikel 68a OwNBW het Nederlandse recht van toepassing is zoals dat gold vóór 1 januari 1992.

Verjaring
4.23.  Nu de vordering van eisers uit hoofde van het niet-instellenvan een gedegen strafrechtelijk onderzoek en het niet-vervolgen van de voor deexecuties verantwoordelijke Nederlandse militairen (uiteindelijk) strekt tothet verkrijgen van een schadevergoeding van de Staat, dient ook ditverjaringsverweer van de Staat te worden beoordeeld aan de hand van deVerjaringswet die immers onder het oude recht een specifieke verjaringsregelingbehelsde voor de verjaring van geldschulden van het Rijk en andere overheden.Op grond van artikel 1 van de Verjaringswet geldt voor dergelijke geldschuldeneen verjaringstermijn van vijf jaar die een aanvang neemt op 31 december vanhet jaar waarin de geldschuld opvorderbaar is geworden. Eisers hebben zich ophet standpunt gesteld dat hun vordering pas in 2008 opvorderbaar is gewordenomdat zij hun aanspraken niet eerder geldend hebben kunnen maken. De rechtbankdeelt dit standpunt van eisers niet. Zoals hiervoor in rov. 4.7 reeds isoverwogen, is voor de vraag of sprake is van een opvorderbare schuld in de zinvan de Verjaringswet naar vaste rechtspraak van de Hoge Raad slechts beslissendhet tijdstip waarop de bevoegdheid om onmiddellijk de naleving van deverbintenis te eisen is ontstaan. Ten aanzien van vorderingen als deonderhavige tot vergoeding van schade uit onrechtmatige daad valt volgens dezerechtspraak het moment waarop de vordering opvorderbaar wordt samen met hetmoment waarop de vordering is ontstaan. Voor dit ontstaansmoment is vereist datde schade op dat moment is geleden. Niet vereist is dat de schuldeiser op datmoment ook reeds bekend is met het bestaan van de verbintenis. De vordering vaneisers is naar het oordeel van de rechtbank in 1948 ontstaan met de beslissingom niet tot vervolging en (verdergaand) strafrechtelijk onderzoek over te gaan.Het vorderingsrecht van eisers is daarmee in 1948 opvorderbaar geworden in dezin van de Verjaringswet. Niet ter discussie staat dat geen sprake is van eenvan de door de Hoge Raad aanvaarde uitzonderingen op het aanvangsmoment van deverjaringstermijn. Het voorgaande leidt tot de conclusie dat deverjaringstermijn is aangevangen op 31 december 1948 en dat bij gebreke van eengestelde of gebleken stuitingshandeling de verjaring van de onderhavigevordering van eisers op 31 december 1953 is voltooid. Het Nieuw BurgerlijkWetboek heeft blijkens artikel 73a lid 2 Ow NBW in de rechtsgevolgen van die verjaringgeen verandering gebracht. Eisers hebben nog betoogd dat de vordering uitonrechtmatige daad wegens het niet-vervolgen niet is verjaard nu destrafrechtelijke vervolging van de executies niet is verjaard. Dit betoog vindtechter geen steun in het recht zoals dat destijds gold (en overigens evenmin inhet huidige recht). Zoals de Staat terecht heeft opgemerkt kent het burgerlijkrecht een eigen stelsel van verjaringstermijnen voor vorderingen als deonderhavige die zijn gebaseerd op het burgerlijke recht. Dit betekent dat ookindien strafrechtelijke vervolging van de executies nog mogelijk zou zijn - dejuistheid van deze stelling kan hier in het midden blijven -, dit niet met zichbrengt dat de verjaring van de civielrechtelijke vordering uit hoofde vanonrechtmatige daad geen aanvang neemt.

4.24.  Eisers hebben ten slotte ook ten aanzien van dit deel van devordering betoogd dat een beroep op verjaring door de Staat naar maatstaven vanredelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is. Daartoe stellen zij dat hetonderzoek in 1948 in volledige beslotenheid is verricht en dat de Staat niet demoeite heeft genomen om de nabestaanden van de geëxecuteerde mannen, waarondereisers, te informeren over het verloop van het onderzoek en de beslissing omniet tot vervolging over te gaan. Eiser stellen ook in 1969 en 1995 geeninformatie van de Staat te hebben ontvangen en concluderen op grond hiervan dathet voor hen niet mogelijk is geweest om de onderhavige vordering uitonrechtmatige daad eerder in te stellen. Ook in dit standpunt worden eisersniet gevolgd. Nog daargelaten of onder het oude recht op de Staat deverplichting rustte om eisers op de hoogte te stellen van het verloop van hetin 1948, 1969 en 1995 verrichte onderzoek en de in 1948 genomen beslissing omniet tot vervolging over te gaan, was in ieder geval in 1969 naar aanleidingvan het Kamerdebat over de excessennota voor eisers uit openbare bronnenkenbaar dat niet tot vervolging van de voor de executies verantwoordelijkemilitairen en in het verlengde daarvan tot verdergaand strafrechtelijkonderzoek zou worden overgegaan. Veronderstellenderwijs uitgaande van desituatie dat de vordering van eisers en de Stichting pas in 1969 opvorderbaaris geworden, geldt dat eisers toen evenmin binnen de in de Verjaringswetgestelde termijn van vijf jaar een vordering jegens de Staat hebben ingestelddan wel de verjaring anderszins tijdig hebben gestuit. De rechtbank merkthierbij nog op dat de ernst en de verwijtbaarheid van het gestelde niet-doenvan onderzoek en het niet-instellen van strafvervolging van een geheel andereorde zijn dan de ernst en de verwijtbaarheid van de executies zelf.

4.25.  De slotsom is dat de vordering van eisers uit hoofde van hetniet-instellen van een gedegen strafrechtelijk onderzoek en het niet-vervolgenvan de voor de executies verantwoordelijke Nederlandse militairen is verjaarden dat de redelijkheid en billijkheid niet in de weg staan aan het beroep vande Staat op verjaring. De vordering van eisers dient reeds op grond hiervan teworden afgewezen. Bij deze stand van zaken kan in het midden blijven of deStaat onrechtmatig jegens eisers heeft gehandeld door geen verdergaandstrafrechtelijk onderzoek in te stellen naar de executies en door geenvervolging in te stellen tegen de verantwoordelijke Nederlandse militairen.

Afronding

4.26.  Uit het voorgaande volgt dat de in rov. 3.1 onder Iweergegeven gevorderde verklaring voor recht op onderstaande wijze toewijsbaaris, met dien verstande dat deze niet uitvoerbaar bij voorraad zal wordenverklaard nu een verklaring voor recht zich daarvoor naar zijn aard niet leent.De verwijzing naar de schadestaatprocedure is jegens eisers sub 1 tot en met 7en [eiser sub 9] eveneens voor toewijzing vatbaar. Voor het overige zullen devorderingen worden afgewezen. De vraag of de Staat rente is verschuldigd overhet uiteindelijk toe te wijzen schadebedrag dient in de schadestaatprocedure teworden beantwoord. De gevorderde buitengerechtelijke incassokosten komen nietvoor toewijzing in aanmerking. Uit de overgelegde stukken en hetgeen hieroverin de dagvaarding is gesteld kan niet worden opgemaakt dat vóór de aanvang vande procedure meer of andere kosten zijn gemaakt dan die welke ter voorbereidingvan een geding in het algemeen redelijk en noodzakelijk zijn. Laatstgenoemdekosten moeten worden aangemerkt als betrekking hebbende op verrichtingenwaarvoor de in de artikelen 237 tot en met 240 Wetboek van BurgerlijkeRechtsvordering bedoelde kosten reeds een vergoeding plegen in te sluiten.

4.27.  De Staat zal als de overwegend in het ongelijk gestelde partijworden veroordeeld in de proceskosten van eisers sub 1 tot en met 7 en [eisersub 9]. Deze proceskostenveroordeling zal uitvoerbaar bij voorraad wordenverklaard. De rechtbank ziet geen aanleiding om de proceskosten te verminderenin verband met het afwijzen van de vordering van de Stichting nu het standpuntvan alle eisers gelijkluidend is. Eiseres sub 8 en de Stichting zullen als dein het ongelijk gestelde partij worden veroordeeld in de proceskosten van deStaat die de rechtbank begroot op nihil omdat de Staat geen afzonderlijkverweer heeft gevoerd tegen de vordering van deze eisers.

5.  De beslissing

De rechtbank:

- verklaart voor recht dat de Staat onrechtmatig heeft gehandeld jegens eiserssub 1 tot en met 7 door de executies van hun toenmalige echtgenoten op 9december 1947 en jegens [eiser sub 9] door hem neer te schieten en dat de Staatjegens hen aansprakelijk is voor de dientengevolge door hen geleden en nog telijden schade, nader op te maken bij staat en te vereffenen volgens de wet;

- veroordeelt de Staat in de proceskosten van eisers sub 1 tot en met 7 en[eiser sub 9], tot op heden begroot op € 334,25 aan verschotten en € 1.808,--aan salaris advocaat en verklaart deze proceskostenveroordeling uitvoerbaar bijvoorraad;

- veroordeelt eiseres sub 8 en de Stichting in de proceskosten van de Staat,tot op heden begroot op nihil;

- wijst af het meer of anders gevorderde.

Dit vonnis is gewezen door mr. D.A. Schreuder, mr. J.J. van der Helm en mr.M.E. Honée en in het openbaar uitgesproken op 14 september 2011.

SP verheugd over excuses Rawagede

2011-12-07T03:32:00.001-08:00

ma 05 dec 2011, 11:48

DEN HAAG - De TweedeKamer is blij dat Nederland excuses aanbiedt voor het bloedbad dat in 1947 inhet dorp Rawagede op Java is aangericht. Ook vinden de politici het goed dat denabestaanden van de slachtoffers worden gecompenseerd.

Han ten Broeke vande VVD noemt het een passend gebaar. „Ik hoop dat met dit officiële excuus vande Nederlandse regering de nabestaanden de genoegdoening vinden waarnaar menzocht en dat deze beladen periode kan worden afgesloten.”

Ook Frans Timmermans,Kamerlid voor de PvdA, vindt het „heel goed dat Nederland eindelijk excusesaanbiedt”. Hij stelt dat minister Uri Rosenthal van Buitenlandse Zaken eencompliment verdient omdat er snel uitvoering wordt gegeven aan het vonnis vande rechtbank.

GroenLinks-KamerlidMariko Peters is verheugd. Ze had samen met de SP eerder al aangedrongen opformele excuses. „Deze excuses zijn niet alleen belangrijk voor de nabestaandenen hun gemeenschap maar ook voor de wijze waarop Nederland terugkijkt op deafwikkeling van het koloniale verleden”, aldus Peters.

„Het heeft te langgeduurd, maar het komt er nu toch van”, reageerde Kamerlid Harry van Bommel vande SP. Volgens hem doen de Nederlandse excuses „recht aan de geschiedenis en denabestaanden”.

Source:

http://www.telegraaf.nl/binnenland/11060951/__SP_verheugd_over_excuses__.html

Excuses Nederland aan nabestaanden Rawagede – ‘unicum’

2011-12-07T03:29:00.001-08:00

5 December 2011

door Marije Willems

Binnenland

De Nederlandse regering biedt vrijdag zijn excuses aan voorde massamoord in het Indonesische Rawagede. Dat heeft het ministerie vanBuitenlandse Zaken vandaag bekendgemaakt. Een actie van Nederlandse militairenkostte in december 1947 aan honderden mannen het leven.

De Nederlandse ambassadeur in Jakarta biedt namens deregering excuses aan tijdens de herdenking in Balongsari, zoals het dorp nuheet. GroenLinks en SP hadden al eerder om excuses gevraagd.

‘Excuses een passend gebaar’

Minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal noemt deexcuses een passend gebaar aan de nabestaanden.

“De excuses doen recht aan de ernst van de gebeurtenissen inRawagede. Ik hoop dat zij de nabestaanden helpen deze buitengewoon moeilijkeepisode in hun leven af te sluiten en in staat te zijn de blik op de toekomstte richten.”

De Haagse rechtbank bepaalde in september dat Nederlandzeven weduwen uit het Javaanse dorp moet compenseren voor de dood van hunechtgenoot. In 1947 zetten Nederlandse militairen de mannen van het dorp op eenrij waarna ze standrechtelijk werden geëxecuteerd. Daarbij vielenhonderdvijftig tot vierhonderd doden.

Nederland heeft inmiddels een schikking getroffen met denegen weduwen die de zaak aanhanging hebben gemaakt. Zij krijgen ieder 20.000euro.

‘Officiële excuses van de Staat is uniek’

NRC-redacteur Emilie van Outeren over de excuses:

“Het is uniek dat de Staat officiële excuses maakt voorwandaden uit het verleden. Voor de Nederlandse rol in de slavernij en hetgebrek aan bescherming voor de moslimbevolking van Srebrenica zijn bijvoorbeeldnooit excuses gemaakt.

Ook de excuses voor Rawagede waren controversieel. Drie jaargeleden sprak de toenmalige ambassadeur in Indonesië, Nikolaos van Dam, tijdensde herdenking op 9 december van ‘diepe verontschuldigingen’ van de Nederlandseregering. In 2005 betuigde Ben Bot, toen minister van Buitenlandse Zaken,‘spijt’ voor het leed dat Indonesiërs was aangedaan tijdens hun oorlog omonafhankelijkheid. In beide toespraken werd het woord ‘excuses’ explicietvermeden. Dat de excuses er nu toch komen, is het resultaat van deonderhandelingen tussen het ministerie van Buitenlandse Zaken en advocateZegveld.”

Source:

http://www.nrc.nl/nieuws/2011/12/05/excuses-nederland-aan-nabestaanden-rawagede/

Rosenthal wil snel akkoord over Rawagede

2011-12-06T22:59:00.001-08:00

ANP/Redactie − 24/11/11, 13:12

vk UPDATE Minister Uri Rosenthal van Buitenlandse Zaken wilzo snel mogelijk een akkoord sluiten over een schikking met de nabestaanden vanhet bloedbad dat Nederlandse militairen in 1947 in het dorp Rawagede op Javaaanrichtten.

Het is de bedoelingdaarover in elk geval vóór de jaarlijkse herdenking ervan op 9 decemberovereenstemming te hebben.

Dat kondigde Rosenthal vandaag aan in het debat in de TweedeKamer over zijn begroting voor volgend jaar.

De landsadvocaat is sinds deze week in gesprek met deadvocaat van de nabestaanden over een schikking. Over de inhoud van het overlegwil de minister nog niets zeggen.

De rechtbank in Den Haag bepaalde half september datNederland aansprakelijk is voor de schade die de nabestaanden hebben geleden endat er daarom een schadevergoeding moet worden betaald aan zeven inmiddelshoogbejaarde weduwen van slachtoffers. Door de inval kwamen destijds honderdenmannen om het leven.

Excuses

GroenLinks en de SP zouden het passend vinden als een hogevertegenwoordiger van Nederland de herdenking bijwoont en daar ook formeelexcuses maakt. Rosenthal zei dat hij dat verzoek zal meenemen in de afwegingdie hij zal maken.

Volgens GroenLinks-Kamerlid Mariko Peters gaat het hier omde vraag hoe Nederland in het reine kan komen met de politionele acties. Zeriep Rosenthal op niet gecalculeerd als rekenmeester nog de laatste seconde meete pakken voor de klok verstrijkt en zo snel mogelijk excuses aan te bieden.

Hoger beroep

De PvdA en de SP hadden hem opgeroepen af te zien van hogerberoep in de zaak. De Staat heeft die mogelijkheid nog tot 14 december. Dat nuwordt geprobeerd tot een schikking te komen, is volgens Rosenthal 'niet eenkwestie van het afwegen van resultaten van hoger beroep'. Het is niet alleeneen kwestie van geld, maar veel meer van betrokkenheid, gevoel voor wat er isgebeurd en gevoel voor de nabestaanden, benadrukte de minister. SP-KamerlidHarry van Bommel, die blij is met de schikkingspoging, sprak van een nieuwehouding van Nederland in deze kwestie.

Source:

http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2686/Binnenland/article/detail/3048560/2011/11/24/Rosenthal-wil-snel-akkoord-over-Rawagede.dhtml

Radio address by Queen Wilhelmina on 7 December 1942

2010-06-17T19:34:00.000-07:00

Source: http://www.houseofdavid.ca/queen.htm

Today it is a year ago that the Japanese, without previous declaration of war, launched their treacherous attack on our Allies. At that time we did not hesitate for a moment to throw ourselves into the struggle and to hasten to the aid of our Allies, whose cause is ours.

Japan had been preparing for this war and for the conquest of the Netherlands Indies for years and in so doing sought to follow the conduct of its Axis partners in attacking one country after another. This plan we were able to prevent, thanks to our immediate declaration of war. After a year of war we can bear witness that the tide is turning and that the attacker, who had such great advantages, is being forced on the defensive.

It is true that the Netherlands Indies, after defending themselves so heroically are, for the most part, occupied by the enemy, but this phase of the struggle is only a prelude. The Japanese are getting ever nearer the limit of their possibilities as our ever-growing might advance towards them from all sides. They have not been able to break China's courage and endurance and Japan now faces the ebbing of her power in this self-willed war, which will end with her complete downfall.

At this moment my thoughts are more than ever with my country and my compatriots in the Netherlands and the Netherlands Indies. After an age-old historical solidarity, in which had long since passed the era of colonial relationship, we stood on the eve of a collaboration on a basis of equality when suddenly we were both confronted by the present ordeal. The treacherous aggression on the Netherlands in 1940 was the first interruption in the process of development; the heroic battle of the Netherlands Indies, followed by the occupation of the major part of this territory in 1942, was the second.

At the time when the Indies were still free and only Holland was occupied, the vigor of our unity became apparent and on both sides a feeling of stronger kinship developed more rapidly than it could have in peacetime. Now, however, this mutual understanding has been deepened still further because the same struggle is shared in all its agony and the same distress is suffered in all its bitterness. In the Netherlands as well as in the Netherlands Indies the enemy, with his propaganda for the so-called new order, has left nothing untried to lure the spirit of the people and to disguise his tyranny and suppression with the lies of his promises for the future. But these lies and this deceit have been of no avail because nearly all have seen through them and have understood that our enemies have as their aim nothing but slavery and exploitation and that as long as they have not been driven out and defeated there can be no question of freedom.

In previous addresses I announced that it is my intention, after the liberation, to create the occasion for a joint consultation about the structure of the Kingdom and its parts in order to adapt it to the changed circumstances. The conferences of the entire Kingdom which will be convoked for this purpose, has been further outlined in a Government declaration of January 27th, 1942. The preparation of this conference, in which prominent representatives of the three overseas parts of the Kingdom will be united with those of the Netherlands at a round table, had already begun in the Netherlands Indies, Surinam and Curacao, the parts of the Kingdom which then still enjoyed their freedom. Especially in the Netherlands Indies, detailed material had been collected for this purpose and it was transmitted to me in December 1941 by the Governor-General. The battle of the Netherlands Indies disrupted these promising preparations.
We can only resume these preparations when everyone will be able to speak his mind freely.

Although it is beyond doubt that a political reconstruction of the Kingdom as a whole and of the Netherlands and the overseas territories as its parts is a natural evolution, it would be neither right nor possible to define its precise form at this moment. I realize that much which is great and good is growing in the Netherlands despite the pressure of the occupation; I know that this is the case in the Indies where our unity is fortified by common suffering. These developing ideas can only be shaped in free consultation in which both parts of the Kingdom will want to take cognizance of each other's opinions. Moreover, the population of the Netherlands and of the Netherlands Indies has confirmed, through its suffering and its resistance, its right to participate in the decision regarding the form of our responsibility as a nation towards the world and of the various groups of the population towards themselves and one another.

By working out these matters now, that right would be neglected, and the insight which my people have obtained through bitter experience, would be disregarded.
I am convinced, and history as well as reports from the occupied territories confirm me in this, that after the war it will be possible to reconstruct the Kingdom on the solid foundation of complete partnership, which will mean the consummation of all that has been developed in the past. I know that no political unity nor national cohesion can continue to exist which are not supported by the voluntary acceptance and the faith of the great majority of the citizenry. I know that the Netherlands more than ever feel their responsibility for the vigorous growth of the Overseas Territories and that the Indonesians recognize, in the ever-increasing collaboration, the best guarantee for the recovery of their peace and happiness. The war years have proved that both peoples possess the will and the ability for harmonious and voluntary cooperation.

A political unity which rests on this foundation moves far towards a realization of the purpose for which the United Nations are fighting, as it has been embodied, for instance, in the Atlantic Charter, and with which we could instantly agree, because it contains our own conception of freedom and justice for which we have sacrified blood and possessions in the course of our history. I visualize, without anticipating the recommendations of the future conference, that they will be directed towards a commonwealth in which the Netherlands. Indonesia, Surinam and Curacao will participate, with complete self-reliance and freedom of conduct for each part regarding its internal affairs, but with the readiness to render mutual assistance.

It is my opinion that such a combination of independence and collaboration can give the Kingdom and its parts the strength to carry fully their responsibility, both internally and externally. This would leave no room for discrimination according to race or nationality; only the ability of the individual citizens and the needs of the various groups of the population will determine the policy of the government.
In the Indies, as in the Netherlands, there now rules an oppressor who, imitating his detestable associates and repudiating principles which he himself has recognized in the past, interns peaceful citizens and deprives women and children of their livelihood. He has uprooted and dislocated that beautiful and tranquil country; his new order brings nothing but misery and want. Nevertheless, we can aver that he has not succeeded in subjugating us, and as the ever-growing force of the United Nations advances upon him from every direction, we know that he will not succeed in the future.

The Netherlands Indies and the Netherlands with their fighting men on land, at sea and in the air, with their alert and brave merchantmen and by their dogged and never-failing resistance in the hard struggle, will see their self-sacrifice and intrepidity crowned after the common victory with the recovery of peace and happiness for their country and their people in a new world. In that regained freedom they will be able to build a new and better future.

-------------------------------------------------------------------------
Some Comments
1. Quoted from AUTONOMY FOR INDONESIA by A. ARTHUR SCHILLER 1944 - Pacific Affairs, vol. 17, no. 4, Dec. 1944, pp. 478-488.
‘In 1936 the so-called Sutardjo motion was laid before the Council, calling for autonomy of the Indies within the Kingdom, particularly by fostering greater political activity in Indonesian society, by establishing an imperial council with representation of the four territories therein, by enlarging the numbers and powers of the People's Council and making department heads — as ministers — responsible thereto. This precursor of the promises recently made was adopted by the Council. But in November 1938 a royal decree disposed of the matter, on the ground that "clarity of aim is lacking in its formulation, and that the calling of a conference in the manner visualized would be contrary to existing constitutional law."’
‘It was just a year after the invasion of Holland that the Queen and officials of the Netherlands government first promised far-reaching reorganization of the Kingdom of the Netherlands and of the component territories thereof — the Netherlands, Netherlands East Indies, Surinam and Curacao —upon the termination of the war. In the words of the Governor-General of the Indies,' on June 16, 1941: "Immediately after the liberation of the mother country, the adaptation of the structure of the Kingdom to the demands of the times will be considered, the internal constitutional form of the overseas territories constituting an integral part of the program." Shortly thereafter, the Queen promised that a conference would be held to advise the Crown upon the relation of the parts of the Kingdom to one another, and upon the revision of the Administrative Acts (constitutions) of the four territories? Details of the future conference were announced in January 1942: fifteen delegates from the Netherlands, fifteen from the Netherlands Indies, and three each from Surinam and Curacao. Ten of the Indies members were to be appointed upon recommendation by the People's Council, the central representative body of the Indies, the other five to be named by the Government of the Netherlands Indies independently. Queen Wilhelmina's radio address of December 6, 1942, was, accordingly, but a confirmation of a course of conduct outlined earlier.’

2. Quote from Imperialism in SE Asia- A Fleeting Passing Phase by Nicholas Tarling p. 262
The Dutch had … begun to prepare the way for their return as early as 1942 by an attempt to 'counter American attitudes toward colonialism'1. A broadcast by Queen Wilhelmina in December alluded to 'a commonwealth in which the Netherlands, Indonesia, Surinam and Curacao will participate' in 'a combination of independence and collaboration'. Talking to the British, H. J. van Mook, the wartime Colonial Minister, had envisaged a Netherlands government and a Netherlands Indies government, with equal status, and, above them, responsible for defence and foreign policy and matters of general interest, an Imperial government. The speech has been called 'a poorly designed and unrealistic proposal ... better characterized as an improvised concession to the language of the times rather than a map of the road to independence'. It echoed the proposals made by the moderate nationalists in the 1930s in the Soetardjo petition of 1936, for example and then rejected. It was, however, a belated attempt at a new form of post-imperial state-building that, unless it was developed in a liberal way, would have little appeal in 1945, and perhaps not sufficient even if it were.

3. Quote from Troubled days of peace: Mountbatten and South East Asia Command, 1945-46, by Peter Dennis, Manchester University Press, 1987 pp. 74-75.
American approval of Dutch colonial policies and their future application was the sine qua non for access to American military largesse, and when Roosevelt suggested that the Dutch make some announcement about the postwar status of the NEI and other Dutch colonies, Van Mook was among the ministers consulted on the thrust of the speech.'
It was timed to coincide with a meeting in Quebec of the influential Institute of Pacific Relations, which had organised a conference to discuss the postwar colonial situation. When she broadcast on 7 December 1942, the Queen promised to convene a conference as soon as possible after the end of the war to discuss the reorganisation of the Kingdom of the Netherlands into a Commonwealth in which relations between the four component parts (the Netherlands, the East Indies, Surinam and Curacao) would be based on the twin principles of 'complete partnership' and 'self-reliance' and freedom of conduct for each part regarding its internal affairs.' Although Roosevelt and American public opinion seemed reassured by these promises, the speech merely stored up troubles for the Dutch. It offered little concrete information about the postwar status of the East Indies, and gave even fewer substantive concessions to reformist let alone nationalist opinion. Van Mook's attempts to spell out the details to a number of American journalists were purely personal; others, including the Dutch prime minister, Professor P.S. Gerbrandy, maintained in private that the speech in no way represented any diminution of the powers of the central government over colonial affairs. Promises of a postwar conference locked the Dutch government into the vagueness of the speech and prevented them from advancing further initiatives as the wartime situation unfolded. The speech was delivered in English – for primarily American consumption – and thus was largely unknown to the very audience to which it was theoretically designed to apply. When the Dutch finally straggled back to the NEI in September 1945, they were no longer part of an American-dominated theatre, but were clinging to the coat-tails of the hard pressed British, who had colonial problems of their own. Furthermore, all the Dutch had to offer was a shadowy plan for reform that was almost three years old. Conditions in the NEI had changed dramatically since 1942, and had rendered the vague promises of the Queen's speech all but irrelevant.

The Dutch, however, did not realise this. Throughout the war information on the NEI was scanty and, as later events showed, often completely unreliable.

The Validity of the August 17, 1945 Proclamation

2010-06-17T09:33:00.000-07:00

A memorandum by Batara R. Hutagalung
Founder and Chairman of the Committee of Dutch Honorary Debts
Introduction
To this day, the Dutch Government still refuses to recognize August 17, 1945 as the de jure independence of the Republic of Indonesia. According to the Dutch Government, de jure independence of Indonesia was on December 27, 1949, with the "transfer of sovereignty" (soevereiniteitsoverdracht) from the Dutch Government to the United States of Indonesia (RIS) as agreed at the Round Table Conference (RTC). (See the article by Batara R. Hutagalung in the daily Rakyat Merdeka of October 2 and 3, 2005 in Indonesian language. It can also be accessed at:

http://batarahutagalung.blogspot.com/2006/02/belanda-tetap-tak-akui-kemerdekaan-ri.html)

Points of agreement at the RTC included among others:
1. The formation of an Indonesia – Netherlands Union, with the Queen of the Netherlands as the head of the Union.
2. RIS was seen as a continuation of the Dutch – East Indies Government and was required to pay a 4.5 billion Dutch Guilders debt of the Dutch East Indies Government to the Dutch Government. This included the costs incurred by the Dutch East Indies Government to finance the First and Second Military Aggressions.
(Note: This debt was repaid in instalments to the extent of 4 billion Dutch Guilders, until the Indonesian Government stopped these payments in 1956).
3. The Indonesian National Army (TNI) was required to accept former soldiers of the Royal Dutch East Indies Army (KNIL) who chose to join TNI.
(Note: In the ’70-s, some of the officers had been promoted to the rank of general and held top positions in the TNI).
4. The question of Irian Barat was postponed; at the Transfer of Sovereignty on December 27, 1949, West New Guinea was not included.
(Note: For the Dutch government therefore, legally West Irian (Papua) is not part of the Republic of Indonesia. In 2000, the Dutch Government commissioned and financed historian Prof. Dr. Pieter Drooglever to conduct research on the West Irian People's Referendum (Penentuan Pendapat Rakyat, PEPERA). After 5 years of research at great cost, in 2005 Drooglever published his research results in a thick, 740 page book titled: "Act of Free Choice." In a nutshell, Drooglever concluded that PEPERA was a big fraud. This is a blatant disregard of the historical fact that the implementation of the People’s Referendum was conducted under the supervision of the United Nations and was endorsed by the United Nations in 1969. One should question therefore, why, after 30 years, in the midst of a number of issues faced by the Indonesian Government in Irian Barat, the Dutch Government chose to raise this matter again).

In 1956, the Indonesian Government unilaterally cancelled the RTC Agreement. (The complete text of the Act of Cancellation in Indonesian language can be read on:

http://batarahutagalung.blogspot.com/2009/11/pembatalan-hubungan-indonesia-nederland.html)

The Indonesian Government also decided to stop paying the remaining 500 million Guilders debt. At that point in time, 4 billion Dutch Guilders out of the total of 4.5 billion had already been paid.

Claim
On May 20, 2005, an Indonesian NGO called the Committee of Dutch Honorary Debts (KUKB), delivered a petition to the Dutch Prime Minister Balkenende, making the following demands from the Dutch government:

1.To recognize the de jure independence of the Republic of Indonesia on August 17, 1945.
2. To apologize to the Indonesian people for colonization, slavery, human rights violations, crimes against humanity and war crimes, particularly those conducted by the Dutch army during its military aggression in Indonesia between 1945 – 1950.
3. To provide compensation to the families of the victims of the Dutch military aggression.
(About KUKB see:

http://indonesiadutch.blogspot.com/2007/02/committee-of-dutch-honorary-debts.html)

On August 16, 2005 in Jakarta, Dutch Foreign Minister Bernhard Bot stated that the Dutch government has now morally and politically accepted the Proclamation of Independence of Indonesia on August 17, 1945 and expressed his regrets on the casualties on both sides.

In a TV interview in Jakarta, Minister Ben Bot said that the recognition of independence had been legally granted at the end of 1949, meaning at the transfer of sovereignty to the United States of Indonesia. He said that recognition can only be given once. He further said that compensation has been given by the Dutch government through various aid programs to Indonesia.
(Parts of the interview transcripts in Indonesian language can be read at:
http://batarahutagalung.blogspot.com/2006/02/belanda-tetap-tak-akui-kemerdekaan-ri.html)

Recognition and apology!
Prior to his departure to Jakarta on August 15, 2005 in The Hague, during the commemoration day of the release of the Dutch internees at Japanese internment camps in Indonesia, Minister Ben Bot stated that the Dutch government now de facto accepts the August 17, 1945 Indonesian independence proclamation.
(For the full text in Dutch language, see:
http://indonesiadutch.blogspot.com/2009/10/toespraak-ter-gelegenheid-van-de-15.html)

This statement was actually very surprising, because it implies that according to the Dutch government, until August 16, 2005, the Republic of Indonesia did not exist at all and its existence was only just accepted on that date, but is still not legally recognised. This means that in the eyes of the Dutch Government, the Republic of Indonesia is like an illegitimate child. It exists, but is not legally recognised.

December 9, 2008, on the occasion of the 61st commemoration of the Rawagede Massacre, Dutch Ambassador Dr. Nikolaos van Dam also expressed regrets.

In response to this expression of regrets, the Chairman of the KUKB however, announced that remorse (regrets) only are not acceptable. The Dutch Government should offer apologies, the same as demanded by the Dutch of the Japanese Government for the suffering endured by the Dutch population interned in Japanese internment camps in Indonesia during the Japanese occupation from 1942 to 1945.

Dutch Dilemma
History records that the Federation of Indonesian States (RIS) was dissolved on August 16, 1950 and by Presidential Decree, the form of the state was returned to the Unitary State of Indonesia as proclaimed on August 17, 1945.

Thus, the de jure federal form of state recognised by the Dutch government no longer exists; the association is now with the Unitary Republic of Indonesia. For the Dutch this is a dilemma indeed. Were the Dutch Government to recognize de jure the independence of the Republic of Indonesia of August 17, 1945, it would have serious consequences:
1. The Dutch would have to admit that what they called the first and second "Police Actions” launched respectively July 21, 1947 and December 19, 1948, were in fact acts of military aggression against an independent and sovereign nation.
2. The Indonesian government would have the right to demand war reparations from the Netherlands, as demanded by countries that were victims of the Japanese military aggression.
3. Dutch veterans would be considered war criminals.

On the other hand, if the Indonesian government continues to allow this attitude by the Dutch government, Indonesian freedom fighters buried in various War Hero cemetaries in Indonesia would have to be classified as robbers, rioters, security vandals and extremists that were armed by the Japanese, because at the time, the reasoning by the Dutch for the launch of their "Police Actions” was “to restore law and order to eradicate robbers, rioters, security vandals and extremists armed by the Japanese”.

The loss of Dutch historical rights over its colonies
The Second World War began in Europe with the German invasion of Poland on September 3, 1939. On May 10, 1940, the Netherlands was attacked by the German Army and surrendered within three days. The Dutch Government and the Queen fled to England and formed a government in exile in London. Thus, the Dutch government no longer existed.

In East Asia, Japan's military aggression began with the attack on the United States Naval Base at Pearl Harbour on December 7, 1941. In South East Asia, Japan launched its aggression by attacking the South East Asia countries which, except Thailand, were all European colonies. One by one these colonies fell into Japanese hands.
USA, Great Britain, The Netherlands and Australia formed a coalition troop command called ABDACOM (American, British, Dutch, Australian Command) under General Sir Archibald P. Wavell. Admiral Karel Doorman was appointed as the Tactical Commander for the Allied fleet.

In fierce fighting on February 27, 1942, known as the “Battle of the Java Sea”, the Allied Fleet was destroyed by the Japanese in one day. Admiral Karel Doorman died in battle and the Allied flagship was sunk.

After destroying the allied sea defences, on March 1, 1942 Japanese troops landed on the island of Java. The landings were conducted simultaneously at three locations: Banten, Eretan Wetan and Kranggan.

In just one week, the Royal Dutch East Indies Army forces were defeated by the Dai Nippon army. On March 8, 1942, Lt. Gen. Hitoshi Imamura of the 16th Japanese Army gave the Dutch an ultimatum to surrender or be destroyed.

On March 9, 1942 at Kalijati, Lieutenant General Hein ter Poorten, Supreme Commander of the Dutch East Indies Army representing Governor-General Tjarda van Starkenborgh-Stachouwer, signed an unconditional surrender document. The Dutch handed over their entire colony to the Japanese. Since that date, the Dutch have lost their rights over the territory of the Dutch East Indies.

Thus, March 9, 1942 is also the official expiration date of the Dutch colonial rule on Indonesian soil.

The loss of the Dutch "historical rights" to Indonesia was described at length by
Lambertus Nicodemus Palar, Chairman of the Indonesian Delegation to the United
Nations at a meeting of the UN Security Council on January 20, 1949, after the 2nd Dutch military aggression that began on December 19, 1948.
Excerpts of his remarkable memorandum read as follows:

"... Blatantly ignoring progress and historical reality, the Dutch still hold on to their conviction that the problem in Indonesia is a Dutch internal affair and that the existence of the Republic is illegal, to be eradicated as soon as possible. In this context, the current Dutch policy is one of obstruction; they try to ignore the Three Country Commission established by the UN Security Council after the first Dutch military aggression was launched on July 21, 1947, four months after the Linggajati Agreement which was an effort to solve the problem of Indonesia. On the contrary, the Government of the Republic of Indonesia maintains that the Indonesian issue must be solved under the auspices of the Security Council with the mediation of the Three Country Commission, because it would provide the only guarantee that the Dutch will not violate any agreement or propose a unilateral solution...”

“...This Dutch opinion, based on dogmatic legalities, will continue to hinder the efforts of reaching an agreement. It is because of this that they maintain that the Republic is illegal and that they still hold sovereign power in the whole of Indonesia...”

“...The is a fact that the Republic of Indonesia was born not as a result of an uprising against the Dutch, but was born after the Dutch unconditionally surrendered to the Japanese without any serious attempt to try to defend the country...”

“...The Dutch did not even try to defend Indonesia; in fact they deliberately obstructed the people of Indonesia to get military training, so the Indonesians were helpless and unable to defend themselves against the Japanese aggression...”

“...Indeed, the Dutch colonial policy never gave an opportunity to the Indonesian people to become a strong nation, as this would jeopardise the position of the Dutch as colonial masters and would have been contrary to their efforts to continue their authority over Indonesia. This was the reason why the Dutch did not have the ability to fulfil their duties and responsibilities of defending Indonesia against foreign aggression...”

“...Thus the Dutch not only handed over Indonesia to the Japanese imperialists and did so without any serious efforts at defending it, but also refused to give the Indonesian people the power to fight the Japanese themselves...”

“...After the Dutch East Indies government unconditionally surrendered to the Japanese, the people of Indonesia decided to pursue their own strategy. Based on this strategy, the Indonesian leaders considered the occupation by the Japanese army as temporary, because no one believed that Japan would be able to defeat the Allies, especially America, Russia and Britain. So the Indonesian people used the Japanese occupation for their own purposes, as a period of preparation to be able to decide their own fate at a later date, including preparations for the possibility that they would have to oppose the Japanese military rule...”

“...No one can deny the historical fact that the Indonesians have paid dearly with thousands of lives in the struggle to seize weapons from the Japanese occupation forces to enable them to achieve independence and proclaim their declaration of Independence on August 17, 1945. We did not receive independence from the hands of the Dutch; we paid for it with our blood...”

“...We reject the Dutch claim that they have historical rights over Indonesia. Their historic rights were destroyed when they demonstrated their inability to take responsibility for the defence of Indonesia...”

“...From any point of view, "historical rights" based on power and oppression is no longer valid in a world that strongly encourages self determination...”

“...Supposedly legally binding agreements, if not based on justice and do not consider recent historic facts, in all fairness cannot be said to represent a reasonable historical course...”

“...At this time the Dutch Government and its representative at the Security Council are trying to justify its recently launched military action, a military action that undeniably is not in accordance with UN principles and the Renville Agreement, by reason of what they call their responsibility towards Indonesia...”

“...The historical facts are still fresh in my memory...”

“...One important matter is whether the Dutch can really defend Indonesia against foreign attacks without the help of the Indonesian people? The Indonesian people were determined from the very beginning that they would not support Dutch colonialism. Therefore, the danger of foreign attacks will increase if the Dutch colonialism in Indonesia continues rampant. Colonialism impedes the development of the sense of nationhood, an important factor in the defence of any country...”

“...All of this is proof that the problem in Indonesia is not a domestic matter of the Government of the Netherlands and the Indonesian people, but is an international problem. The Indonesian problem is related to world peace. The problem is also related to United Nations principles, and therefore the intervention of the Security Council to help solve the problem would is justified. In these Security Council sessions, the Republic of Indonesia has the status as "one of the parties in the dispute", the same as the Dutch and no less. This is like a thorn in the flesh for the Dutch, but cannot be denied. Neither can the Dutch disregard the reality of the Republic. The longer the Republic exists, the more real is its existence, which cannot just be ignored...”

“...If the Netherlands were to try to eradicate the Republic without influencing world politics, they should have done so in 1945. In fact, the Dutch people wanted to do just that at the time. But it cannot be disputed, that at that time the Netherlands did not have the military power to stop the Republic. Only with the help of the British Army and financial and materiel assistance from America were the Dutch able to set foot again on Indonesian territory...”

Three years existence of the Republic of Indonesia
“...So far, the republic has existed for three years and is therefore not easily eradicated like the Dutch want...”

“...During these three years, the Republic has formed diplomatic ties with other countries and with the Security Council and has established friendly relations with several nations...”

“...The Republic has a functioning administration in its territories, established its own identity and fulfils the conditions of any independent and sovereign nation: A national flag, an army and police force, money and a taxation system and its own foreign relations...”

“...The people of the Republic feel a strong sense of identity as sovereign and democratic citizens and as citizens of a democratic nation they have full rights: freedom of movement, freedom to congregate, freedom to express opinions, to speak freely and freedom of the press; also the freedom to choose their own religion. These realities cannot be eradicated without a tremendous reaction…”

The above words are part of the contents of a Memorandum by the Indonesian Delegation to the United Nations Security Council.

The Capitulation of the Japanese to the Allies
After having defeated the Allied Forces on Java, the Japanese Army was in power in all South East Asia countries that previously were European colonies. As long as the war still raged in Europe and Africa, the Allied Forces were still divided and could therefore not muster sufficient strength to face the Japanese in Asia. After the capitulation of the Germans in May of 1945, the Allies were able to divert their forces to fight the Japanese in Asia.
On August 6, 1945, the United States of America dropped an atomic bomb on Hiroshima and on August 9 on Nagasaki. America then threatened to drop the next atomic bomb on Tokyo, the capital of Japan. On August 15, 1945, Emperor Hirohito announced the unconditional surrender of Japan to the Allies.
The Unconditional Surrender document was signed on board the USS Missouri in the Bay of Tokyo on September 2, 1945. This meant that from August 15 until September 2, 1945, there was a vacuum of power in the countries occupied by the Japanese, including Indonesia.

Statehood based on International law
On August 17, 1945, in the period of vacuum of power, the leaders of Indonesia proclaimed the nation’s independence. On August 18, Soekarno was installed as President and Mohammad Hatta as Vice President. On September 5, 1945, the first Indonesian cabinet was formed.

According to the Montevideo Convention signed by 20 nations in the Americas on December 26, 1933, the necessary conditions of statehood were fulfilled:

Article 1
The state as a person of international law should posses the following qualifications: a) A permanent population; b) A defined territory; c) A government; and d) The capacity to enter into relations with other states.

Article 3 of this convention states that independence is not subject to recognition by other nations. In fact, prior to recognition by other nations, the nation in question has the right to protect its integrity and independence. The article reads as follows:

Article 3
The political existence of the state is independent of recognition by other states. Even before recognition, the state has the right to defend its integrity and independence, to provide for its conservation and prosperity, and consequently to organize itself as it sees fit, to legislate upon its interests, administer its services, and to define the jurisdiction and competence of its courts. The exercise of these rights has no other limitation than the exercise of the rights of other states according to International law.

In 1946, the Arab League and on June 10, 1947 Egypt recognized Indonesia’s independence, and later, after its independence from the British, was followed by India. Thus, the four conditions according to the Montevideo Convention were fulfilled.
(See http://indonesiadutch.blogspot.com/2009/11/montevideo-convention-convention.html)

Moral and Political basis
The political will of colonized countries to be independent emerged at the beginning of the 20th century. Officially, it was first presented by American President Woodrow Wilson in his Fourteen Points for Peace concept, presented to the American Congress on January 8, 1918, 10 months before the end of World War I. In the 5th point of the Concept Wilson says:
“A free, open-minded, and absolutely impartial adjustment of all colonial claims, based upon a strict observance of the principle that in determining all such questions of sovereignty the interests of the population concerned must have equal weight with the equitable claims of the government whose title is to be determined.”
(For the complete text, see:

http://indonesiadutch.blogspot.com/2009/11/woodrow-wilson-14-program-of.html)

At the time, Franklin D. Roosevelt was the Assistant Secretary of the Navy in the Wilson cabinet. On March 4, 1933, Roosevelt was elected as President of the United States for the first time. Roosevelt was the only American President elected 4 times. He remained as president until his death on April 12, 1945.

On August 14, 1941, Franklin D. Roosevelt as President of the United States and the British Premier Sir Winston Churchill issued an edict that became known as the Atlantic Charter. Point 3 of this charter says:

“… Third, they respect the right of all peoples to choose the form of government under which they will live; and they wish to see the sovereign rights and self government restored to those who have been forcibly deprived from them…”.
(For the complete text, see: http://indonesiadutch.blogspot.com/2009/11/atlantic-charter.html)

This third point became known as the “…right for self determination of peoples…”
The Atlantic Charter became the basis of the United Nations Charter that was signed in San Francisco on June 26, 1945. Article 1.2 of the United Nations Charter reinforces the third point of the Atlantic Charter. It reads:

“… To develop friendly relations among nations based on respect for the principle of equal rights and self-determination of peoples, and to take appropriate measures to strengthen the universal peace…”
(For the text, see:

http://indonesiadutch.blogspot.com/2009/11/united-nations-charter-1945.html)

Even The Dutch Queen Wilhelminaagreed with the Atlantic charter. In her radio speech in the London exile onDecember 7, 1942, she said:

“…A political unity which rests onthis foundation moves far towards a realization of the purpose for which theUnited Nations are fighting, as it has been embodied, for instance, in theAtlantic Charter, and with which we could instantly agree, because it containsour own conception of freedom and justice for which we have sacrified blood andpossessions in the course of our history…”

And also, for the first time inhistory, she said ‘INDONESIA’, instead of ‘Netherlands Indies’, she saidfurther:

“…I visualize, without anticipatingthe recommendations of the future conference, that they will be directedtowards a commonwealth in which the Netherlands. Indonesia, Surinam and Curacao will participate, withcomplete self-reliance and freedom of conduct for each part regarding itsinternal affairs, but with the readiness to render mutual assistance…” (See: http://indonesiadutch.blogspot.com/2010/06/radio-address-by-queen-wilhelmina-on-7.html)

Validity of the August 17, 1945 proclamation
Thus, it should be clear from a number of viewpoints that the proclamation of independence of the Republic of Indonesia on August 17, 1945 is legal from the aspect of international law as well as from political, moral and human rights aspects. The so called “Police Action” I (July 21, 1947, which was a transgression on the Linggajati Accord) and “Police Action” II (December 19, 1948, which was a transgression on the Renville Accord) were clearly military acts of aggression towards an independent and sovereign nation.

In his speech at Jakarta on August 16, 2005, the Dutch Minister of Foreign Affairs Ben Bot said:

“…In retrospect, it is clear that its large-scale deployment of military forces in 1947 put the Netherlands on the wrong side of history. The fact that military action was taken and that many people on both sides lost their lives or were wounded is a harsh and bitter reality…”

Ben Bot said “military forces”, not “police forces”. Judging from his words, Ben Bot clearly said that the large scale deployment of troops was a military action, not a police action.

*****

Pluralization of Narratives on the History of Indonesian Independence

2010-06-17T09:29:00.000-07:00

Panel Discussion

Time : Saturday, 19 June 2010, 09.50-16.00
Place : LAK Theater, Lipsius, Leiden University.

Background:
When a group of Dutch intellectuals signed a petition urging their government to 'fully acknowledge' Indonesian independence in 1945 (see text http://indonesiadutch.blogspot.com/2009/12/indonesie-werd-onafhankelijk-in-1945.html),
controversy sparked in the Netherlands. The proclamation of the Indonesian Independence on 17 August 1945 seems to rest more unresolved subjects with less capacity to tackle them. These include the on-going process surrounding state-formation and nation-building of the new born nation. Here, many aspects of them might be found in the foundations of the unspoken [for not saying unresolved] problems taking place in 1945-1950. It was the period when both Indonesian and Dutch experienced the turbulent years: the formation of the Republic on one side and the 'law and order' on the other. Some issues and stories have been put forward and discussed exhaustively; however, many have not been known yet within various Dutch and Indonesian communities respectively. Realizing that understanding various narratives of the past will shape the nature of relations of people of both countries, we feel that it is necessary to create space and fora to put forward those neglected and ignored voices, in order to stimulate them to speak up with their own narratives concerning the Indonesian Independence. We think that through such doing we can bridge some narratives within Dutch and Indonesian respectively, and link them each other. We are fully aware that this is not an easy and short journey. A follow up and juxtaposition of narratives should be made present in both Dutch and Indonesian communities through further efforts such as in a field of research, education and mass media.

Objectives:
1. To uncover various narratives of the history of Indonesian independence. The unfolding of the diverse narratives is expected to enrich the perspectives in reflecting the many facts of the history of Indonesian independence.

2. To recognize various implications which might arise if the Dutch government 'recognizes' 17 August 1945 as Indonesian Independence Day. Considering the recognition of sovereignty associated with different aspects of inter-state relations, it becomes important to understand the implications which might arise in various aspects of these relationships, both at the state and society level.

3. To explore the possibilities of creating spheres to facilitate sustainable discussions about the pluralization of narratives of Indonesian independence and the possibility to dissect the narratives through research. In addition to maintaining the continuity of dialogue, a sustainable discussion is also expected to trigger further review by various parties to provide scientific bases for the various narratives developing during the discussion.

4. To explore the possibilities of disseminating the various narratives on the history of Indonesian independence through education. The current narrative of Indonesian independence in both Dutch and Indonesia's schooling appears to be 'one-sided'; hence, it is essential to deconstruct the current curriculum to pave the way for the pluralization of the history of Indonesian independence.

5. To explore the possibilities of using mass media for the dissemination of the various narratives on Indonesian independence. Since formal schooling as a conventional method of learning history is not the only way, mass media can be an additional means to facilitate the exchange of discourses on the narratives.

Programs:
09.50-10.00 Opening: Alpha Amirrachman

Session 1: Pluralization of Narratives on Indonesian Independence
10.00-11.00 : Presentation
1. Umar Hadi (Deputy Chief of Mission, Indonesian Embassy) (confirmed)
Exploring the hidden narratives of Indonesian independence: Bracing new
forms of relations between Indonesia and the Netherlands
2. Nico Schulte Nordholt (Twente University) (confirmed)
Uncovering the hidden narratives of Indonesian independence: Dutch
perspectives
3. Nico Schrijver (Leiden University) (to be confirmed)
Framing human rights situation in Indonesia 1945-1950: An international
public law perspective
4. Jan Breman (University of Amsterdam) (confirmed)
'Operatie product' as part and parcel of politico-economic motives?: A
background
5. Muhammad Yuanda Zara (Leiden University) (confirmed)
Uncovering the hidden narratives of Indonesian independence: Indonesian
perspectives
6. Laurie Lijnders (Utrecht University) (confirmed)
Dutch high school experience on Indonesian independence: A view from
within

11.00-12.00 : Discussion, moderator M. Najib Azca
12.00-13.00 : Lunch Break
----------------------------------------------------
Session 2: The Implications of Pluralization of Narratives on Indonesian Independence
13.00-14.00 : Presentations
1. Frances Gouda (Amsterdam University) (to be confirmed)
Living voices of the past: Research agenda for Indonesian and Dutch
activist-researcher
2. Martin van Bruinessen (Utrecht University) (to be confirmed)
Academic and political research on the theme of neglected and ignored
voices: Dutch agenda
3. Agus Suwignyo (Leiden University) (confirmed)
Telling different narratives through Indonesian educational channels:
Opportunities and challenges
4. Wim Manuhutu (confirmed)
Telling different narratives through Dutch educational channels:
Opportunities and challenges
5. Joss Wibisono (Radio Netherlands) (confirmed)
Actualizing different narratives through contemporary Indonesian mass
media: A sketch
6. Tjitske Lingsma (confirmed)
'How we Dutch could learn from Germans': A view of a Dutch journalist

14.00-15.00 : Discussion, moderator Dini Setyowati
15.00-15.15 : coffee break
15.15-15.30 : Poetry readings, Dini Setyowati
15.30-16.00 : Summary and recommendations: Alpha Amirrachman & Syahril Siddik
Registration: mr.siddik2010@gmail.com
0617889618

The Organizing Committee of 'Panel Discussion:
Pluralization of Narratives on the History of Indonesian Independence'.

The Netherlands shifts to the right

2010-06-12T08:40:00.000-07:00

Published: 10 June 2010 10:28 | Changed: 10 June 2010 19:11
By our news staff

The right-wing liberal VVD and populist PVV were the big winners of Wednesday's parliamentary election in the Netherlands. Prime minister Jan Peter Balkenende was ousted after eight years in power.
After a neck-and-neck contest with the Labour party, the VVD emerged victorious, garnering 31 of 150 seats in parliament, with 98 percent of the votes counted. "It looks like, for the first time in history, the VVD will be the biggest party in the Netherlands," VVD leader Mark Rutte told supporters Thursday morning, when preliminary results showed Labour would be left with 30 seats. The right-wing liberals may have shaken the social democrats, led by former Amsterdam mayor Job Cohen, but never has the biggest party in parliament occupied so few seats, and never was the margin seperating it from the runner-up so slim.
Geert Wilders' PVV won the most in the election. Wilders, who is internationally known for his unequivocal criticism of Islam, went from 9 to 24 seats in parliament. While he ran a muted campaign and polls predicted he would barely double his seats, Wilders proved especially popular in the south-east of the country. His growing following there is part of the reason the Christian democratic party of incumbent prime minister Jan Peter Balkenende was halved at the polls. The CDA lost 20 of its 41 seats and will now be the fourth party in Dutch parliament.
The devastating result for the CDA who have led the country for all but eight of the last 30 years, forced prime minister Balkenende to step down as his party's leader. After the voters had "sent a clear message," Balkenende said, resigning was "part of his political responsibility". Never since the Second World War have Dutch voters punished an incumbent prime minister quite so hard.

Look left or right?
The power shifts and slim margins show the Dutch electorate is more fractured than ever. Left-wing liberal D66 moved up from 3 to 10 seats, while green party GroenLinks grew from 7 to 10. The Socialist Party lost 10 of its 25 seats and the ChristenUnie, the orthodox Christian party that was the minority partner in the CDA-Labour coalition that fell in February, went from 6 to 5. Fundamentalist Christian party SGP and the Party for Animals both retained two seats. Turnout was low, at 74 percent.
The question is if Rutte, who can now become prime minister and take the lead in forming a coalition, will look to the left or to the right to tackle the Dutch budget deficit and push reforms. Rutte could augment a VVD-Labour coalition with the green party and left-wing liberals, which would give him a 81 seat majority, or he could ask anti-Islam politician Geert Wilders and what is left of the CDA to form a government with the backing of 76 members of parliament.

Wilders: 'ready to govern'
Many may wonder if Wilders is willing to make the compromises that come with multi-party coalitions, but the PVV leader himself announced he is ready. "I hope that we can govern. They can't get around us or push us aside," he said after he learnt about the results. It remains to be seen if others want to include Wilders, who defected from the VVD in 2004 over his position that Turkey should never be allowed into the EU. Within the CDA especially, concerns have been raised about the way he has lashed out at religion. And the VVD is looking to raise the state pension age from 65 to 67, something Wilders has sworn won't happen if he is included in government.
The alternative is a revival of the so-called Purple coalition, which ruled from 1994 to 2002. Under prime minister Wim Kok, Labour led a coalition with VVD and D66. Those three parties do not have a majority today, but GroenLinks seems a likely candidate to join such a government. This coalition would demand a significant number of compromises from all sides though, as the VVD wants to push austerity measures of 30 billion euros, while the left-leaning parties have said they don't want to crush the recovering economy and spare the underprivileged in society.
Finally, the option of a cabinet of national unity composed of the centrist parties VVD, Labour and CDA has been mentioned. But what they promised voters during the campaign differs widely and such a government would exclude winners PVV, GroenLinks and D66 while including losers CDA and Labour, the latter of which lost three seats.
Coalition negotiations look set to start on Thursday and, according to Mark Rutte, will be "very difficult".

Source: http://www.nrc.nl/international/election2010/article2561211.ece/The_Netherlands_shifts_to_the_right

Pluralization of Narratives on the History of Indonesian Independence

2010-06-10T22:11:00.000-07:00

Panel Discussion

Time : Saturday, 19 June 2010, 09.50-16.00
Place : LAK Theater, Lipsius, Leiden University.

Background:
When a group of Dutch intellectuals signed a petition urging their government to 'fully acknowledge' Indonesian independence in 1945, controversy sparked in the Netherlands. The proclamation of the Indonesian Independence on 17 August 1945 seems to rest more unresolved subjects with less capacity to tackle them. These include the on-going process surrounding state-formation and nation-building of the new born nation. Here, many aspects of them might be found in the foundations of the unspoken [for not saying unresolved] problems taking place in 1945-1950. It was the period when both Indonesian and Dutch experienced the turbulent years: the formation of the Republic on one side and the 'law and order' on the other. Some issues and stories have been put forward and discussed exhaustively; however, many have not been known yet within various Dutch and Indonesian communities respectively. Realizing that understanding various narratives of the past will shape the nature of relations of people of both countries, we feel that it is necessary to create space and fora to put forward those neglected and ignored voices, in order to stimulate them to speak up with their own narratives concerning the Indonesian Independence. We think that through such doing we can bridge some narratives within Dutch and Indonesian respectively, and link them each other. We are fully aware that this is not an easy and short journey. A follow up and juxtaposition of narratives should be made present in both Dutch and Indonesian communities through further efforts such as in a field of research, education and mass media.

Objectives:
1. To uncover various narratives of the history of Indonesian independence. The unfolding of the diverse narratives is expected to enrich the perspectives in reflecting the many facts of the history of Indonesian independence.
2. To recognize various implications which might arise if the Dutch government 'recognizes' 17 August 1945 as Indonesian Independence Day. Considering the recognition of sovereignty associated with different aspects of inter-state relations, it becomes important to understand the implications which might arise in various aspects of these relationships, both at the state and society level.
3. To explore the possibilities of creating spheres to facilitate sustainable discussions about the pluralization of narratives of Indonesian independence and the possibility to dissect the narratives through research. In addition to maintaining the continuity of dialogue, a sustainable discussion is also expected to trigger further review by various parties to provide scientific bases for the various narratives developing during the discussion.

4. To explore the possibilities of disseminating the various narratives on the history of Indonesian independence through education. The current narrative of Indonesian independence in both Dutch and Indonesia's schooling appears to be 'one-sided'; hence, it is essential to deconstruct the current curriculum to pave the way for the pluralization of the history of Indonesian independence.
5. To explore the possibilities of using mass media for the dissemination of the various narratives on Indonesian independence. Since formal schooling as a conventional method of learning history is not the only way, mass media can be an additional means to facilitate the exchange of discourses on the narratives.

Programs:
09.50-10.00 Opening: Alpha Amirrachman

Session 1: Pluralization of Narratives on Indonesian Independence
10.00-11.00 : Presentation
1. Umar Hadi (Deputy Chief of Mission, Indonesian Embassy) (confirmed)
Exploring the hidden narratives of Indonesian independence: Bracing new forms of relations between Indonesia and the Netherlands
2. Nico Schulte Nordholt (Twente University) (confirmed)
Uncovering the hidden narratives of Indonesian independence: Dutch
perspectives
3. Nico Schrijver (Leiden University) (to be confirmed)
Framing human rights situation in Indonesia 1945-1950: An international public law perspective
4. Jan Breman (University of Amsterdam) (confirmed)
'Operatie product' as part and parcel of politico-economic motives?: A
background
5. Muhammad Yuanda Zara (Leiden University) (confirmed)
Uncovering the hidden narratives of Indonesian independence: Indonesian perspectives
6. Laurie Lijnders (Utrecht University) (confirmed)
Dutch high school experience on Indonesian independence: A view from
within

11.00-12.00 : Discussion, moderator M. Najib Azca
12.00-13.00 : Lunch Break

-----------------------------------

Session 2: The Implications of Pluralization of Narratives on Indonesian Independence
13.00-14.00 : Presentations
1. Frances Gouda (Amsterdam University) (to be confirmed)
Living voices of the past: Research agenda for Indonesian and Dutch
activist-researcher
2. Martin van Bruinessen (Utrecht University) (to be confirmed)
Academic and political research on the theme of neglected and ignored
voices: Dutch agenda
3. Agus Suwignyo (Leiden University) (confirmed)
Telling different narratives through Indonesian educational channels:
Opportunities and challenges
4. Wim Manuhutu (confirmed)
Telling different narratives through Dutch educational channels:
Opportunities and challenges
5. Joss Wibisono (Radio Netherlands) (confirmed)
Actualizing different narratives through contemporary Indonesian mass
media: A sketch
6. Tjitske Lingsma (confirmed)
'How we Dutch could learn from Germans': A view of a Dutch journalist

14.00-15.00 : Discussion, moderator Dini Setyowati
15.00-15.15 : coffee break
15.15-15.30 : Poetry readings, Dini Setyowati
15.30-16.00 : Summary and recommendations: Alpha Amirrachman & Syahril Siddik
Registration: mr.siddik2010@gmail.com
0617889618

The Organizing Committee of 'Panel Discussion:
Pluralization of Narratives on the History of Indonesian Independence'.

Levenslang voor Heinrich Boere

2010-05-16T06:37:00.000-07:00

dinsdag 23 mrt 2010, 10:14

Door buitenland redacteur Achille Prick

De 88-jarige oud-SS'er Heinrich Boere is veroordeeld voor drie moorden tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1944 schoot hij drie Nederlanders dood als vergelding voor acties van het verzet.

Van de rechtbank in Aken moet hij levenslang de cel in. Dat was ook de eis van het Duitse OM. Of Boere zijn laatste levensjaren ook daadwerkelijk achter de tralies moet doorbrengen, is zeer de vraag. Hij gaat in beroep en dat kan vele jaren duren. En dat mag hij op vrije voeten afwachten. Er bestaat namelijk geen vluchtgevaar of kans op herhaling van zijn daden.

Nadat de rechter Gerd Nohl bijna een uur lang bezig was geweest met het voorlezen van het vonnis, met veel juridisch jargon, vroeg hij plotseling nog eens aandacht voor de kern van zaak: "We moeten ons blijven herinneren dat we het hier hebben over laffe, brute en mensonterende misdaden. Ook al is het bijna 66 jaar geleden, ook al zit hier een oude man die hartklachten heeft."

De vervolging van nazimisdaden in Duitsland verdient volgens vele critici geen schoonheidsprijs. Direct na de oorlog wilden Duitsland en de geallieerden dat het kapotte land snel weer werd opgebouwd. Voor vervolging van nazi's was geen tijd. Bovendien waren de overgebleven Duitsers hard nodig bij de wederopbouw. In de jaren zeventig en tachtig kwam het aarzelend van start, maar pas de laatste twee decennia proberen sommige deelstaten serieus werk te maken van de kans om oorlogsmisdaden nog te berechten.

Historische dag
"Daarom is het vandaag ook een historische dag", aldus openbaar aanklager Ullrich Maass, gisteren direct na de uitspraak. "Ik denk dat de eer van de Duitse justitie aangaande de vervolging van nazimisdaden in ere is hersteld. Er is hier vandaag geen toevlucht genomen tot verzachtende omstandigheden als 'bevel is bevel.' Deze daden zijn betiteld als moorden, klip en klaar."

Maas heeft nog wel wat zaken liggen die hij wil oppakken, maar geen Nederlandse verdachten. "In Beieren speelt nog de zaak van de Nederlander Klaas Faber, maar dat is een zaak van justitie in Beieren, daar gaan wij niet over."
Het was ook voor Teun de Groot (76) een belangrijke dag. Zijn vader was kwam op 3 september 1944 om het leven toen Boere met een compagnon hem 's ochtends om 7.30 uur in koelen bloede neerschoot. De fietshandelaar uit Voorschoten stond volgens de rechter bekend als een man die geen sympathie voor de Duitsers had. Maar dat rechtvaardigt niet zijn dood, de argumentatie dat er sprake was van een oorlogssituatie werd daarmee van tafel geveegd.

"Voor mij is Boere een gore nazi-misdadiger, ik ben blij dat deze straf vandaag is uitgesproken", reageerde Teun de Groot die zijn vader alleen de eerste tien jaar van zijn leven heeft gekend. "Na de dood van mijn vader is ons gezin compleet ingestort. We waren met z'n twaalven en mijn moeder stond er plots alleen voor. Dat kon ze niet aan, broertjes en zusjes gingen al vroeg het huis uit, het gezin brak. Mensen die zeggen: moet zo'n oude man nog worden vervolgd, die zeg ik: ja, dat moet absoluut. Leeftijd mag geen beloning zijn."

Naast de erkenning van de moord op zijn vader, neemt De Groot ook nog iets anders mee uit deze zaak. "Ik moet eerlijk zeggen dat ik altijd dacht dat er geen goeie Duitsers waren. Maar in deze zaak ben ik begeleid door mensen die zich inzetten voor de vervolging van nazi's, fantastisch. Hoe deze mensen met hun verleden omgaan is hel mooi. Ik zou bijna zeggen: daar kunnen we in Nederland nog wat van leren."

Slapend
Boere zelf hoorde het vonnis grotendeels al slapende aan. In zijn vonnis onderstreepte rechter Gerd Nohl nog een keer dat hem de houding van Boere gedurende het hele proces niet was bevallen. "Aan het eind van je leven probeer je schoon schip te maken, voor zover dat kan. Je kunt het in ieder geval proberen, dat heeft Boere niet gedaan. Heel veel vragen zijn onbeantwoord gebleven. Jammer voor de rechtsvinding en geschiedschrijving maar ook kwetsend voor nabestaanden. Boere heeft deze kans gemist."

Source: http://nos.nl/artikel/145702-levenslang-voor-heinrich-boere.html

Lebenslange Haft. SS-Mörder Boere verurteilt

2010-05-16T06:30:00.000-07:00

Dienstag, 23. März 2010

Jahrzehntelang lebte Heinrich Boere unbehelligt in Eschweiler bei Aachen. Als Mitglied eines SS-Sonderkommandos hatte er 1944 drei Menschen ermordet. Jetzt, im Alter von 88 Jahren, ist er zu lebenslanger Haft verurteilt worden.

In einem der letzten NS-Kriegsverbrecherprozesse hat das Landgericht Aachen einen früheren SS-Mann zu lebenslanger Haft verurteilt. Die Richter sprachen den 88-jährigen Heinrich Boere des dreifachen Mordes für schuldig. Boere hatte in dem Prozess gestanden, 1944 als Mitglied eines SS-Sonderkommandos in den Niederlanden drei Zivilisten erschossen zu haben. Der heute in einem Altenheim bei Aachen lebende Angeklagte hatte sich aber auf einen Befehlsnotstand berufen: Bei Befehlsverweigerung habe ihm die Todesstrafe oder die Einlieferung in ein Konzentrationslager gedroht, behauptete er.

Mit seinem Urteil folgte das Gericht jedoch der Strafmaßforderung der Staatsanwaltschaft, die auf lebenslange Freiheitsstrafe plädiert hatte. Bei den im Juli und September 1944 in Breda, Voorschoten und Wassenaar erschossenen Niederländern handelte es sich um einen Apotheker, einen Fahrradhändler und einen leitenden Angestellten. Die drei Morde zählen zu den mindestens 54 sogenannten "Silbertannen-Morden", die das "Sonderkommando Feldmejer" der "Germanischen SS in den Niederlanden" während des Zweiten Weltkriegs verübte.

"Die Aktion 'Silbertanne' war eine Repressalmaßnahme", sagt der Historiker Harald Fühner im Interview mit n-tv.de: "Auf einen Mord an einem Kollaborateur folgten anschließend Morde an Niederländern, die für ihre Widerstandshaltung bekannt waren." Wegen der Morde hatte ein Sondergericht in Amsterdam Boere 1949 in Abwesenheit zum Tod verurteilt, die Strafe wurde im nachhinein in lebenslänglich umgewandelt.
Zuvor war dem SS-Mann die Flucht aus niederländischer Haft gelungen. Er tauchte zunächst in den Niederlanden unter und kehrte später nach Deutschland zurück; in Eschweiler nahe Aachen war Boere zur Welt gekommen, allerdings schon als Kind mit seinen deutsch-niederländischen Eltern in die Niederlande gezogen.

Deutscher dank Führererlass
Trotz des Amsterdamer Urteils wurde Boere nie ausgeliefert: Er galt zwar als staatenlos, wurde aber wegen eines "Führererlasses" vom Mai 1943 in der Bundesrepublik wie ein Deutscher behandelt - die Auslieferung war damit unmöglich. Noch 1984 entschied die Staatsanwaltschaft Dortmund, dass die Boere zur Last gelegten Morde nicht als solche zu werten seien. Die Aktion "Silbertanne" sei "zulässig und rechtmäßig" gewesen.

Nach dem Zweiten Weltkrieg kam es "nicht selten" vor, dass Kriegsverbrecher aus den Niederlanden nach Deutschland flohen, erläutert der Historiker Fühner. "Viele Kriegsverbrecher hatten das Glück, immer wieder im Windschatten von Politik und Justiz zu segeln", so Fühner. "Als die Niederlande versuchten, eine Auslieferung ihrer zumindest ehemaligen Staatsbürger zu erreichen, entschieden deutsche Gerichte, dass diese Deutsche geworden seien, weil sie in die Waffen-SS eingetreten waren." Umgekehrt weigerten sich die Niederlande, deutschen Anklägern zu helfen, wenn diese niederländische Kriegsverbrecher vor Gericht brachten."
Dass Boere doch noch verurteilt wurde, liegt an einer veränderten Rechtsauffassung: Morde wie jene, für die Boere nun verurteilt wurde, galten in der alten Bundesrepublik lange lediglich als Totschlag. Fühner: "Es dauerte bis in das vergangene Jahrzehnt, dass die Rechtsprechung sich dazu durchringen konnte, den Mordbegriff etwas breiter auszulegen."

Der Direktor des Simon-Wiesenthal-Zentrums in Jerusalem, Efraim Zuroff, erklärte, der Schuldspruch mache deutlich, dass die überwältigende Mehrheit der Nazi-Mörder bereitwillig und ohne Zwang gehandelt habe. Der Fall Boere beweise, dass Nazi-Kriegsverbrecher auch heute noch vor Gericht gebracht werden könnten, wenn der politische Wille dafür vorhanden sei. In den meisten europäischen Ländern sei dies bedauerlicherweise nicht der Fall.

"Normale Morde, begangen von einem Mörder"
Der Vorsitzende Richter Gerd Nohl sagte in der Urteilsbegründung, die Morde seien "an Niederträchtigkeit und Feigheit kaum zu überbieten" gewesen. Bei den mit einem Mittäter verübten Morden sei Boere "immer vorne mit dabei gewesen". Er habe als erster geschossen und "aus eigener Überzeugung gehandelt".

Zwar habe Boere "auf Befehl" geschossen, sagte Nohl. Boere habe aber klar sein müssen, dass die Tötung der Zivilisten rechtswidrig gewesen sei. Auch sei der Angeklagte nicht gezwungen worden, Mitglied des SS-Sonderkommandos zu werden. "Es bleiben ganz normale Morde, begangen von einem Mörder."
Hinterbliebene der Opfer nahmen das Urteil mit Befriedigung auf. Der Sohn des ermordeten Fahrradhändlers, Teun de Groot, sprach am Rande des Prozesses von einem "befreienden Ergebnis". Er wünsche Boere "viele Jahre im Gefängnis", fügte der 77-Jährige hinzu. Auch der Sohn des ermordeten Apothekers, der 73-jährige Dolf Bicknese, wertete die Verurteilung von Boere als Beleg, dass es "doch Gerechtigkeit nach langer Zeit" gebe.

Ob Boere seine Strafe antritt, ist noch unklar: Die Verteidigung kündigte Revision an. Ohnehin müssen Mediziner den Verurteilten zunächst für haftfähig erklären. Richter Nohl sagte: "Ob die Strafe jemals vollstreckt werden kann - wir gehen ehrlich gesagt nicht davon aus."
hvo/AFP/dpa

Quelle: http://www.n-tv.de/politik/SS-Moerder-Boere-verurteilt-article789054.html

Oud-SS'er Boere bekent voor rechter

2010-05-16T06:26:00.000-07:00

De Nederlandse oorlogsmisdadiger Heinrich Boere heeft voor de rechtbank in Aken bekend dat hij in 1944 samen met een handlanger drie verzetsstrijders heeft doodgeschoten.
"Ik heb in 1944 geen moment met het besef of gevoel gehandeld dat ik een misdrijf beging. Nu, na 65 jaar zie ik dat natuurlijk anders", liet Boere voor de rechtbank door zijn advocaat voorlezen.

De rechter heeft bepaald dat het strafproces tegen Boere gewoon doorgaat. Een advocaat van Boere deed vorige week nog een beroep op het Verdrag van Lissabon, dat die dag juist in werking was getreden. Daarin staat dat niemand in Europa twee keer voor hetzelfde mag worden gestraft. Maar de rechtbank stelt dat die bepaling niet opgaat, omdat Boere aan zijn eerdere straf ontsnapte.

Slachtoffers
Boere maakte tijdens de Tweede Wereldoorlog deel uit van de moordbrigade van de SS. Aanslagen van het verzet werden door hen gewroken op burgers.
De eerste burger die Heinrich Boere doodschoot was de 56-jarige Fritz Bicknese, een apotheker uit Breda en vader van twaalf kinderen. Een maand later schoot hij op een avond in Voorschoten Teun de Groot neer, rijwielhandelaar en vader van vijf kinderen. De Groot hielp Joden onder te duiken. Het derde slachtoffer was Frans Kusters. Hij werkte in het verzet.

Vele pogingen
De 89-jarige Boere is één van de laatst nog levende Nederlandse oorlogsmisdadigers die na de oorlog de benen namen naar Duitsland. In 1949 kreeg hij in Nederland de doodstraf opgelegd, maar Boere wist te ontsnappen.
Hij woonde eerst zeven jaar in de kast van zijn moeder in Maastricht en vluchtte in 1954 naar Duitsland. Aangezien hij het Duitse staatsburgerschap had gekregen, mocht Duitsland hem niet uitleveren. In Duitsland werd hij niet vervolgd, omdat de rechter oordeelde dat de moorden van Boere als doodslag te boek moesten staan. Bovendien waren de feiten verjaard. Maar later trad een nieuwe officier van justitie aan die de feiten anders interpreteerde.
Sindsdien zijn vele pogingen gedaan om Boere alsnog aan te klagen voor moord. In eerste instantie vond de rechter dat Heinrich Boere niet fit genoeg was om aan een proces deel te nemen. Een hogere rechter zag dat anders.

Source: http://nos.nl/artikel/113464-oudsser-boere-bekent-voor-rechter.html

Indonesië werd onafhankelijk in 1945. Erken dit

2009-12-27T21:23:00.000-08:00

NRC Handelsblad

Gepubliceerd: 22 december 2009 14:39 | Gewijzigd: 22 december 2009 14:54

Nog steeds is Nederland officieel van oordeel dat Indonesië pas in 1949 onafhankelijk werd. Maar Indonesiërs denken daar zelf anders over. Kom hen toch eens tegemoet.

Door Adriaan van Dis, Nelleke Noordervliet, Geert Mak e.a.

Over de gebeurtenissen in Indonesië in de jaren 1945-1949 en de gevolgen daarvan is in de afgelopen zestig jaar in Nederland een officiële verhaallijn gevolgd, gebaseerd op de beslissing van de toenmalige regering om de Republiek Indonesië niet te erkennen en te trachten de soevereiniteit van Nederland met militaire middelen te handhaven. Behalve die officiële verhaallijn is er een ander verhaal: dat van de tegenstanders van het regeringsbeleid, het verhaal van de bevolkingsgroepen die door de gebeurtenissen tussen wal en schip vielen, het verhaal van discriminatie en uitsluiting, het verhaal van gruwelijkheden aan beide kanten, het verhaal van het zoeken naar de waarheid.

Het is tijd om die twee lijnen bijeen te brengen en een plaats te geven in de gezamenlijke geschiedenis, een plaats die rekening houdt met het recht van een volk zelf te beslissen over het moment de eigen onafhankelijkheid af te kondigen. Daarom hebben wij een verzoek aan de Nederlandse regering opgesteld, dat als volgt luidt:

Regering!

Erken 17 augustus 1945 als de datum van de Indonesische onafhankelijkheid!

Op 17 augustus 1945 proclameerden Soekarno en Hatta de onafhankelijkheid van Indonesië.

De soevereiniteitsoverdracht door Nederland vond vier jaar later plaats op 27 december 1949 in het Paleis op de Dam en in het paleis van de gouverneur-generaal aan het Koningsplein te Jakarta. In de tussenliggende jaren voerde Nederland een steeds uitzichtlozer politiek en militair offensief.

Op 17 augustus 2005 sprak minister Bot, toenmalig minister van Buitenlandse Zaken, aanwezig bij de viering in Jakarta van 60 jaar onafhankelijkheid, een spijtbetuiging uit, die door de Indonesische regering is opgevat als een impliciete erkenning door Nederland van deze datum als de datum van onafhankelijkheid. De Nederlandse regering echter heeft tot op de dag van vandaag deze slechts politiek en moreel geaccepteerd.

Het ontbreken van volledige politieke erkenning door Nederland is een historische nalatigheid die wij onrechtvaardig achten jegens het Indonesische volk. Het feit dat de Indonesische regering zelf met begrip voor Nederlandse gevoeligheden niet aandringt op politieke erkenning, neemt die onrechtvaardigheid niet weg.

Veel Nederlanders, vooral uit de generaties die nog nauwe banden hebben met Indonesië, willen deze al zestig jaar bestaande nalatigheid wegnemen. Als het niet gedurende hun leven plaatsvindt, zal het in de vergetelheid raken en door jongere generaties als afgedaan worden beschouwd.

De gevoeligheid van de veteranen voor deze kwestie is zeer begrijpelijk; zij hebben zware offers gebracht in opdracht van de toenmalige Nederlandse regering.

Eind dit jaar is het zestig jaar geleden dat Nederland de soevereiniteit aan de Verenigde Staten van Indonesië overdroeg. Dat is een uitstekend moment om 27 december 1949 voortaan te zien als de datum waarop de soevereiniteit haar juridisch beslag kreeg, daarbij volledig erkennend dat de onafhankelijkheid al vanaf 17 augustus 1945 een politiek feit is. Wij beschouwen daarmee de proclamatie van Soekarno en Hatta als een rechtmatige politieke daad; het Indonesische volk heeft immers zelf bepaald wanneer het onafhankelijk is geworden.

Met expliciete politieke erkenning nu kan ook het gevoel weggenomen worden dat het Nederland van nu zich nog steeds identificeert met de opstelling van de Nederlandse regering toen.

De betrekkingen tussen Indonesië en Nederland zijn goed en ontwikkelen zich voorspoedig. De president van Indonesië zal ons land komend voorjaar bezoeken. Bij die gelegenheid zou de expliciete politieke erkenning door Nederland van 17 augustus 1945 als onafhankelijkheidsdatum een passend welkom zijn. Dat kan natuurlijk ook 65 jaar na dato, op 17 augustus 2010.

/Peter de Reuver, Nico Schulte Nordholt, Nelleke Noordervliet, Adriaan van Dis, Joty ter Kulve, Claudine Helleman, Norbert van den Berg, Jan Hendrik Peters. Comité van aanbeveling: Hans Blom, Theo van Boven, Peter Broekveldt, Frances Gouda, Rudy Kousbroek, Susan Legêne, Ad van Liempt, Geert Mak, Ulli d’Oliveira, Gert Oostindie, Pamela Pattynama, Henk Schulte Nordholt, Erry Stoové, Elsbeth Locher-Scholten. /

Weduwen klagen staat aan voor bloedbad Rawagedeh

2009-12-10T08:57:00.000-08:00

dinsdag 8 december 2009 21:41

De weduwen van de mannen die precies 62 jaar geleden werden geëxecuteerd door Nederlandse militairen in Indonesië, eisen dat Nederland erkent onrechtmatig gehandeld te hebben en willen financiële compensatie.

Ze klagen de Nederlandse Staat aan heeft hun advocaat Liesbeth Zegveld vandaag bekendgemaakt.

Het is de eerste keer dat Nederland wordt aangeklaagd door Indonesische slachtoffers van de strijd tussen Indonesië en Nederland na de Tweede Wereldoorlog tot 1949.

Aanklacht
Op 9 december 1947 vielen Nederlandse troepen het dorp Rawagedeh op Java (Indonesië) binnen. Daar doodden ze toen honderden mannelijke dorpsbewoners. Ook gevangenen en vluchtende mensen werden doodgeschoten.

De weduwen dagvaarden Nederland voor de executies en voor het uitblijven van strafrechtelijk onderzoek naar de moorden.

Niet vervolgd
Zegveld: 'De legerofficier onder wiens leiding het bloedbad werd aangericht, majoor Wynen, is na overleg tussen de toenmalige legercommandant en de procureur-generaal om opportuniteitsredenen niet vervolgd.'

De nabestaanden vinden gezien de rechtsgelijkheid dat hun vordering niet anders moet worden behandeld, dan de eisen van de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog.

Door Maartje Willems

Source: http://www.elsevier.nl/web/Nieuws/Nederland/252827/Weduwen-klagen-staat-aan-voor-bloedbad-Rawagedeh.htm?rss=true

Indonesia widows to sue Netherlands over killings

2009-12-10T08:54:00.000-08:00

December 9, 2009

The widows of nine Indonesians killed by Dutch soldiers during the country's war of independence plan to sue the Netherlands for damages, their lawyer said on Wednesday.
The Hague--The nine women want compensation for the death of their husbands at the hands of the Dutch army in 1947 when soldiers attacked their village, Rawagedeh, on the Indonesian island of Java.

"The victims want the Dutch state's responsibility to be recognised and compensation to be paid," lawyer Liesbeth Zegveld told AFP.

Authorities in the Netherlands say 150 people died in the attack, while a victims' association claims 431 lost their lives.

"The Netherlands has never taken any legal action against those responsible for this bloodshed," Zegveld said. "There is no reason why this case should not be heard by the court, when charges relating to World War II are still being considered today."

Aad Meijer, a spokesman for the ministry of foreign affairs, said: "The Dutch government has repeatedly expressed its deep regret."

"The Netherlands and Indonesia agreed in 2005 to draw a line under this painful part of their shared history," he added, recalling that there had never been any question of a "discussion on a compensation."

The Netherlands first colonised Indonesia in 1800. It gained its independence in 1949.

AFP/ Expatica

Source: http://www.expatica.com/nl/news/dutch-news/Indonesia-widows-to-sue-Dutch-government-over-killings_58703.html

Prins Bernhard wilde coup in Indonesië

2009-12-01T07:27:00.000-08:00

DEN HAAG - Prins Bernhard en zijn stafleden zouden in 1950 betrokken zijn geweest bij een complot tegen de nieuwe Indonesische regering van Soekarno. Dat zou blijken uit onderzoek van de Koninklijke Marechaussee uit die tijd.
© ANP

Dat stellen journalist Jort Kelder en historicus Harry Veenendaal in hun boek ZKH, hoog spel aan het hof van Zijne Koninklijke Hoogheid dat maandag in Den Haag werd gepresenteerd.

Een bron heeft het over een complot waar Bernhard ''tot z'n nek toe in zit''. De prins had onderkoning van Indonesië willen worden naar het voorbeeld van Lord Mountbatten die eind jaren veertig onderkoning was van India.

Dit blijkt onder meer uit brieven van de prins aan onder anderen de Amerikaanse generaal Douglas MacArthur.

Van Maasdijk

Kelder en Veenendaal baseren zich vooral op de dagboeken van Gerrie van Maasdijk, destijds stafmedewerker van de prins.

Volgens het onderzoek van de marechaussee waren er ook aanwijzingen dat er contacten waren tussen stafleden van de prins met de beruchte kapitein Raymond Westerling, die in 1946 een bloedige campagne leidde op Celebes en in 1950 op Java een mislukte couppoging deed. De coup mislukte omdat Maasdijk de coup zou hebben verklikt.

De auteurs spraken onder meer met studenten van de Leidse professor Jan Duyff. Die werkte in de jaren veertig jarenlang zeer nauw samen met de prins. Duyff sprak volgens ooggetuigen geregeld over zijn plannen om de regering van Soekarno omver te werpen.

Meeschrijvende hand

Historicus Cees Fasseur, die vorig jaar een boek schreef over Juliana en Bernhard, velde een negatief oordeel over Maasdijk en Duyff. De auteurs suggereren dat de historicus zich liet mogelijk leiden door een ''(onzichtbare) meeschrijvende hand van het hof''.

De auteurs stellen dat het ''lastig is definitieve conclusies te trekken, omdat niet alle archieven zijn ingezien en veelal ook gesloten blijven wegens de 'Veiligheid van de Staat'. Bovendien werd het onderzoek volgens hen gehinderd door allerlei beperkingen en bleven veel deuren gesloten.

De Wet op Openbaarheid van bestuur (WOB) biedt volgens hen geen soelaas, omdat bij deze procedure altijd naar de bekende weg wordt gevraagd, waardoor onbekende archieven gesloten blijven. Want ''wat niet weet, wat niet wobt''.

Source: http://www.nu.nl/algemeen/2133875/prins-bernhard-wilde-coup-in-indonesie.html

United Nations Charter (1945)

2009-11-15T04:36:00.000-08:00

Signed at San Francisco, 26 June, 1945.
Entered into force on 24 October, 1945

Preamble
WE THE PEOPLES OF THE UNITED NATIONS DETERMINED
to save succeeding generations from the scourge of war, which twice in our lifetime has brought untold sorrow to mankind, and

to reaffirm faith in fundamental human rights, in the dignity and worth of the human person, in the equal rights of men and women and of nations large and small, and
to establish conditions under which justice and respect for the obligations arising from treaties and other sources of international law can be maintained, and to promote social progress and better standards of life in larger freedom,

AND FOR THESE ENDS
to practice tolerance and live together in peace with one another as good neighbours, and to unite our strength to maintain international peace and security, and

to ensure, by the acceptance of principles and the institution of methods, that armed force shall not be used, save in the common interest, and
to employ international machinery for the promotion of the economic and social advancement of all peoples,

HAVE RESOLVED TO COMBINE OUR EFFORTS TO ACCOMPLISH THESE AIMS

Accordingly, our respective Governments, through representatives assembled in the city of San Francisco, who have exhibited their full powers found to be in good and due form, have agreed to the present Charter of the United Nations and do hereby establish an international organization to be known as the United Nations.

CHAPTER I: PRINCIPLES AND PURPOSES

Article 1
The Purposes of the United Nations are:

1. To maintain international peace and security, and to that end: to take effective collective measures for the prevention and removal of threats to the peace, and for the suppression of acts of aggression or other breaches of the peace, and to bring about by peaceful means, and in conformity with the principles of justice and international law, adjustment or settlement of international disputes or situations which might lead to a breach of the peace;

2. To develop friendly relations among nations based on respect for the principle of equal rights and self-determination of peoples, and to take other appropriate measures to strengthen universal peace;

3. To achieve international co-operation in solving international problems of an economic, social, cultural, or humanitarian character, and in promoting and encouraging respect for human rights and for fundamental freedoms for all without distinction as to race, sex, language, or religion; and

4. To be a centre for harmonizing the actions of nations in the attainment of these common ends.

Article 2
The Organization and its Members, in pursuit of the Purposes stated in Article 1, shall act in accordance with the following Principles.

1. The Organization is based on the principle of the sovereign equality of all its Members.

2. All Members, in order to ensure to all of them the rights and benefits resulting from membership, shall fulfil in good faith the obligations assumed by them in accordance with the present Charter.

3. All Members shall settle their international disputes by peaceful means in such a manner that international peace and security, and justice, are not endangered.

4. All Members shall refrain in their international relations from the threat or use of force against the territorial integrity or political independence of any state, or in any other manner inconsistent with the Purposes of the United Nations.

5. All Members shall give the United Nations every assistance in any action it takes in accordance with the present Charter, and shall refrain from giving assistance to any state against which the United Nations is taking preventive or enforcement action.

6. The Organization shall ensure that states which are not Members of the United Nations act in accordance with these Principles so far as may be necessary for the maintenance of international peace and security.

7. Nothing contained in the present Charter shall authorize the United Nations to intervene in matters which are essentially within the domestic jurisdiction of any state or shall require the Members to submit such matters to settlement under the present Charter; but this principle shall not prejudice the application of enforcement measures under Chapter VII.

The Atlantic Charter

2009-11-15T04:17:00.000-08:00

The Atlantic Charter was the product of the Atlantic Conference, which was an historic meeting between President Franklin D.Roosevelt and British Prime Mister Winston Churchill. Meeting from August -12, 1941, in great secrecy aboard the U.S. heavy cruiser USS Augusta and the British battle cruiser HMS Prince of Wales, the two leaders and their staffs discussed the general strategy of the war against the Axis Powers. The major public outcome of the Atlantic Conference was the Atlantic Charter, issued by President Roosevelt and Prime Minister Churchill on August 14, 1941. The Atlantic Charter formed the basis of the United Nations Charter.

__________________________________________________

Joint Statement by President Roosevelt and Prime Minister Churchill, August 14, 1941:

The following statement signed by the President of the United States and the Prime Minister of Great Britain is released for the information of the Press:

The President of the United States and the Prime Minister, Mr. Churchill, representing His Majesty's Government in the United Kingdom, have met at sea.
They have been accompanied by officials of their two Governments, including high ranking officers of the Military, Naval and Air Services The whole problem of the supply of munitions of war, as provided by the Lease-Lend Act, for the armed forces of the United States and for those countries actively engaged in resisting aggression has been further examined.

Lord Beaverbrook, the Minister of Supply of the British Government, has joined in these conferences. He is going to proceed to Washington to discuss further details with appropriate officials of the United States Government. These conferences will also cover the supply problems of the Soviet Union.

The President and the Prime Minister have had several conferences They have considered the dangers to world civilization arising from the policies of military domination by conquest upon which the Hitlerite government of Germany and other governments associated therewith have embarked, and have made clear the stress which their countries are respectively taking for their safety in the face of these dangers.

They have agreed upon the following joint declaration:
--------------------------------------------------------
The President of the United States of America and the Prime Minister, Mr. Churchill, representing His Majesty's Government in the United Kingdom, being met together, deem it right to make known certain common principles in the national policies of their respective countries on which they base their hopes for a better future for the world.

First, their countries seek no aggrandizement, territorial or other;

Second, they desire to see no territorial changes that do not accord with the freely expressed wishes of the peoples concerned;

Third, they respect the right of all peoples to choose the form of government under which they will live; and they wish to see sovereign rights and self government restored to those who have been forcibly deprived of them;

Fourth, they will endeavor, with due respect for their existing obligations, to further the enjoyment by all States, great or small, victor or vanquished, of access, on equal terms, to the trade and to the raw materials of the world which are needed for their economic prosperity;

Fifth, they desire to bring about the fullest collaboration between all nations in the economic field with the object of securing, for all, improved labor standards, economic advancement and social security;

Sixth, after the final destruction of the Nazi tyranny, they hope to see established a peace which will afford to all nations the means of dwelling in safety within their own boundaries, and which will afford assurance that all the men in all the lands may live out their lives in freedom from fear and want;

Seventh, such a peace should enable all men to traverse the high seas and oceans without hindrance;

Eighth, they believe that all of the nations of the world, for realistic as well as spiritual reasons must come to the abandonment of the use of force. Since no future peace can be maintained if land, sea or air armaments continue to be employed by nations which threaten, or may threaten, aggression outside of their frontiers, they believe, pending the establishment of a wider and permanent system of general security, that the disarmament of such nations is essential. They will likewise aid and encourage all other practicable measures which will lighten for peace-loving peoples the crushing burden of armaments.

Signed by: Franklin D. Roosevelt & Winston S. Churchill

Woodrow Wilson's 14 Points Program of the World's Peace

2009-11-15T04:10:00.000-08:00

In January 1918, ten months before the end of World War I, President Woodrow Wilson appeared before a joint session of Congress and made this address suggesting possible peace terms to end the four-year-old conflict in which soldiers from England, France, Germany, Russia and many other nations had died by the millions. The United States under Wilson had remained out of the war until 1917. The Fourteen Points outlined in this speech served as both the basis for peace and the hopeful establishment of a better post-war world at the conclusion of "the culminating and final war for human liberty."
_____________________________________________________

Gentlemen of the Congress:
Once more, as repeatedly before, the spokesmen of the Central Empires have indicated their desire to discuss the objects of the war and the possible basis of a general peace. Parleys have been in progress at Brest-Litovsk between Russian representatives and representatives of the Central Powers to which the attention of all the belligerents has been invited for the purpose of ascertaining whether it may be possible to extend these parleys into a general conference with regard to terms of peace and settlement.

The Russian representatives presented not only a perfectly definite statement of the principles upon which they would be willing to conclude peace, but also an equally definite program of the concrete application of those principles. The representatives of the Central Powers, on their part, presented an outline of settlement which, if much less definite, seemed susceptible of liberal interpretation until their specific program of practical terms was added. That program proposed no concessions at all, either to the sovereignty of Russia or to the preferences of the populations with whose fortunes it dealt, but meant, in a word, that the Central Empires were to keep every foot of territory their armed forces had occupied--every province, every city, every point of vantage as a permanent addition to their territories and their power.

It is a reasonable conjecture that the general principles of settlement which they at first suggested originated with the more liberal statesmen of Germany and Austria, the men who have begun to feel the force of their own peoples' thought and purpose, while the concrete terms of actual settlement came from the military leaders who have no thought but to keep what they have got. The negotiations have been broken off. The Russian representatives were sincere and in earnest. They cannot entertain such proposals of conquest and domination.

The whole incident is full of significance. It is also full of perplexity. With whom are the Russian representatives dealing? For whom are the representatives of the Central Empires speaking? Are they speaking for the majorities of their respective parliaments or for the minority parties, that military and imperialistic minority which has so far dominated their whole policy and controlled the affairs of Turkey and of the Balkan States which have felt obliged to become their associates in this war?

The Russian representatives have insisted, very justly, very wisely, and in the true spirit of modern democracy, that the conferences they have been holding with the Teutonic and Turkish statesmen should be held within open, not closed, doors, and all the world lies been audience, as was desired. To whom have we been listening, then? To those who speak the spirit and intention of the resolutions of the German Reichstag of the 9th of July last, the spirit and intention of the liberal leaders and parties of Germany, or to those who resist and defy that spirit and intention and insist upon conquest and subjugation? Or are we listening, in fact, to both, unreconciled and in open and hopeless contradiction? These are very serious and pregnant questions. Upon the answer to them depends the peace of the world.

But whatever the results of the parleys at Brest-Litovsk, whatever the confusions of counsel and of purpose in the utterances of the spokesmen of the Central Empires, they have again attempted to acquaint the world with their objects in the war and have again challenged their adversaries to say what their objects are and what sort of settlement they would deem just and satisfactory. There is no good reason why that challenge should not be responded to, and responded to with the utmost candor. We did not wait for it. Not once, but again and again we have laid our whole thought and purpose before the world, not in general terms only, but each time with sufficient definition to make it clear what sort of definite terms of settlement must necessarily spring out of them. Within the last week Mr. Lloyd George has spoken with admirable candor and in admirable spirit for the people and Government of Great Britain.

There is no confusion of counsel among the adversaries of the Central Powers, no uncertainty of principle, no vagueness of detail. The only secrecy of counsel, the only lack of fearless frankness, the only failure to make definite statement of the objects of the war, lies with Germany and her allies. The issues of life and death hang upon these definitions. No statesman who has the least conception of his responsibility ought for a moment to permit himself to continue this tragical and appalling outpouring of blood and treasure unless he is sure beyond a peradventure that the objects of the vital sacrifice are part and parcel of the very life of society and that the people for whom he speaks think them right and imperative as he does.

There is, moreover, a voice calling for these definitions of principle and of purpose which is, it seems to me, more thrilling and more compelling than any of the many moving voices with which the troubled air of the world is filled. It is the voice of the Russian people. They are prostrate and all but helpless, it would seem, before the grim power of Germany, which has hitherto known no relenting and no pity. Their power, apparently, is shattered. And yet their soul is not subservient. They will not yield either in principle or in action. Their conception of what is right, of what is humane and honorable for them to accept, has been stated with a frankness, a largeness of view, a generosity of spirit, and a universal human sympathy which must challenge the admiration of every friend of mankind; and they have refused to compound their ideals or desert others that they themselves may be safe.

They call to us to say what it is that we desire, in what, if in anything, our purpose and our spirit differ from theirs; and I believe that the people of the United States would wish me to respond, with utter simplicity and frankness. Whether their present leaders believe it or not, it is our heartfelt desire and hope that some way may be opened whereby we may be privileged to assist the people of Russia to attain their utmost hope of liberty and ordered peace.

It will be our wish and purpose that the processes of peace, when they are begun, shall be absolutely open and that they shall involve and permit henceforth no secret understandings of any kind. The day of conquest and aggrandizement is gone by; so is also the day of secret covenants entered into in the interest of particular governments and likely at some unlooked-for moment to upset the peace of the world. It is this happy fact, now clear to the view of every public man whose thoughts do not still linger in an age that is dead and gone, which makes it possible for every nation whose purposes are consistent with justice and the peace of the world to avow now or at any other time the objects it has in view.

We entered this war because violations of right had occurred which touched us to the quick and made the life of our own people impossible unless they were corrected and the world secured once for all against their recurrence.

What we demand in this war, therefore, is nothing peculiar to ourselves. It is that the world be made fit and safe to live in; and particularly that it be made safe for every peace-loving nation which, like our own, wishes to live its own life, determine its own institutions, be assured of justice and fair dealing by the other peoples of the world, as against force and selfish aggression.

All the peoples of the world are in effect partners in this interest, and for our own part we see very clearly that unless justice be done to others it will not be done to us.

The program of the world's peace, therefore, is our program; and that program, the only possible program, all we see it, is this:

1. Open covenants of peace must be arrived at, after which there will surely be no private international action or rulings of any kind, but diplomacy shall proceed always frankly and in the public view.

2. Absolute freedom of navigation upon the seas, outside territorial waters, alike in peace and in war, except as the seas may be closed in whole or in part by international action for the enforcement of international covenants.

3. The removal, so far as possible, of all economic barriers and the establishment of an equality of trade conditions among all the nations consenting to the peace and associating themselves for its maintenance.

4. Adequate guarantees given and taken that national armaments will be reduced to the lowest points consistent with domestic safety.

5. A free, open-minded, and absolutely impartial adjustment of all colonial claims, based upon a strict observance of the principle that in determining all such questions of sovereignty the interests of the population concerned must have equal weight with the equitable claims of the government whose title is to be determined.

6. The evacuation of all Russian territory and such a settlement of all questions affecting Russia as will secure the best and freest cooperation of the other nations of the world in obtaining for her an unhampered and unembarrassed opportunity for the independent determination of her own political development and national policy, and assure her of a sincere welcome into the society of free nations under institutions of her own choosing; and, more than a welcome, assistance also of every kind that she may need and may herself desire. The treatment accorded Russia by her sister nations in the months to come will be the acid test of their good will, of their comprehension of her needs as distinguished from their own interests, and of their intelligent and unselfish sympathy.

7. Belgium, the whole world will agree, must be evacuated and restored, without any attempt to limit the sovereignty which she enjoys in common with all other free nations. No other single act will serve as this will serve to restore confidence among the nations in the laws which they have themselves set and determined for the government of their relations with one another. Without this healing act the whole structure and validity of international law is forever impaired.

8. All French territory should be freed and the invaded portions restored, and the wrong done to France by Prussia in 1871 in the matter of Alsace-Lorraine, which has unsettled the peace of the world for nearly fifty years, should be righted, in order that peace may once more be made secure in the interest of all.

9. A re-adjustment of the frontiers of Italy should be effected along clearly recognizable lines of nationality.

10. The peoples of Austria-Hungary, whose place among the nations we wish to see safeguarded and assured, should be accorded the freest opportunity of autonomous development.

11. Romania, Serbia, and Montenegro should be evacuated; occupied territories restored; Serbia accorded free and secure access to the sea; and the relations of the several Balkan states to one another determined by friendly counsel along historically established lines of allegiance and nationality; and international guarantees of the political and economic independence and territorial integrity of the several Balkan states should be entered into.

12. The Turkish portions of the present Ottoman Empire should be assured a secure sovereignty, but the other nationalities which are now under Turkish rule should be assured an undoubted security of life and an absolutely unmolested opportunity of autonomous development, and the Dardanelles should be permanently opened as a free passage to the ships and commerce of all nations under international guarantees.

13. An independent Polish state should be erected which should include the territories inhabited by indisputably Polish populations, which should be assured a free and secure access to the sea, and whose political and economic independence and territorial integrity should be guaranteed by international covenant.

14. A general association of nations must be formed under specific covenants for the purpose of affording mutual guarantees of political independence and territorial integrity to great and small states alike.

In regard to these essential rectifications of wrong and assertions of right, we feel ourselves to be intimate partners of all the governments and peoples associated together against the imperialists. We cannot be separated in interest or divided in purpose. We stand together until the end.

For such arrangements and covenants we are willing to fight and to continue to fight until they are achieved; but only because we wish the right to prevail and desire a just and stable peace such as can be secured only by removing the chief provocations to war, which this program does remove.

We have no jealousy of German greatness, and there is nothing in this program that impairs it. We grudge her no achievement or distinction of learning or of pacific enterprise such as have made her record very bright and very enviable. We do not wish to injure her or to block in any way her legitimate influence or power. We do not wish to fight her either with arms or with hostile arrangements of trade, if she is willing to associate herself with us and the other peace-loving nations of the world in covenants of justice and law and fair dealing.

We wish her only to accept a place of equality among the peoples of the world--the new world in which we now live--instead of a place of mastery.

Neither do we presume to suggest to her any alteration or modification of her institutions. But it is necessary, we must frankly say, and necessary as a preliminary to any intelligent dealings with her on our part, that we should know whom her spokesmen speak for when they speak to us, whether for the Reichstag majority or for the military party and the men whose creed is imperial domination.
We have spoken now, surely, in terms too concrete to admit of any further doubt or question. An evident principle runs through the whole program I have outlined. It is the principle of justice to all peoples and nationalities, and their right to live on equal terms of liberty and safety with one another, whether they be strong or weak.

Unless this principle be made its foundation, no part of the structure of international justice can stand. The people of the United States could act upon no other principle, and to the vindication of this principle they are ready to devote their lives, their honor, and everything that they possess. The moral climax of this, the culminating and final war for human liberty has come, and they are ready to put their own strength, their own highest purpose, their own integrity and devotion to the test.

Woodrow Wilson - January 8, 1918

MONTEVIDEO CONVENTION. Convention on Rights and Duties of States

2009-11-15T03:58:00.000-08:00

Convention signed at Montevideo December 26, 1933; Senate advice and consent to ratification, with a reservation, June 15, 1934; Ratified by the President of the United States, with a reservation, June 29, 1934; Ratification of the United States deposited with the Pan American Union July 13, 1934; Entered into force December 26, 1934; Proclaimed by the President of the United States January 18, 1935; Article 8 reaffirmed by protocol of December 23, 1936.
49 Stat. 3097;
Treaty Series 881

CONVENTION ON RIGHTS AND DUTIES OF STATES
The Governments represented in the Seventh International Conference of American States:
Wishing to conclude a Convention on Rights and Duties of States, have appointed the following Plenipotentiaries:

Honduras:
MIGUEL PAZ BARAONA
AUGUSTO C. COELLO
LUIS BOGRAN

United States of America:
CORDELL HULL
ALEXANDER W. WEDDELL
J. REUBEN CLARK
J. BUTLER WRIGHT
SPRUILLE BRADEN
Miss SOPHONISBA P. BRECKINRIDGE

El Salvador:
HECTOR DAVID CASTRO
ARTURO RAMON AVILA
J. CIPRIANO CASTRO

Dominican Republic:
TULIO M. CESTERO

Haiti:
JUSTIN BARAU
FRANCIS SALGADO
ANTOINE PIERRE-PAUL
EDMOND MANGONES

Argentina:
CARLOS SAAVEDRA LAMAS
JUAN F. CAFFERATA
RAMON S. CASTILLO
CARLOS BREBBIA
ISIDORO RUIZ MORENO
LUIS A. PODESTA COSTA
RAUL PREBISCH
DANIEL ANTOKOLETZ

Venezuela:
CESAR ZUMETA
LUIS CHURTON
JOSE RAFAEL MONTTLLA

Uruguay:
ALBERTO MANE
JUAN JOSE AMEZAGA
JOSE G. ANTUNA
JUAN CARLOS BLANCO
Senora SOFIA A. V. DE DEMICHELI
MARTIN R. ECHEGOYEN
LUIS ALBERTO DE HERRERA
PEDRO MANINI RIOS
MATEO MARQUES CASTRO
RODOLFO MEZZERA
OCTAVIO MORAT6
LUIS MORQUIO
TEOFILO PINEYRO CHAIN
DARDO REGULES
JOSE SERRATO
JOSE PEDRO VARELA

Paraguay:
JUSTO PASTOR BENITEZ
GERONIMO RIART
HORACIO A. FERNANDEZ
Senorita MARIA F. GONZALEZ

Mexico:
JOSE MANUEL PUIG CASAURANC
ALFONSO REYES
BASILIO VADILLO
GENARO V. VASQUEZ
ROMEO ORTEGA
MANUEL J. SIERRA
EDUARDO SUAREZ

Panama:
J. D. AROSEMENA
EDUARDO E. HOLGUIN
OSCAR R. MULLER
MAGIN PONS

Bolivia:
CASTO ROJAS
DAVID ALVESTEGUI
ARTURO PINTO ESCALIER

Guatemala:
ALFREDO SKINNER KLEE
JOSE GONZALEZ CAMPO
CARLOS SALAZAR
MANUEL ARROYO

Brazil:
AFRANIO DE MELLO FRANCO
LUCILLO A DA CUNHA BUENO
FRANCISCO LUIS DA SILVA CAMPOS
GILBERTO AMADO
CARLOS CHAGAS
SAMUEL RIBEIRO

Ecuador:
AUGUSTO AGUIRRE APARICIO
HUMBERTO ALBORNOZ
ANTONIO PARRA
CARLOS PUIG VILASSAR
ARTURO SCARONE

Nicaragua:
LEONARDO ARGUELLO
MANUEL CORDERO REYES
CARLOS CUADRA PASOS

Colombia:
ALFONSO LOPEZ
RAIMUNDO RIVAS
JOSE CAMACEO CARRENO

Chile:
MIGUEL CRUCHAGA TOCORNAL
OCTAVIO SENORET SILVA
GUSTAVO RIVERA
JOSE RAMON GUTIERREZ
FELIX NIETO DEL RIO
FRANCISCO FIGUEROA SANCHEZ
BENJAMIN COHEN

Peru:
ALFREDO SOLE Y MURO
FELIPE BARREDA LAOS
LUIS FERNAN CISNEROS

Cuba:
ANGEL ALBERTO GIRAUDY
HERMINIO PORTELL VILA
ALFREDO NOGUEIRA

Who, after having exhibited their Full Powers, which were found to be in good and due order, have agreed upon the following:

ARTICLE 1
The state as a person of international law should possess the following qualifications: a ) a permanent population; b ) a defined territory; c ) government; and d) capacity to enter into relations with the other states.

ARTICLE 2
The federal state shall constitute a sole person in the eyes of international law.

ARTICLE 3
The political existence of the state is independent of recognition by the other states. Even before recognition the state has the right to defend its integrity and independence, to provide for its conservation and prosperity, and consequently to organize itself as it sees fit, to legislate upon its interests, administer its services, and to define the jurisdiction and competence of its courts.
The exercise of these rights has no other limitation than the exercise of the rights of other states according to international law.

ARTICLE 4
States are juridically equal, enjoy the same rights, and have equal capacity in their exercise. The rights of each one do not depend upon the power which it possesses to assure its exercise, but upon the simple fact of its existence as a person under international law.

ARTICLE 5
The fundamental rights of states are not susceptible of being affected in any manner whatsoever.

ARTICLE 6
The recognition of a state merely signifies that the state which recognizes it accepts the personality of the other with all the rights and duties determined by international law. Recognition is unconditional and irrevocable.

ARTICLE 7
The recognition of a state may be express or tacit. The latter results from any act which implies the intention of recognizing the new state.

ARTICLE 8
No state has the right to intervene in the internal or external affairs of another.

ARTICLE 9
The jurisdiction of states within the limits of national territory applies to all the inhabitants.
Nationals and foreigners are under the same protection of the law and the national authorities and the foreigners may not claim rights other or more extensive than those of the nationals.

ARTICLE 10
The primary interest of states is the conservation of peace. Differences of any nature which arise between them should be settled by recognized pacific methods.

ARTICLE 11
The contracting states definitely establish as the rule of their conduct the precise obligation not to recognize territorial acquisitions or special advantages which have been obtained by force whether this consists in the employment of arms, in threatening diplomatic representations, or in any other effective coercive measure. The territory of a state is inviolable and may not be the object of military occupation nor of other measures of force imposed by another state directly or indirectly or for any motive whatever even temporarily.

ARTICLE 12
The present Convention shall not affect obligations previously entered into by the High Contracting Parties by virtue of international agreements.

ARTICLE 13
The present Convention shall be ratified by the High Contracting Parties in conformity with their respective constitutional procedures. The Minister of Foreign Affairs of the Republic of Uruguay shall transmit authentic certified copies to the governments for the aforementioned purpose of ratification. The instrument of ratification shall be deposited in the archives of the Pan American Union in Washington, which shall notify the signatory governments of said deposit. Such notification shall be considered as an exchange of ratifications.

ARTICLE 14
The present Convention will enter into force between the High Contracting Parties in the order in which they deposit their respective ratifications.

ARTICLE 15
The present Convention shall remain in force indefinitely but may be denounced by means of one year's notice given to the Pan American Union, which shall transmit it to the other signatory governments. After the expiration of this period the Convention shall cease in its effects as regards the party which denounces but shall remain in effect for the remaining High Contracting Parties.

ARTICLE 16
The present Convention shall be open for the adherence and accession of the States which are not signatories. The corresponding instruments shall be deposited in the archives of the Pan American Union which shall communicate them to the other High Contracting Parties.

Source: http://avalon.law.yale.edu/20th_century/intam03.asp

Last Dutch WWII war criminal goes on trial in Germany

2009-11-09T08:43:00.000-08:00

Published: 27 October 2009 16:26 | Changed: 27 October 2009 16:26

On Wednesday 88-year-old former SS member Heinrich Boere goes on trial in Germany for the murder of three Dutch citizens during World War II. Boere is probably the last Dutch war criminal to face justice.
By Bart Funnekotter

Nazi hunter Ulrich Maass is a satisfied man. The assassin he has been chasing for years is going to stand trial at last. In Aachen on Wednesday, Maass, the state prosecutor at Dortmund and the head of the German Nazi crimes unit, will deliver his opening arguments in what is probably the last trial against a Dutch war criminal from World War II.
Former SS member Henirich Boere (88) is accused of the murders of three Dutch citizens: Fritz Bicknesse, Teun de Groot and Frans Kusters. The son of a Dutch father and a German mother, Boere was a member of the SS Sonderkommando Feldmeijer, which killed more than fifty Dutch citizens between September 1943 and September 1944 in retaliation for anti-German actions by the resistance.
Life sentence asked
At the beginning of this year it looked like Boere had slipped through Maass' fingers. The court in Aachen ruled that Boere was physically unable to stand trial. But Maass appealed the verdict, and the constitutional court in Karslruhe overruled the Aachen court, clearing the way for Boere's trial. Maass is asking for a life sentence.
Boere was sentenced to death in the Netherlands in 1949 for his part in the murders - in absentia. He had escaped in 1947 from a mine in the south-east province Limburg where he had been sentenced to forced labour, and fled to Germany. Because he had a German mother, Boere qualified for German citizenship, and since Germany doesn't extradite its own citizens, he was out of the reach of the Dutch courts.
But in 2000 a Dutch documentary maker, Rob van Olm, tracked Boere down in Aachen. In the film Boere showed nog sing of remorse. "I don't feel guilty. That's why I have always made sure they couldn't catch me," he said.
Boere served for two years with an SS division on the Eastern front. It had made him indifferent to violence, he said. "We would eat our lunch sitting on top of dead Russians. The resistance to me were the enemy."
Heinous crimes
After the documentary was broadcast, Dutch and German authorities became interested in Boere again. Germany has lately stepped up tracking an trying the last living Nazi war criminals. In August, Josef Scheungraber was given a life sentence for 14 murders in Italy. John Demjanjuk, who is charged with complicity in 28,000 murders in the concentration camp Sobibor, was recently extradited from the US and faces trial in November.
Maass took Boere's Dutch court file from 1949 to the court in his place of residence, Aachen. The court initially adopted the Dutch ruling, but was later overruled by the appeals court in Cologne because Boere did not have legal representation at the time. As a result Maass now has 13 court days to construct his case against Maass from scratch.
He is not expecting any major problems. "After all, Boere has confessed. Now it is up to me to prove the murders were heimtückisch (heinous), otherwise the statute of limitations on them has expired. I also have to prove that there was no Befehlsnotstand: the situation wherein a person's life is in danger if he refuses to follow orders. Many war criminals have hidden behind that excuse in the past, but times have changed. Judges no longer just accept this argument."
Germany allows relatives of victims of war criminals to become Nebenkläger or co-plaintiffs in their trials. They have the right to enter evidence and to question the accused. Nebenklager Teun de Groot from Heillo plans to sit in the front row at the Aachen court house on Wednesday to get a good look at the man who murdered his father on September 3, 1944.
Too little too late
De Groot's father helped people hide from the Germans, but that was not the reason he was killed, says his son. "If the Germans had known this they would have arrested him much sooner. No, it was well-known that my dad was anti-German. The NSB [the Dutch Nazi party] had staged a demonstration outside his bicycle repair shop. The Nazis wanted to send a signal: actions by the resistance would be reciprocated with extreme violence."
After the war, De Groot heard that Boere had been sentenced in absentia, but he didn't hear anymore about him until 2000. When the documentary aired it made him very angry. "He didn't show the least bit of remorse. I hope he gets a life sentence, life with interest, for every day he has evaded justice."
In preparing for the trial De Groot was assisted by German historian Stephan Stracke, who wrote his PhD about the treatment of Nazi war criminals. Stracke says it is "a disgrace" that Boere is only now facing trial. "We began protesting outside his door and that of Herbertus Bicker ten years ago," he says. Bicker, aka the Butcher of Ommen, was another Dutch war criminal living in Germany; he died last year at 93 without ever having stood trial.
Stracke is not impressed by Germany's new-found zeal in bringing war criminals to justice. "Now that there are only a few them left they are suddenly being put on trial. If they had done this ten years ago it could have been hundreds. Those old Nazis have long been protected by friends in high places. Now they are finally gone, but a lot of people have escaped justice because of them. At least Boere will get what he deserves."

Source:
http://www.nrc.nl/international/Features/article2398518.ece/Last_Dutch_WWII_war_criminal_goes_on_trial_in_Germany

SS trial halted over prosecutor's statements

2009-11-09T08:39:00.000-08:00

News, Opinion and Background - Thursday 29 October 2009

Published: 28 October 2009 16:51 | Changed: 28 October 2009 17:16
By Bart Funnekotter in Aachen

The trial of the Dutch SS officer Heinrich Broere (88) in the western German city of Aachen was adjourned on Wednesday.
Lawyers for Broere, who is standing trial for killing three Dutch civilians during World War II, challenged the prosecutor on statements he made in the Dutch and German press.
The defence argued that state prosecutor Ulrich Maass is not out to "find the truth" but to get Broere convicted. "According to the law, the prosecutor has to be open to exculpatory evidence," lawyer Gordon Christiansen said at the beginning of what is one of the last World War II trials. Christiansen urged Maass' superiors to remove him from the case. He deemed the prosecution's proposal to have Maass' assistant Andreas Brendel read the opening statements unacceptable.
This left the presiding judge no option but to adjourn the trial, until next Monday, to give the prosecution time to come up with an answer to the accusation. "I assume I can resume the case on Monday," Maass said after the court's decision. "It is a simple legal fact that I cannot prosecute unless I am convinced it will lead to a conviction."
The adjournment ing was a great disappointment for Teun de Groot junior, who travelled to Aachen from the Netherlands to give a statement to the court against the man who killed his father, Teun de Groot senior. That co-plaintiff's statement will now be read by his attorney as soon as the case resumes.
De Groot did get a chance to see the man who murdered his father in September 1944 for the first time. "A pathetic little man," De Groot called Broere, who attended the trial in a wheelchair and was accompanied by two physicians.
Broere, a son of a Dutch father and a German mother, was part of a secret commando unit that killed over 50 Dutch people for resistance attacks on collaborators in 1943 and 1944. He is on trial 65 years later for his part in the killings, known as the Silbertanne-Aktion.
The prosecution does not have to prove he killed Teun de Groot, Fritz Bicknesse and Frans Kusters - Broere has admitted to doing so on several occasions - but that the killings were heimtückisch (heinous). If not, the statute of limitations on them has expired.
In the 1980s German investigators concluded the murders were a legitimate retaliation, under martial law, for attacks by the Dutch resistance. Maass, or his replacement, will try to prove otherwise.
The fact the executions took place in secret runs contrary to this theory. Teun de Groot jr.'s lawyer Detlev Hartmann meanwhile intends to prove the war started by Germany was criminal and therefore excluded from martial law. "That makes the whole defence obsolete that the Silbertanne murders were legal retaliations."

Source:
http://www.nrc.nl/international/article2399530.ece/SS_trial_halted_over_prosecutors_statements

Boere und das Killerkommando

2009-11-09T08:33:00.000-08:00

NS-Kriegsverbrechen
27.10.2009, 15:41
Nach langem juristischen Tauziehen steht Heinrich Boere in Aachen vor Gericht - der Greis soll in den Niederlanden für die SS gemordet haben.

Der mutmaßliche SS-Mörder Heinrich Boere im Jahr 2003 (Foto: AP)
Heinrich Boere zählt zu den zehn meistgesuchten Nazi-Kriegsverbrechern des Simon-Wiesenthal-Zentrums in Jerusalem und lebte trotzdem über Jahrzehnte ein normales Leben. Alle Versuche der Justiz, den mutmaßlichen SS-Mörder zu bestrafen, scheiterten.
Doch jetzt, im hohen Alter von 88 Jahren, holt Heinrich Boere in einem Altenheim in Eschweiler bei Aachen die Vergangenheit ein. Von diesem Mittwoch an steht er in einem der letzten Kriegsverbrecherprozesse vor dem Aachener Landgericht. Er ist wegen dreifachen Mordes angeklagt.
Immer ein neues Schlupfloch
Als Mitglied eines Killerkommandos von Hitlers SS soll der damals 23-Jährige drei Niederländer erschossen haben. Mehrfach war ihm die Justiz auf den Fersen. Immer hatte er ein Schlupfloch gefunden, um der drohenden Haftstrafe zu entgehen. Diese Strategie ging zuletzt nicht auf, auch wenn es zunächst anders aussah.
Das Landgericht Aachen hatte Anfang des Jahres die Eröffnung des Prozesses gegen Boere wegen dessen angeschlagener Gesundheit zunächst abgelehnt. Das Oberlandesgericht Köln kam zu einem anderen Schluss. Trotz der schweren Herzerkrankung könne der Prozess stattfinden. Das Bundesverfassungsgericht bestätigte diese Einschätzung. Wegen des hohen Alters war es wohl die letzte Chance für einen Versuch von Gerechtigkeit.
Oberstaatsanwalt Ulrich Maaß hatte die Mordfälle neu aufgerollt, nachdem diese schon seit 1949 Gerichte und Regierungen beschäftigt hatten. Da kaum noch Zeugen leben, griff der Leiter der nordrhein-westfälischen Schwerpunkt-Staatsanwaltschaft für NS-Verbrechen auf alte Vernehmungsprotokolle zurück.
Demnach hatte das SS-Sonderkommando "Feldmeijer" den jungen Boere rekrutiert. Die Einheit wurde nach Johannes Hendrik Feldmeijer benannt, einem niederländischen Faschisten, der ebenfalls Mitglied in der SS war.
Mord an Apotheker, Mord an Fahrradhädler
Heinrich Boeres Mutter war Deutsche, der Vater Niederländer. Nach Anschlägen auf deutsche Besatzungseinrichtungen sollte das Sonderkommando niederländische Untergrundkämpfer töten.

Namensgeber von Boeres Mordkommando: der niederländische Nazi Johannes Hendrik Feldmeijer (Foto: Bundesarchiv, Bild 101III-Stenzel-026-22)
Das erste Opfer war laut Anklage am 14. Juli 1944 der Apotheker Fritz Bicknese aus Breda, den der Angeklagte mit einem Komplizen erschoss. Monate später dann die Order, den Fahrradhändler Teunis de Groot und Frans-Willem Kusters in Voorschoten und Wassenaar zu töten.
Etwa ein Jahr danach, inzwischen war Hitler-Deutschland besiegt, wurde der heute 88-Jährige festgenommen. Doch er konnte fliehen und tauchte zunächst in den Niederlanden unter. Ein Sondergerichtshof in Amsterdam verurteilte ihn 1949 in Abwesenheit zum Tode. Die Strafe wurde später in lebenslange Haft umgewandelt.
Reges Interesse in den Niederlanden
Ende 1954 kehrte der verurteilte Dreifachmörder in seine Geburtsstadt Eschweiler zurück und arbeitete dort als Bergmann. Einen Antrag der Niederländer auf Auslieferung lehnte Deutschland 1980 ab, weil die Nationalität nicht eindeutig geklärt war und Deutsche damals nicht ausgeliefert wurden.
Gegen die spätere Entscheidung des Landgerichts Aachen, dass der Mann die Strafe in Deutschland verbüßen solle, legte der Angeklagte erfolgreich Beschwerde ein. Gut 60 Jahre nach Kriegsende wird der Fall in den Niederlanden noch immer aufmerksam beobachtet.

Quelle:
http://www.sueddeutsche.de/politik/127/492483/text/

Foreign Minister Ben Bot Answers the Petition of KUKB

2009-10-26T07:08:00.000-07:00

28 Juni 2006
Directie Azië en Oceanië
Bezuidenhoutseweg 67
Postbus 20061
2500 EB Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Binnenhof 4
Den Haag

Graag bied ik u hierbij de reactie aan op uw verzoek van 13 juni 2006 met kenmerk 06BuZAB49 inzake mijn reactie op de petitie ‘Misdaden Nederlandse militairen in Indonesië’.

Vertegenwoordigers van veteranengroeperingen en het Comité Nederlandse Ereschulden hebben op 20 mei 2005 een petitie aan de Nederlandse ambassadeur in Indonesië aangeboden om “de Onafhankelijkheid van Republiek van Indonesië op 17 augustus 1945 te erkennen en excuus aan te bieden aan het Indonesische volk voor de kolonisatie, slavernij, de serieuze schending van mensenrechten en de misdrijven”. De indieners van de petitie zijn op de ambassade ontvangen en hebben gesproken over de inhoud van de petitie. De petitie is vervolgens naar mij doorgeleid in de veronderstelling dat met dit gesprek het gestelde in de petitie afdoende was beantwoord. Gaarne ben ik bereid een verdere toelichting op de twee punten uit de petitie te geven.

Vorig jaar heb ik tijdens mijn bezoek aan Indonesië uitdrukking gegeven aan de Nederlandse politieke en morele aanvaarding van 17 augustus 1945. Dit is het Komite Utang Kehormatan Belanda (KUKB) in een brief van 4 april 2006 reeds kenbaar gemaakt. Die stap lag in de lijn van het feit dat Nederland de onafhankelijkheidsverklaring van 17 augustus 1945 al sinds jaar en dag ziet als een historisch vaststaand feit. Daar is in de loop der tijd op verschillende manieren vorm aan gegeven. Wat de stap van de Nederlandse regering in augustus 2005 desondanks bijzonder maakte was dat één en ander expliciet werd uitgesproken tijdens de zestigste viering van de onafhankelijkheidsdag te Jakarta.

Namens de Nederlandse regering betuigde ik aan de vooravond van de viering van de onafhankelijksheidsdag in een rede voor de Indonesische regering tevens diepe spijt over de pijnlijke en gewelddadige wijze waarop de wegen van Nederland en Indonesië in de daaropvolgende periode, als gevolg van het toenmalige Nederlandse optreden, zich hebben gescheiden.

De Nederlandse en Indonesische regering waren het erover eens deze stap te zien als historisch, waarmee een hoofdstuk in de geschiedenis werd afgesloten. Zowel de Indonesische als de Nederlandse regering hebben tevens duidelijk gemaakt dat een discussie over compensatie niet aan de orde was en aangegeven dat het van ondergeschikt belang was welke terminologie precies werd gebruikt om een streep te zetten onder dit deel van de gezamenlijke geschiedenis. De relatie tussen Nederland en Indonesië zou nu een toekomstgerichte kunnen zijn, waarbij samenwerking op velerlei terrein mogelijk is.

De Minister van Buitenlandse Zaken,

Dr. B.R. Bot

Ben Bot. Toespraak ter gelegenheid van de 15 augustus-herdenking bij het Indië-monument

2009-10-21T09:53:00.000-07:00

(Pernyataan Ben Bot, MENERIMA 17.8.1945 sebagai de facto kemerdekaan Republik Indonesia)

Toespraak door dr. Bernard Bot, minister van Buitenlandse Zaken van het Koninkrijk der Nederlanden, ter gelegenheid van de 15 augustus herdenking bij het Indië-monument

Den Haag, 15 augustus 2005

Geachte aanwezigen, dames en heren,
De Stichting Herdenking 15 augustus 1945 ben ik dankbaar voor de mogelijkheid vandaag de herdenkingstoespraak te houden. Dat is voor mij, als minister van buitenlandse zaken en vertegenwoordiger van de regering, een eervolle taak. Maar ik sta hier ook, net als velen van u, als een kind van Indië. Net als bij u roept deze herdenking bij mij gevoelens en emoties op, komen op deze dag zowel positieve als negatieve herinneringen boven aan Indonesië, 5 tijdzones en 14.000 kilometer van deze plek verwijderd, maar gevoelsmatig toch zo nabij. Het zijn herinneringen die je de rest van je leven meedraagt, maar een optimistische en toekomstgerichte levenshouding niet in de weg hoeven te staan. Immers, herdenken is, naast herinneren, ook vooruitzien.

Eerst het verleden: met de capitulatie van Japan, precies 60 jaar geleden, kwam ook een einde aan de Japanse bezetting van Nederlands Indië, een bezetting die zovelen van ons leed had berokkend. Wij gedenken de familieleden en vrienden die tijdens de Japanse bezetting het leven lieten of hebben geleden. Wij gedenken ook de talloze Indonesische dwangarbeiders, de Romusha’s, die vaak naamloos stierven.

Na de capitulatie was het leed, in tegenstelling tot wat toen vurig werd gehoopt, nog niet geleden. Meteen na de capitulatie ontstond een machtsvacuüm dat slechts geleidelijk kon worden opgevuld door de Britten. Tijdens deze zogeheten Bersiap-periode verloren vele duizenden onschuldige Nederlands-Indische en Indonesische burgers, veelal vrouwen en kinderen, het leven.

In de jaren daarna volgde een pijnlijke, langdurige en gewelddadige scheiding der wegen tussen Indonesië en Nederland. Voor wat betreft grote delen van de Nederlands-Indische gemeenschap spreken wij dus over vele jaren van fysiek en psychisch leed.
Zelf kijk ik met gemengde gevoelens terug op mijn kamptijd in Tjideng. Als kind word je misschien iets minder snel geraakt door het leed en de ontbering om je heen, vat je de dingen wat makkelijker op. Maar je wordt ook sneller volwassen. Een verblijf in het weeshuis, toen mijn moeder in het ziekenhuis werd opgenomen, maakte mij, zoals dat heet, vroeg “streetwise”.

Waarschijnlijk daarom staat die periode scherp in mijn geheugen geetst. Ik herinner me nog levendig de internering, het vertrek van mijn vader naar Birma, de koempoelans ‘s-morgens en ‘s-avonds, het urenlange wachten en daarna buigen voor kampcommandant Soni. Ook weet ik dat je duizend angsten uitstond als je wegens ziekte niet bij de koempoelan aanwezig kon zijn, omdat de Japanners je zouden kunnen betrappen bij een controle. De herinnering aan de honger is iets dat, denk ik, bij mijn generatie sterk voortleeft in de zin dat je niet snel iets weggooit wat nog enigszins eetbaar is.

Een kleine anekdote. Wij werden verplicht een soort volkstuintjes aan te leggen zogenaamd om wat groente te verbouwen. Ik was aangewezen mee te werken aan een tomatenbed. Groot was mijn teleurstelling toen op een kwade ochtend bleek dat alle zo goed als rijpe tomaten waren verdwenen.

Ik verdacht mijn buurjongen van deze euvele daad en besloot tot retaliatie. Alleen, bij hem waren de tomaten nog onrijp en groen. Ik heb ze toch verorberd en heb dat moeten berouwen. Niet lang daarna voelde ik me doodziek worden en moest mijn moeder opbiechten wat ik had gedaan. “Jongen”, zei ze, “zo komt boontje altijd om zijn loontje”.

Er wordt weer veel geschreven over de Japanse capitulatie. Natuurlijk is het verschrikkelijk wat er in Hiroshima en Nagasaki is gebeurd. Maar ik weet ook dat de oorlog niet veel langer had moeten duren of wij hadden dat kamp niet overleefd. En mijn vader zou zeker niet zijn teruggekeerd uit Birma en Siam. 15 Augustus is daarom een dag die voor mij een speciale betekenis heeft.

De bevrijding, de terugkeer van mijn vader die ik uiteraard bij die eerste ontmoeting niet kende, de terugkeer in Nederland zijn evenzovele onuitwisbare herinneringen die ik graag met U hier vandaag deel. De ontvangst in Nederland kwam enigszins als een koude douche. En ik zeg dat niet vanwege het koude klimaat waarin ik terecht kwam. Het was moeilijk uit te leggen wat wij hadden ondergaan. Steevast kwam er als reactie dat bij ons in Indie in ieder geval het zonnetje had geschenen, terwijl zij in de hongerwinter kou hadden geleden. Kortom, al snel werd duidelijk dat niemand in Nederland zat te wachten op die uit Indië afkomstige groep Nederlanders. Je leerde dus al snel niet te veel te praten over wat je had meegemaakt, en juist wel met sympathie te luisteren naar de verhalen over de oorlog in Nederland, de Duitsers en de vernietigingskampen.

Misschien is dat ook wel de reden waarom wij zo goed en snel in de Nederlandse samenleving wisten te integreren. Misschien daarom hebben we snel pleisters geplakt op al die wonden en gewoon de draad van ons leven weer opgepakt. En natuurlijk was er ook aanleiding om dankbaar te zijn. We hadden het immers overleefd en in ieder geval een nieuw thuis gevonden. Persoonlijk ben ik dus dankbaar dat ik hier voor u mag staan, dat ik zoals zo velen van u die periode goed heb doorstaan en heb laten zien dat je ook gesterkt uit zo’n beproeving te voorschijn kunt komen.
(Levende geschiedenis)
Zestig jaar, dames en heren. De afstand in tijd tussen het heden en de gebeurtenissen van toen wordt steeds groter. En brengt dit niet het risico van vergetelheid met zich mee, zoals de heer Boekholt dat twee jaar geleden bij deze gelegenheid schetste? Ik hoop en vertrouw erop dat dit niet zo zal zijn. Ik denk dat ook toekomstige generaties zich zullen blijven interesseren in het gemeenschappelijke verleden van Nederland en Indonesië. Ik denk dat onze jeugd die geschiedenis graag wil adopteren, zoals de scholieren van het Vrijzinnig Christelijk Lyceum het Indië-monument hebben geadopteerd en zoals vele andere scholen bijvoorbeeld militaire begraafplaatsen verzorgen. Maar om de geschiedenis met overtuiging te koesteren, moet in de ogen van onze jeugd het verleden en de kennis van dat verleden ook voor het heden en de toekomst relevant zijn.
Winston Churchill zei het eens als volgt: hoe verder men terug kan kijken hoe verder men vooruit weet te zien. Inderdaad: historische kennis is geen overbodige luxe, maar een voorwaarde voor een heldere blik op de toekomst. En dat geldt zeker voor de relatie tussen Nederland en Indonesië. Wanneer Nederlanders op welke wijze dan ook in contact zullen komen met Indonesië en Indonesiërs, dan zullen zij iets moeten weten van de geschiedenis van dat land, en dus ook van eeuwen van gedeelde Indonesisch-Nederlandse geschiedenis. Nederlanders die zonder enige kennis van de geschiedenis in Indonesië succesvol zaken denken te kunnen doen, of diplomatie te bedrijven, komen meestal van een koude kermis thuis.
Wanneer een samenleving de toekomst met optimisme en strijdbaarheid tegemoet wil treden moet zij wel bereid zijn ook over de minder fraaie kanten van de eigen geschiedenis eerlijk te zijn. Zeker in een tijd waarin wij in Nederland - op de werkvloer, in de sportkantine en op school - bruggen willen slaan tussen de diverse etnische en geloofsgemeenschappen in ons land. In de context van deze herdenking betekent dat dan dat wij durven toegeven dat ook na invoering van de zogeheten ethische politiek de belangen van de Indonesische bevolking voor de meeste Nederlanders op zijn best op de tweede plaats kwamen.
Werken aan een gemeenschappelijke toekomst. Dat moet niet alleen binnen onze samenleving het adagium zijn, maar ook in de relatie tussen Nederland en Indonesië. De uitdagingen die wij gezamenlijk ter hand moeten nemen zijn legio, zoals de strijd tegen intolerantie, extremisme en terrorisme.
Indonesië is belangrijk. Het is een drijvende kracht achter regionale samenwerking in Zuid-Oost Azië. Indonesië herbergt als seculiere staat meer moslims dan welk land ook ter wereld, maar is tevens hoeder van eeuwenoude, boeddhistische, hindoeïstische en christelijke tradities. Als zodanig heeft Indonesië recht van spreken in de dialoog der culturen. Tijdens het Nederlandse voorzitterschap van de Europese Unie vorig jaar, hebben wij dan ook veel aandacht besteed aan intensivering van de betrekkingen met Indonesië.

{Boodschap aan Jakarta)
Dames en heren,
Om de relatie tussen Indonesië en Nederland verder te intensiveren is het behulpzaam om wat er nog resteert aan oud zeer weg te nemen, althans voor zover wij dat als Nederlanders in onze macht hebben. Daarom zal ik als vertegenwoordiger van ons land en als vertegenwoordiger van de generatie die de pijn van de scheiding heeft ondervonden, nog vandaag het vliegtuig nemen, die vijf tijdzones doorkruisen en 28000 kilometer afleggen. Op 17 augustus zal ik dan ons land vertegenwoordigen bij de Indonesische herdenking van de op 17 augustus 1945 uitgeroepen onafhankelijkheid. Ik zal aan het Indonesische volk uitleggen dat mijn aanwezigheid mag worden gezien als een politieke en morele aanvaarding van die datum.

Maar waar het nu in de eerste plaats om gaat is dat wij de Indonesiërs eindelijk klare wijn schenken. Al decennialang zijn Nederlandse vertegenwoordigers op 17 augustus aanwezig bij vieringen van de Indonesische onafhankelijkheid. Ik zal met steun van het Kabinet aan de mensen in Indonesië duidelijk maken dat in Nederland het besef bestaat dat de onafhankelijkheid van de Republiek Indonesië de facto al begon op 17 augustus 1945 en dat wij – zestig jaar na dato - dit feit in politieke en morele zin ruimhartig aanvaarden.

Aanvaarding in morele zin betekent ook dat ik mij zal aansluiten bij eerdere spijtbetuigingen over de pijnlijke en gewelddadige scheiding der wegen van Indonesië en Nederland. Bijna zesduizend Nederlandse militairen lieten in die strijd het leven, velen verloren ledematen, of werden slachtoffer van psychische trauma’s, waarvoor, opnieuw, in Nederland maar weinig aandacht bestond.

Door de grootschalige inzet van militaire middelen kwam ons land als het ware aan de verkeerde kant van de geschiedenis te staan. Dit is buitengewoon wrang voor alle betrokkenen: voor de Nederlands-Indische gemeenschap, voor de Nederlandse militairen, maar in de eerste plaats voor de Indonesische bevolking zelf.

Dames en heren,
Pas wanneer men op de top van de berg staat kan men zien wat de eenvoudigste en kortste weg naar boven zou zijn geweest. Zoiets geldt ook voor diegenen die betrokken waren bij de besluiten die in de jaren veertig werden genomen.
Pas achteraf is te zien dat de scheiding tussen Indonesië en Nederland langer heeft geduurd en met meer militair geweld gepaard is gegaan dan nodig was geweest.
Dit is de boodschap die ik mee zal nemen naar Jakarta. Daarbij hoop ik vurig op het begrip en de steun van de Indische gemeenschap, de Molukse gemeenschap in Nederland en van de veteranen van de politionele acties.

Immers, om ons gemeenschappelijke verleden levend te houden, hebben wij ook een gemeenschappelijke perspectief op de toekomst nodig. Samen werken aan een gezonde en veilige toekomst van onze samenleving, en aan goede betrekkingen met Indonesië, zal ons helpen ook de meest pijnlijke aspecten van ons verleden dragelijk te maken.
Ik dank u voor uw aandacht.

Source: http://www.nieuwsbank.nl/inp/2005/08/15/R176.htm

Speech by Minister Bot On the 60th anniversary of the Republic of Indonesia’s independence declaration

2009-10-21T09:47:00.000-07:00

Address by Dr. Bernard Bot
Minister of Foreign Affairs of the Kingdom of the Netherlands
Jakarta, 16 August 2005

On the 60th anniversary of the Republic of Indonesia’s independence declaration
Colleagues, ... Honoured guests, Ladies and gentlemen,

1. SAYA MERASA MENDAPAT KEHORMATAN BERADA DI SINI BERSAMA BAPAK-BAPAK DAN IBU-IBU PADA MALAM INI.
(Translation: Ladies and gentlemen - it is an honour for me to be here this evening with you all.)
2. I am here today in my capacity as a Dutch minister to pay my respects to the Indonesian people, a people with whom we Dutch have had strong bonds for hundreds of years.
3. Tomorrow, your country will be celebrating the 60th anniversary of your declaration of independence, the Proklamasi. It is an historic moment on which I would like to congratulate Indonesia on behalf of the entire Dutch government. Allow me also to congratulate our trusted partner, the Indonesian Ministry of Foreign Affairs, on its 60th anniversary on 19 August.
Ladies and gentlemen,
4. This is the first time since Indonesia declared its independence that a member of the Dutch government will attend the celebrations. Through my presence the Dutch government expresses its political and moral acceptance of the Proklamasi, the date the Republic of Indonesia declared independence. Only when someone is standing on the summit of the mountain can he see what would have been the simplest and shortest way up. This applies equally to the people on the Dutch side who were involved in the decisions taken from 1945 onwards. Only in hindsight does it become clear that the separation between Indonesia and the Netherlands was marked by more violence and lasted longer than was necessary.
Ladies and gentlemen,
5. If a society wants to face the future with its eyes open, it must also have the courage to confront its own history. This applies to every country, including the Netherlands and the Republic of Indonesia. Within the context of 17 August, this means that we Dutch must admit to ourselves, and to you the Indonesians, that during the colonial period and especially its final phase harm was done to the interests and dignity of the Indonesian people – even if the intentions of individual Dutch people may not always have been bad.
6. The end of the Japanese occupation of Indonesia did not bring an end to the suffering of the Indonesian people nor to that of the Dutch community in Indonesia. The Japanese occupation and the period directly after the Proklamasi were followed by an extremely painful, violent parting of the ways between our countries and communities.
7. In retrospect, it is clear that its large-scale deployment of military forces in 1947 put the Netherlands on the wrong side of history. The fact that military action was taken and that many people on both sides lost their lives or were wounded is a harsh and bitter reality especially for you, the people of the Republic of Indonesia. A large number of your people are estimated to have died as a result of the action taken by the Netherlands. On behalf of the Dutch government, I wish to express my profound regret for all that suffering.
8. Although painful memories never go away, they must not be allowed to stand in the way of honest reconciliation. The Indonesian and Dutch veterans who fought one another at that time have been setting a good example for many years by commemorating victims of both sides together. Ali Boediardjo, the former Secretary of the Republic’s negotiating delegation, was speaking about reconciliation in 1990 when he said: “We have one basic principle in common, that is humanism, which means that one can understand his fellow-man and can forgive the evil he has done.”
9. This is also an important moment for me personally. The country where I was born, Indonesia, and the Netherlands, my motherland, are reaching out to one another and opening a new chapter in their relations. Let us apply ourselves to deepening our friendship with dedication and in harmony. And may our friendship serve the interests of the common challenges all of us will have to meet in the twenty-first century. Let us work together for peace, justice and prosperity.
10. Reconciliation will also be high on the agenda in Aceh. The Indonesian government and the GAM signed a peace agreement yesterday in Helsinki. On behalf of the Dutch government, I would like to congratulate both parties on the results achieved and hope that this will mean lasting peace for the people of Aceh. Because even more than all the aid from the international community, this peace agreement will be decisive for the prosperous development of the province. The role of the EU and ASEAN in monitoring the peace agreement is an important new step in the growing relationship between the EU and ASEAN.
Ladies and gentlemen,
11. The Republic of Indonesia is an important partner for the Netherlands. Your country is a driving force behind regional integration in Southeast Asia and dialogue with the European Union. And your country is assuming a prominent position in the dialogue of cultures. The secular Republic of Indonesia not only has more Muslims than any other country in the world, it is also a faithful guardian of centuries-old Buddhist, Hindu and Christian traditions. Dutch society too is rich in traditions, cultures and religions. So let us carry the Indonesian motto bhinekka tunggal ika - “unity in diversity”, which is also the motto of the European Union, in our hearts, as a permanent goal to strive for. Let Indonesia and the Netherlands, each from in its own unique position and drawing on our historical ties, make a positive contribution to understanding and respect between countries and peoples.
12. I look forward to tomorrow’s celebrations of 60 years of the Proklamasi.
PERSAHABATAN TIDAK MENGENAL BATAS NEGARA
(Translation: Friendship knows no borders.) Knowing that you have friends on the other side of the world inspires confidence – like-minded friends to whom you feel connected and with whom you can journey on the path to the future.
MARI KITA MENYONGSONG MASA DEPAN BERSAMA-SAMA DENGAN PENUH KEYAKINAN.
(Translation: Let us embark upon the future together in trust).
TERIMA KASIH BANYAK
(Thank you very much)

Source:
http://www.minbuza.nl/default.asp?CMS_ITEM=253673956C8D449E9C7821B918C26FA1X3X55316X58

DE INDONESISCHE INJECTIE

2009-10-20T19:19:00.000-07:00

Van de ene op de andere dag veranderde Nederland op 27 december 1949 van een Koloniale mogendheid in een bescheiden Europese staat. Vrijwel onbekend is dat Indonesië aan de naoorlogse wederopbouw van Nederland een cruciale bijdrage leverde.

Door Lambert Giebels

OP 27 DECEMBER 1949 ondertekende koningin Juliana in het paleis op de Dam de soevereiniteitsoverdracht van Indonesië en hield Nederland op te bestaan als koloniale grootmacht. Voortaan was Nederland te vergelijken met een staat als Denemarken. Over de condities was de voorafgaande maanden onderhandeld op de Ronde Tafel Conferentie, de RTC, in Den Haag. Daar hadden vier partijen rond de tafel gezeten: een Nederlandse delegatie, geleid door Van Maarseveen, de toenmalige minister van Overzeese Gebiedsdelen; een delegatie van de Republiek die op 17 augustus 1945 door Soekarno was uitgeroepen, waarvan minister-president Hatta de leider was; een delegatie van federalisten uit de Indonesische deelstaten, die werd geleid door Anak Agung, minister-president van de grootste deelstaat De Grote Oost. De vierde partij was de United Nations Committee for Indonesia (Unci), die door de Verenigde Naties in het leven was geroepen om Nederland en de Republiek tot elkaar te brengen. Deze delegatie stond onder leiding van Merle Coebran, de Amerikaanse voorzitter van de Unci.

Voorafgaande aan de RTC hadden Republiek en federalisten de klokken gelijk gezet. Ze hadden een grondwet opgesteld voor ren soeverein Indonesië: de Verenigde Staten van de Republiek Indonesië, Republik Indonesia Serikat: de RIS. De inzet van beide Indonesische delegaties op de RTC was het veilig stellen van de soevereiniteit van de federale republiek. Ze waren bereid daarvoor concessies te doen. Ze aanvaardden dat Indonesië en Nederland verbonden bleven in een Unie onder de Oranjekroon. Wat de Unie precies inhield bleef onduidelijk, maar de Indonesiërs wisten in ieder geval te voorkomen dat deze iets zou afdoen aan de Soevereiniteit van hun nieuwe staat.

EEN ONDERWERP waarover op de RTC langdurig werd onderhandeld, was de schuldenkwestie. Nederland liet Indonesië een hoge prijs betalen voor zijn soevereiniteit. Kreeg Suriname dertig jaar later een bruidsschat mee van twee miljard gulden, Indonesië werd opgezadeld met de totale schuldenlast van het voormalige Nederlands-Indië. Deze schuld werd door Nederland berekend op 6,5 miljard gulden. Het betekende dat Indonesië zelfs moest opdraaien voor de kosten van de politionele acties. Dit werd Coebran te gortig. Tot woede van Drees wist de Amerikaan de Nederlandse financiële onderhandelaars ertoe te bewegen twee miljard gulden te laten vallen - zijnde de ruw geschatte kosten van de politionele acties. Er bleef een schuld over van 4,5 miljard, in guldens van toen.

Het koopmanschap van de Nederlandse delegatie leverde nog een niet te verwaarlozen voordeel op. Op de RTC werd voor Nederland de status van meest bevoorrechte handelspartner van Indonesië bedongen. Dit hield in dat de revenuen uit de circa drie miljard gulden particuliere Nederlandse beleggingen behouden bleven en dat ze tegen een aantrekkelijke koers naar Nederland getransfereerd konden worden. Deze afspraken werden neergelegd in een financieel-economische regeling: de Finec.

Had Nederland het hierbij gelaten, dan had het tot in lengte van dagen profijt kunnen trekken van zijn oude kolonie. Nederland overspeelde echter zijn hand. Het wilde geen afstand doen van West-Nieuw-Guinea. Hiervoor werden uiteenlopende argumenten aangevoerd: Nieuw-Guinea moest een kolonisatiegebied worden voor Indische Nederlanders en Nederlandse boeren; de belangen van missie en zending werden in het geding gebracht; binnenskamers werd voorts gespeculeerd over de rijke bodemschatten van Nieuw-Guinea, bauxiet, koper, goud en vooral olie; en dan waren er nog mensen die in Nieuw-Guinea een blijvend steunpunt voor onze marine in de Pacific zagen. Op de RTC was het hoofdargument dat zonder behoud van Nieuw-Guinea geen tweederde Kamermeerderheid voor ratificatie van de RTC-akkoorden te vinden was. De Indonesische delegatie zat tussen twee vuren: aan de ene kant de Ne derlandse onderhandelaars die van Nieuw-Guinea geen afstand wilden doen, aan de andere kant president Soekarno die de vrijheid van Indonesië had geproclameerd van Sabang tot Merauke. De Unci-voorzitter wist de impasse te doorbreken met het voorstel Nieuw-Guinea uit de RTC te lichten. Onder zware tijdsdruk werd op de laatste dag van de RTC besloten dat Nederland en de RIS binnen een jaar na de soevereiniteitsoverdracht over de status van Nieuw-Guinea nader overleg zouden plegen. Daarmee werd onder de RTC-akkoorden een tijdbom gelegd die een kettingreactie van ontploffingen teweeg zou brengen.

Al GAUW NA de soevereiniteitsoverdracht groeide het wantrouwen tussen de twee Unie-partners. Aan Nederlandse kant was de meest wantrouwige de minister-president Drees. Het begon er al mee dat in Jakarta de Van Heutszboulevard de naam kreeg van de Atjehse guerrilla-leider, teuku Umar, en dat de Oranjeboulevard werd omgedoopt in djalan Diponegoro. Evenmin beviel het Drees dat de Indonesische regering niet 27 december maar 17 augustus tot nationale onafhankelijkheidsdag verhief. Het ultieme bewijs van de onbetrouwbaar- held van de Unie-partner was voor Drees dat binnen acht maanden de federale staat werd opgedoekt en Soekarno op 17 augustus 1950 de eenheidsstaat uitriep. In Neder- land doorzag men niet dat de deelstaten door de Indonesiërs werden gezien als een poging van Nederland om met een verdeel en-heers-politiek over het graf te regeren. De RIS stortte niet ineen doordat Soekarno haar liet exploderen, maar doordat ze onder de Indonesiërs nauwelijks supporters had. Indonesië had van zijn kant reden Nederland te wantrouwen toen in januari 1950 kapitein Westerling met instemming van het Knil het Nederlandse gezag op West-Java leek te willen herstellen en later dat jaar met steun van het Knil op Ambon de RMS werd uitgeroepen.

Wat Indonesië en Nederland definitief uiteendreef was de kwestie Nieuw-Guinea. Het torpederen van de RIS had Nederlandse politici ervan overtuigd dat Nieuw-Guinea niet aan het Indonesië van Soekarno mocht worden uitgeleverd. De besprekingen over de status van het gebied die in de loop van 1950 plaatsvonden, liepen dan ook op niets uit. Er werd thans met een geheel nieuw argument geschermd waarom Nieuw-Guinea bij Nederland moest blijven: Nederland had de plicht de Papoca's uit het stenen tijdperk te tillen. De socialist Drees vond in 1952 voor dit ethische standpunt een krachtige medestander in de katholiek Luns. Drees noch Luns vertrouwde de nobele taak toe aan Indonesië, dat de handen vol had aan zijn eigen ontwikkeling. Beiden zagen het hardnekkig vasthouden van Indonesië aan de overdracht van Nieuw-Guinea als louter een hobby van Soekarno. Hem zagen ze ook als de kwade genius achter de almaar kritischer wordende houding van Indonesië jegens Nederland. Inderdaad vormde 'Irian Barat' (West-Nieuw-Guinea) het hoofdthema van de redevoeringen die de president bij iedere denkbare gelegenheid hield en inderdaad wekte hij daarmee bij de massa een anti-Nederlandse stemming.

Het Nederlandse kabinet zag evenwel over het hoofd dat in de parlementaire democratie die Indonesië toen nog kende, de Indonesische president constitutioneel niet meer politieke macht had dan bijvoorbeeld de president van de Duitse bondsrepubliek. Daardoor zagen zij ook over het hoofd dat alle Indonesische politieke leiders de opvatting huldigden dat Nieuw-Guinea bij Indonesië hoorde en dat elk Indonesisch kabinet overdracht van Irian Barat aan Indonesië als eerste punt op zijn regeringsprogramma had.

INDONESIË BLEEF proberen Nederland ertoe te bewegen de afspraak op de RTC ten aanzien van Nieuw-Guinea na te komen. Doch de Nederlandse regering had na 1950 de kwestie Nieuw-Guinea 'in de ijskast' gestopt, en bij de grondwetsherziening van 1956 werd Nieuw-Guinea tot

Kreeg Suriname een bruidsschat mee van twee miljard gulden, Indonesië werd opgezadeld met de totale schuldenlast van het voormalige Nederlands-Indië, inclusief de kosten van de politionele actie

5 januari 2000 DE GROENE AMSTERDAMMER

=====================================================

Nederlands grondgebied verklaard. Eind 1955, begin 1956 vond in Genève nog één keer overleg tussen Nederland en Indonesië plaats over alle problemen die de onderlinge verhoudingen vertroebelden: de Unie, die niet tot leven was gekomen, de Finec, die volgens Indonesië eenzijdig ten voordele van Nederland werkte, en de steeds uitzichtlozer wordende kwestie- Nieuw-Guinea. Het initiatief voor dit overleg, dat zo dramatisch zou eindigen, ging uit n van het ons land welgezinde kabinet-Harahap. Minister van Buitenlandse Zaken Anak Agung was de leider van de Indonesische onderhandelingsdelegatie. De Nederlandse delegatie werd geleid door Luns, die nauw contact hield met 'vader Drees' in Den Haag. De delegatie-Luns was bereid de Unie een zachte dood te laten sterven en de Finee aan te passen. Als voorwaarde werd gesteld dat Indonesië bij eventuele economische conflicten tussen beide landen internationale arbitrage aanvaardde. De Indonesiërs, die internationale arbitrage als een inbreuk op de soevereiniteit van hun land beschouwden, waren niet bereid de voorwaarde te aanvaarden en de Nederlandse delegatie was niet bereid haar in te slikken. Over Nieuw-Guinea wilde Luns niet praten. Toen Anak Agung hem niettemin een gespreksnotitie over de kwestie voorlegde, pakte Luns het papier tussen duim en wijsvinger en deponeerde het in een prullenmand. De Balinese radja voelde zich diep gekrenkt. De Geneefse conferentie werd een complete mislukking.

Getergd keerde de Indonesische delegatie huiswaarts. Op haar aanbeveling zegde het kabinet-Harahap op 13 februari 1956 eenzijdig de Indonesisch-Nederlandse Unie op. Dit was het begin van een kettingreactie. De opzegging van de Unie werd meteen gevolgd door opzegging van de Finec m en op 4 augustus staakte de Indonesische regering de betaling van de schulden aan Nederland. Een goed jaar later zouden ook de Nederlandse bedrijven ten offer vallen aan de kwestie-Nieuw-Guinea. Ze hadden het er overigens zelf naar gemaakt. De Indonesische regering wilde buitenlandse bedrijven indonesianiseren en zo de oude koloniale economie in een nationale transformeren. Dit beleid werd door de Nederlandse directies gefrustreerd, top- en kaderfuncties bleven voor Indonesiërs ontoegankelijk en van indonesianisatie van la het bedrijfskapitaal was helemaal geen sprake. De kleine Nederlandse bovenlaag in Indonesië handhaafde zijn oude koloniale levensstijl en hield zijn bolwerken, zoals de sociëteit De Harmonie en de jachthaven in Priok, voor Indonesiërs gesloten.
Omdat het bilateraal overleg over Nieuw-Guinea uitzichtloos leek had het kabinet-Ali Sastroamidjojo al in 1953 de weg van internationale interventie gezocht. Drie jaar lang had Indonesië in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties een resolutie ingediend waarin om bemiddeling van de VN in de kwestie-Nieuw-Guinea werd gevraagd. De resolutie kreeg geen enkele keer de vereiste tweederde meerderheid. De oorzaak hiervan was dat het bewind Eisenhower-Dulles ter wille van Navo-bondgenoot Nederland geen steun wilde geven aan de Indonesische resoluties, waardoor landen die van Uncle Sam afhankelijk waren het niet waagden er voor testemmen. Op 27 november 1957 haalde de Indonesische resolutie voor de vierde keer geen tweederde meerderheid.

In Indonesië reageerde men furieus. Enkele dagen na de verwerping van de resolutie werden op instigatie van de communistische vakbeweging in heel Indonesië Nederlandse bedrijven door Indonesische werknemers bezet. De bedrijven werden door het kabinet-Djuanda onder controle gesteld, vervolgens in beheer overgedragen aan het leger en ten slotte, zonder schadevergoeding, genationaliseerd.

IN DE COLLECTIEVE herinnering van ons, Nederlanders, is bewaard gebleven dat het Indonesië van Soekarno weigerde zijn schulden te betalen. In deze herinnering is iets verdrongen. Toen Indonesië in 1956 zijn schulden aan Nederland opzegde was het restant van de schuld nog 650 miljoen gulden. Dit betekent dat Indonesië tussen 1950 en 1956 bijna vier miljard gulden heeft afgelost. Het belang van dit bedrag kan worden afgemeten aan de Mrsha1lhulp. Nederland heeft over de periode 1948-1953 1127 miljard dollar Marshallhulp gekregen - als lening wel te verstaan. Bij de toenmalige koers van de dollar van gulden is deze hulp niet veel meer geweest dan wat Indonesië tussen 1950 en 1956 heeft betaald. Menigeen meent dat Nederland zijn naoorlogse wederopbouw louter aan de Marshallhulp te danken heeft, de Indonesische bijdrage pleegt men over het hoofd te zien.

Deel van het collectieve nationale geheugen is ook dat het Indonesië van Soekarno Nederlandse aandeelhouders van cultuur maatschappijen van hun rechtmatig bezit heeft beroofd. Weinig bekend is dat kapitaalopbrengsten, pensioenen, spaargelden die vanuit Indonesië naar Nederland werden overgemaakt, plus alle inkomsten die het Nederlandse bedrijfsleven in Indonesië genereerde, in die schrale jaren vijftig een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan ons nationale inkomen. In de beginjaren vijftig was deze bijdrage jaarlijks rond acht procent; in het laatste jaar voordat de Nieuw-Guinea-kwestie aan alles een einde maakte bedroeg de gekapitaliseerde waarde van de Nederlandse inkomsten nog bijna een miljard gulden. Het lijkt dat de Indonesische injectie in onze economie tussen 1950 en 1957 niet zonder effect is geweest op de snelle naoorlogse industrialisatie van ons land, die le miracle hollandais werd genoemd.

Kortom, Indië verloren betekende niet rampspoed geboren, doordat Nederland in die cruciale naoorlogse fase waarin de grondslag werd gelegd voor onze huidige welvaart, nog aardig heeft kunnen profiteren van zijn voormalige koloniale bezit.

Indonesië heeft tussen 1950 en 1956 bijna vier miljard gulden afgelost. Dit is ongeveer het bedrag dat Nederland aan Marshallhulp kreeg

5 januari 2000 DE GROENE AMSTERDAMMER

MOTIE VAN HET LID VAN BOMMEL C.S.

2009-10-20T09:21:00.000-07:00

TWEEDE KAMER DER STATEN-GENERAAL
Mensenrechtenstrategie voor het buitenlands beleid
Ter vervanging van die gedrukt onder nr. 28
Voorgesteld

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

overwegende, dat in de politionele acties door sommige Nederlandse militairen
ernstige schendingen van de mensenrechten onder de bevolking van
Indonesië zijn gepleegd, zoals in december 1947 in het dorp Rawagede op
Java;

overwegende, dat de Nederlandse regering in augustus 2005 spijt heeft
betuigd over de «pijnlijke en gewelddadige scheiding der wegen van
Indonesië en Nederland» en betreurt dat het aan «de verkeerde kant van
de geschiedenis» terecht is gekomen;

constaterende, dat de Commissie van Goede Diensten van de Verenigde
Naties in 1948 heeft geoordeeld dat de massamoord in Rawagede “opzettelijk en meedogenloos” was;

tevens constaterende, dat op basis van recent vrijgekomen documenten niet alleen blijkt dat Nederlandse militaire en politieke autoriteiten in 1948 op hoogte waren van het oorlogsmisdrijf in Rawagede, maar toen ook besloten de verantwoordelijke commandant van vervolging vrij te stellen;

van mening, dat deze handelwijze uit het oogpunt van respectering van het internationaal recht zoals dat toen gold en het huidige Nederlandse mensenrechtenbeleid te betreuren valt;

verzoekt de regering excuses aan te bieden voor het niet vervolgen van de verantwoordelijke militaire commandant van de massamoord in Rawagede

en gaat over tot de orde van de dag.

Van Bommel
Van Dam
Peters

* i.v.m. wijziging in de ondertekening

OORLOGSMISDADEN IN INDONESIË: De Excessennota moet opnieuw

2009-01-18T09:00:00.000-08:00

#49/2008|05-12-2008|
Extreem geweld kwam in Indonesië in de periode 1945-1949 veel vaker voor dan de Excessennota uit 1969 suggereert. De massamoord in Rawagede is daarvan slechts één voorbeeld. Er moet nieuw onderzoek worden gedaan naar de Nederlandse oorlogsmisdaden in Indonesië.

DOOR JOERI BOOM

‘EEN VOORBEELD DAT ik me herinner was dat we belandden in een kampong waar in het midden een huisje stond. Twee van onze jongens, een korporaal en een soldaat gingen daar naar binnen, en de korporaal schoot daar zijn pistoolmitrailleur leeg. Ik ging naar binnen en ik zag daar in het schemerdonker vijftien, twintig mensen, vrouwen, kinderen en mannen. Toen ik aan het donker gewend was, zag ik daar het spuiten van slagaderlijke bloedingen, het gegil, de doodsnood en de doodskreten van die mensen daar in dat huisje. En de jongens buiten schreeuwden naar ons: “Zeg kijk alsjeblieft een beetje uit, joh, want je schiet door die muur heen ons in de flikker.”’

Dat was januari 1969. Twintig minuten lang vertelde psycholoog Joop Hueting over de oorlogsmisdaden door Nederlandse militairen in Indonesië waarvan hij meer dan twintig jaar eerder als dienstplichtig soldaat getuige was geweest. Executies, martelingen, plundering en verkrachting. Het gebeurde in de periode 1945-1949, toen zo’n tweehonderdduizend Nederlandse militairen werden ingezet om ‘de rust en orde te herstellen’ in wat Den Haag ook na de Tweede Wereldoorlog nog zag als een gekoloniseerd rijksdeel. Het Indonesische onafhankelijkheidsstreven, dat op Java begon met het uitroepen van de republiek door Soekarno op 17 augustus 1945, moest met militaire middelen de kop in worden gedrukt.

Hueting deed zijn verhaal op televisie, bij Achter het nieuws, en het sloeg in als een bom. De regering van KVP-premier Piet de Jong, die PVDA-oppositieleider Joop den Uyl tegenover zich vond, ontkwam er niet aan een onderzoek in te stellen. Het was de eerste rapportage van Nederlandse oorlogsmisdaden in Indonesië die niet in een diepe lade verdween. Het werd een inventarisatie van ‘excessen’, want van oorlogsmisdaden wenste premier De Jong, die in de Tweede Wereldoorlog commandant van een onderzeeër was geweest, niet te spreken. Het onderzoeksrapport staat inmiddels bekend als de Excessennota, uitgegeven als een Kamerstuk met bijlagen – materiaal waartoe slechts weinig burgers destijds (vóór het internet) toegang hadden. Pas in 1995 kwam de nota in openbare bibliotheken te staan.

Hoe grondig was dit onderzoek? Gaf het een accuraat beeld van wat er mis ging en hoe dat kon gebeuren? Deze vragen doemen op nu een van de zaken die in de Excessennota vermeld worden steeds weer terugkomt: de massamoord van Rawagede.

Rawagede is slechts één van de 76 ‘geweldsexcessen’ die in de nota worden opgesomd. De grofste oorlogsmisdaden kwamen op het conto van de speciale troepen, het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) en de inlichtingendienst. In Rawagede waren het echter dienstplichtigen die in december 1947 zonder vorm van proces Indonesische mannen executeerden. Volgens de Indonesiërs vielen in het West-Javaanse dorp 431 doden. Nederland heeft steeds volgehouden dat het er 150 waren, voor het merendeel neergeschoten nadat zij zelf het vuur hadden geopend. Slechts ‘ongeveer twintig’ mannen zouden zijn geëxecuteerd, er werden geen wapens gevonden, aldus de Excessennota.

De zaak speelt al sinds 1947, toen de Indonesiërs de Nederlanders ten overstaan van een onderzoekscommissie van de Verenigde Naties beschuldigden van massamoord. Nederland ontkende. Toch noemde het onderzoeksteam in 1948 de Nederlandse actie in de kampong ‘opzettelijk en meedogenloos’. Nederland gaf het VN-rapport pas vrij in 1995. Dat jaar werd de zaak opgerakeld toen RTL4 een documentaire uitzond waarin nabestaanden en een overlevende aan het woord kwamen. Zij hadden het over meer dan vierhonderd doden. Het Openbaar Ministerie bekeek de zaak en kwam tot de conclusie dat er geen nieuwe feiten waren. Bovendien zou er geen vervolging meer kunnen worden ingesteld tegen degenen die voor de executies verantwoordelijk waren, aangezien er in 1949 een amnestieregeling was overeengekomen tussen Nederland en Indonesië (zie kader).

Dit jaar kwam Rawagede, dat nu Bolongsari heet, opnieuw in het nieuws toen negen nabestaanden en één overlevende de Nederlandse staat aansprakelijk stelden voor de moorden. Zij verlangden excuses, erkenning van hun leed en een kleine compensatie. Vorige week liet de landsadvocaat weten dat de zaak verjaard is (zie kader).
Dat Rawagede in de Excessennota staat, komt omdat de VN zich ermee bemoeiden. In de nota staan alleen zaken die voor de krijgsraad kwamen, de publiciteit haalden of anderszins stukken opleverden in een archief. Want dat is wat de nota is, de neerslag van een archiefonderzoek. Meer niet. ‘In die nota komt niets voor van wat ik verteld heb. Van geen van de oorlogsmisdaden waarbij ik aanwezig ben geweest, is ooit een zaak gemaakt’, vertelde Hueting in 1995 in een interview in Trouw. ‘Dat was de gewone gang van zaken: niets melden, want dat willen ze daarboven niet.’
De Excessennota werd vrijwel volledig samengesteld en geschreven door Cees Fasseur. De latere hoogleraar in de geschiedenis van Zuidoost-Azië te Leiden, zowel jurist als historicus, was destijds ambtenaar bij het ministerie van Justitie. Zijn onderzoek is het enige waarin de hele periode en het gehele gebied van de militaire inzet worden bestreken. Maar het is verre van volledig. En het bevat op z’n minst één grove fout.

Tientallen jaren werd de oorlogsmisdaad in Rawagede lichter voorgesteld dan die was. Uit documenten waaruit De Groene Amsterdammer eerder citeerde (10 oktober), blijkt echter dat er veel meer executies in de kampong plaatsvonden dan de ‘ongeveer twintig’ waarvan de Excessennota spreekt. Volgens de majoor die de actie leidde, werd ‘acht à negen maal een troep van ongeveer twaalf man ter plaatse geëxecuteerd’ en later werd ten noorden van het dorp ‘nog een groepje van zeven à tien personen geëxecuteerd’. Als deze majoor de waarheid sprak, vielen door de kille liquidatieactie minimaal 103 en maximaal 118 doden. Het totale aantal slachtoffers wordt in de nota, net als in het oorlogsdagboek van de dienstplichtigeneenheid die Rawagede ‘zuiverde’, zoals dat destijds heette, op 150 gesteld. De overige slachtoffers zouden gevallen kunnen zijn door Nederlands mortiervuur en de machinegeweren waarmee het dorp werd bestookt. Daarover geeft het document geen uitsluitsel.

Waarom schreef Cees Fasseur ‘ongeveer twintig’ mannen in de Excessennota? In de documenten die De Groene Amsterdammer inzag, staan geen aanwijzingen voor dat aantal. De historicus Harm Scholtens wijdde zijn doctoraalscriptie aan de massamoord en is de ontdekker van het document waaruit deze krant citeerde. Hij spitte alle relevante archieven door en vond evenmin het getal twintig. Aanvankelijk gaven de Nederlanders tegenover de onderzoekers van de Verenigde Naties toe dat slechts vier mannen waren geëxecuteerd. Het document waaruit het grote aantal executies valt af te leiden, is volgens Scholtens de smoking gun voor een oorlogsmisdaad, want in april 1947 werd de Nederlandse troepen verkondigd dat opstandelingen ‘de facto als krijgsgevangenen’ beschouwd dienden te worden.

Het is inmiddels bijna veertig jaar geleden. Cees Fasseur weet niet zeker of hij het document waarin van de executies gewag werd gemaakt, heeft gezien. De citaten over de liquidaties in Rawagede kan hij zich niet herinneren: ‘Misschien heb ik mij vergist bij het overschrijven. We moesten erg snel werken.’ Een opzettelijke lagere weergave van het aantal geliquideerden was volgens de historicus niet aan de orde. ‘Ik kon helemaal mijn eigen gang gaan en hoefde aan niemand verantwoording af te leggen. Er was in 1969 geen enkele reden om getallen te veranderen. Er werd geen druk op mij uitgeoefend om zoiets te doen’, zegt Fasseur.

De onderzoekers kregen maar vier maanden de tijd, want de premier wilde zo snel mogelijk verlost zijn van wat intussen ‘de Indische kwestie’ was gaan heten. Toen de commissie aan het werk toog, bleek dat er nog een moeilijkheid was: Cees Fasseur was de enige historicus. Niemand had enig benul van bronnenonderzoek. ‘Er zaten naast mij acht oudere ambtenaren in de commissie. Die vonden het allemaal maar onzin. Het werk kwam voor het overgrote deel op mij neer.’

Fasseur verrichtte titanenarbeid. Binnen vier maanden ordende hij het relevante archiefmateriaal dat in grote bundels in de kelders van het oude ministerie van Koloniën lag. Daaruit selecteerde hij de excessen (zelf spreekt hij liever van oorlogsmisdaden) die hij in de nota wilde vermelden: ‘Er waren geen duidelijke criteria waaraan een oorlogsmisdaad moest voldoen. Ik bepaalde zelf wat in de nota werd opgenomen. Het was een tamelijk geïmproviseerde werkwijze. De haast was zo groot dat ik in de drukproeven nog gevallen heb moeten toevoegen.’

Hoeveel bloedbaden zijn buiten het onderzoek gebleven? Fasseur weet het niet: ‘Er is nog veel meer. Ik las patrouillerapporten waarin meldingen stonden over boeren die men van afstand neerschoot, omdat ze werden aangezien voor strijders. Vaak gingen de militairen na zo’n actie niet eens kijken wat ze hadden aangericht.’

De onvolledige, in de haast geschreven Excessennota werd door het parlement voor kennisgeving aangenomen. ‘De Regering betreurt dat zich excessen hebben voorgedaan, maar zij handhaaft haar opvatting, dat de krijgsmacht als geheel zich in Indonesië correct gedragen heeft. De verzamelde gegevens bevestigen, dat van systematische wreedheid geen sprake is geweest’, schreef premier De Jong in zijn begeleidende brief. Een voorbehoud werd gemaakt voor de Zuid-Celebes-affaire en de inlichtingendienst. Maar er werden geen nieuwe onderzoeken geopend en het voorstel van Den Uyl om een parlementaire enquête te houden – toen nog een zeldzaamheid – werd weggestemd.

‘Het was duidelijk dat onderzocht moest worden wat in Indonesië gebeurd was’, zegt oud-premier Piet de Jong (93). ‘We kozen voor archiefonderzoek omdat dat het beste was. Ik word al een dagje ouder en ik merk het zelf, het geheugen is volstrekt onbetrouwbaar. Maar archieven, die liegen niet. We lieten het uitvoeren door betrouwbare en capabele mensen.’

De ervaring van Fasseur toont echter dat zijn medeonderzoekers allerminst capabel waren. Bovendien hadden allen een Indische achtergrond, waardoor de kans dat ze gekleurd naar de zaken keken groot was. Wilde de regering haar straatje schoonvegen? Piet de Jong: ‘We hadden niets te verbergen. Er zijn daar vreselijke dingen gebeurd, maar generaal Spoor liet ook mensen vervolgen die het fout hadden gedaan.’

Simon Spoor, de ‘legercommandant’ en opperbevelhebber van de Nederlandse troepen in Indonesië, had de uitwassen van de guerrillaoorlog echter al snel niet meer onder controle. Herhaaldelijk liet hij dagorders uitvaardigen waarin hij ‘misdragingen’ verbood. Spoors laatste communiqués van die strekking tonen zijn frustratie: ‘Wanneer ondercommandanten en manschappen niet kunnen begrijpen dat wreedheden en verkrachtingen, diefstal en plundering een militair onwaardig zijn (...), dan zal ik dit met disciplinaire middelen erin moeten stampen.’ Spoor besloot de majoor die verantwoordelijk was voor het bloedbad van Rawagede niet te laten vervolgen, en hij was degene die uitdrukkelijk adviseerde tegen vervolging van kapitein Raymond Westerling, wiens speciale troepen in Zuid-Celebes (het huidige Sulawesi) duizenden standrechtelijke executies pleegden.

Een jaar na de Excessennota publiceerden de sociologen J.A.A. van Doorn (de latere columnist) en W.J. Hendrix hun eigen studie, getiteld Het Nederlands-Indonesisch conflict: Ontsporing van geweld. Beiden hadden gediend op West-Java, als dienstplichtigen. Ze hadden ter plaatse materiaal verzameld over tachtig zaken van excessief geweld, om die in Nederland te bestuderen. Ze vergaten hun project, totdat zij Hueting bij Achter het nieuws zijn verhaal zagen vertellen. Ze meenden dat extreem geweld veel vaker voorkwam dan de Excessennota suggereerde en niet in de vorm van losse incidenten, maar als deel van een systeem van contraterreur dat de terreur van de opstandelingen – Nederlandse militairen werden vaak teruggevonden met afgehakte ledematen en de afgesneden penis in de mond – het hoofd moest bieden. Van Doorn noemde de Excessennota ‘een beschamend document’.

‘Rawagede was een doordachte massamoord’, zegt Stef Scagliola. ‘Het was geen paniekreactie. Het duurt even hoor, voordat je bijna 120 man hebt doodgeschoten.’ In 2002 publiceerde zij haar historische dissertatie Last van de oorlog, waarin zij de Nederlandse oorlogsmisdaden in Indonesië en de verwerking ervan onderzoekt. Scagliola is van Italiaanse afkomst, werd in Engeland geboren en woont sinds haar tiende in Nederland. Ze is niet bang om harde conclusies te trekken. In haar boek behandelt ze de geweldsexcessen niet als een morele kwestie, maar als uitwassen van economische en psychosociale factoren. ‘Dat is veel effectiever’, zegt ze.
Wat haar stoort aan de Excessennota is dat het systeem achter de oorlogsmisdaden wordt toegedekt. ‘De politici wisten maar al te goed dat zij verantwoordelijk waren. Zij leverden de context voor het plegen van de Nederlandse oorlogsmisdaden. De politiek gaf de krijgsmacht opdrachten, maar niet de middelen om die te kunnen uitvoeren. De opvang van gevangenen was niet goed geregeld, de regels voor ondervragingen waren te ruim. En er waren domweg niet voldoende troepen om veroverde gebieden te zuiveren op een manier die de burgerbevolking ontzag. Allemaal factoren die oorlogsmisdaden in de hand werkten.’ Volgens haar is in 1969 het onderzoek naar de excessen ‘bewust afgedicht door de politiek’ tot een onschadelijk archiefonderzoek. ‘Dezelfde mensen die de macht hadden en de oorlogsmisdaden zouden moeten veroordelen, waren degenen die tot de oorlog hadden besloten.’

Het afdichten lukte, want er misten factoren die de Nederlandse oorlogsmisdaden de dramatiek en de impact gaven van My Lai. Bij dat bloedbad, dat een icoon werd voor de zinloosheid van de Vietnam-oorlog, werden 504 dorpelingen, voornamelijk vrouwen en kinderen, vermoord door een Amerikaanse eenheid. Een defensiefotograaf fotografeerde de massamoord. Ook in Rawagede werden kinderen geëxecuteerd. In de RTL-documentaire vertelden de dorpelingen dat mannen van vijftien tot zestig jaar tegen de muur werden gezet. Maar er waren destijds geen schokkende beelden en er waren geen protesten van slachtoffers. De veteranen trokken evenmin aan de bel. Zij hadden zich nog niet breed georganiseerd en de meeste hielden liever hun mond. Hueting, die overigens in 1995 toegaf wel eens een kampong in brand te hebben gestoken en twee gewonde Indonesiërs te hebben gedood, was een uitzondering.
Ook Indonesië hield zich stil. ‘De Indonesische regering heeft nooit werk gemaakt van de Nederlandse oorlogsmisdaden om te voorkomen dat de eigen misdaden bekend werden’, zegt Scagliola. De vrijheidsstrijders terroriseerden de eigen bevolking om te voorkomen dat ze met de Nederlanders zou samenwerken. Het aantal slachtoffers van de Indonesische terreur loopt waarschijnlijk in de tienduizenden.

En zo bleven zelfs de ongehoorde misdaden van Westerling en zijn ondercommandanten in Zuid-Celebes onbestraft. Volgens Nederlandse opgave werden daar 3114 mensen geëxecuteerd. Dat zijn vijf My Lai’s en twintig Rawagede’s.

De tijden zijn echter veranderd. Zonder tussenkomst van de Indonesische regering hebben dorpelingen uit Rawagede de weg naar de Nederlandse rechter gevonden. En in Den Haag is een nieuwe generatie aan de macht. Is het niet eens tijd voor nieuw, grondig onderzoek naar de Nederlandse oorlogsmisdaden en hun context, te beginnen in Rawagede? Daar lopen de cijfers zeer uiteen. De 150 doden, waarvan zo’n 120 door executie, uit Neder–landse documenten lijken realistisch. Maar waar komen de 431 doden van de Indonesiërs vandaan? Zitten daar slachtoffers bij van andere Nederlandse acties in het gebied? Zijn het boeren die werden omgebracht door Indonesische strijders? En waarom telt de begraafplaats in het dorp maar 181 slachtoffers? Zonder waarheidsvinding kan Nederland noch Indonesië deze beschamende episode fatsoenlijk afsluiten.

De behoefte aan nieuw onderzoek is des te groter nu blijkt hoe gammel de Excessennota is, en hoe gemakzuchtig de Nederlandse overheid. Drie weken geleden nog meldde het ministerie van Buitenlandse Zaken vast te houden aan de aantoonbaar onjuiste Rawagede-versie in de Excessennota, ondanks de exacte melding door De Groene Amsterdammer van de openbare vindplaats van het smoking gun-document. Waarom is de massamoord in Srebrenica, die niet door Nederlanders werd gepleegd, een jaren durend, uiterst grondig NIOD-onderzoek waard, resulterend in een rapport van vijfduizend pagina’s, terwijl aan de Nederlandse oorlogsmisdaden in Indonesië slechts vier maanden en 260 pagina’s, inclusief bijlagen, werden besteed?
Cees Fasseur: ‘Als je echt wilt weten hoe het zat met de Nederlandse oorlogsmisdaden moet het onderzoek opnieuw. Langduriger, met veel meer historici en onder veel betere begeleiding.’ Onderzoek ter plaatse acht hij echter bijzonder moeilijk. Liever nog zou hij ontwikkelingsprojecten starten voor Rawagede, Zuid-Celebes en andere dorpen die in de Excessennota worden vermeld: ‘Geef die personen in ijzersterke euro’s een “Wiedergutmachung”. De vraag hoe het geweld kon plaatsvinden, kan dan afzonderlijk worden onderzocht.’

SP-Tweede-Kamerlid Harry van Bommel: ‘Het begint met toegeven dat de misdaad groter was dan destijds aan het parlement is gemeld. Rawagede moet worden onderzocht. Ik denk dat er vrij eenvoudig forensisch onderzoek gedaan kan worden. Tegenwoordig kun je met DNA-materiaal zo’n beetje terug tot het Pleistoceen.’ De SP wil zonder meer erkenning en compensatie van het toegebrachte leed. ‘Maar de basale vraag betreft onze eigen geschiedenis. Zijn wij bereid die te kennen en te accepteren?’
Joël Voordewind, Tweede-Kamerlid voor de ChristenUnie: ‘Ik sta niet afwijzend tegenover een nieuw onderzoek, al vraag ik mij af wat voor doos van Pandora je ermee opentrekt. Het is wel erg opvallend dat jullie archiefonderzoek andere cijfers oplevert dan de regering hanteert.’

De PVDA zette in op het NIOD-onderzoek Van Indië tot Indonesië, een breed sociaal-economisch onderzoek gericht op de naoorlogse periode dat de militaire acties echter buiten beschouwing laat. Harm Evert Waalkens, Tweede-Kamerlid voor de PVDA: ‘Het was niet bedoeld als afleidingsmanoeuvre.’ Verkeert de PVDA in een spagaat, omdat bewindslieden als Willem Drees medeverantwoordelijk waren voor het sturen van militairen naar de Oost? ‘Nee’, zegt Waalkens, en hij sluit zich aan bij de woorden van minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot in 2005: ‘Nederland stond als het ware aan de verkeerde kant van de geschiedenis.’ Waalkens: ‘We zijn niet bang voor nieuw onderzoek. Dit boek gaat nooit dicht. We zijn bezig een nieuw hoofdstuk te schrijven.’

Het zou zomaar kunnen. De grootste oppositiepartij en twee regeringspartijen lijken vóór. Als ook GroenLinks, D66 en de Partij voor de Dieren meedoen, is er een Kamermeerderheid voor nieuw onderzoek naar de Nederlands-Indonesische oorlog en de wreedheden die daaruit voortvloeiden.

....................................................................................................................
‘POLITIONELE ACTIES’
(1945 – 1949)
Nog altijd noemt Nederland de dekolonisatieoorlog in Indonesië ‘de politionele acties’: een koloniale term voor het neerslaan van opstanden. ‘Nederlands-Indonesische oorlog’ is een eerlijkere term.
Soekarno riep op 17 augustus 1945 een onafhankelijke republiek uit. Nederland meende niet zonder de koloniale baten te kunnen en stuurde troepen ‘om de rust en orde te herstellen’. Uiteindelijk dienden tussen 1945 en 1949 tweehonderdduizend militairen in de Oost, merendeels dienstplichtigen. Duizenden weigerden dienst en kregen drie jaar gevangenisstraf.

Nederland verloor de oorlog, ondanks twee succesvolle militaire operaties (de eigenlijke politionele acties) in juli 1947 en december 1948, die veroordeeld werden door de internationale gemeenschap. Vóór, tijdens en na de acties woedde een felle guerrilla.

Bijna zesduizend Nederlandse militairen stierven, van wie ongeveer de helft door gevechtshandelingen. Aan Indonesische kant sneuvelden honderdduizend strijders. Schattingen over burgerdoden variëren van vijfentwintig- tot honderdduizend. De meeste slachtoffers vielen tijdens de guerrilla, waarbij over en weer wreedheden werden begaan, ook tegen de bevolking. Op het Indië-monument in Roermond, waar de Nederlandse gesneuvelden worden herdacht, staat een passende tekst. ‘Palmam qui meruit ferat’: Ere wie ere toekomt.

....................................................................................................................
AMNESTIE
Eind 1949 kwamen Indonesië en Nederland een amnestie overeen voor misdrijven die een uitvloeisel waren van het zojuist beëindigde conflict. In 1995 was daarom volgens minister van Justitie Winnie Sorgdrager vervolging in de zaak-Rawagede niet meer mogelijk.
In het internationaal strafrecht wordt amnestie echter niet zonder meer aanvaard. Willem van Genugten, hoogleraar internationaal recht aan de Universiteit van Tilburg: ‘Sommige Zuid-Amerikaanse leiders gaven zichzelf met een pennenstreek amnestie of lieten dat doen door nieuwe coalities waarvan zij deel uitmaakten.’ Tegenwoordig geldt: als de amnestie wordt uitgevaardigd door belanghebbenden en de nabestaanden niet worden gehoord, dan is zij verdacht. ‘Alleen nabestaanden kunnen vergiffenis schenken, zoals bij de Zuid-Afrikaanse Verzoeningscommissie’, zegt Van Genugten. Hiervan is geen sprake in de Nederlands-Indonesische amnestie.

VERJARING
Volgens de landsadvocaat zijn de misdaden in Rawagede verjaard. ‘Een kwetsbare redenering’, zegt Willem van Genugten. Het betreft namelijk oorlogsmisdaden, ook al is er geen oorlogsverklaring uitgegaan. In april 1947 bepaalde Nederland dat opstandelingen ‘de facto krijgsgevangenen’ waren. Daardoor waren onder meer de bepalingen van de Conventie van Genève uit 1929 van toepassing, waarin krijgsgevangenen bescherming genoten. Van Genugten: ‘Bij oorlogsmisdrijven van dit niveau is de regel dat zij niet verjaren.’ © JOERI BOOM / De Groene Amsterdammer

Bron: http://www.groene.nl/2008/49/OORLOGSMISDADEN_IN_INDONESIEuml%3B

Holland's Black Page

2009-01-12T10:08:00.000-08:00

By: Dheera Sujan

On August 17th 1945, just as the brutal war in the Pacific was coming to an end, Sukarno, the nationalist leader of the East Indies, declared his country's independence and severed the connections of four centuries of Dutch rule.
The Dutch had ruled Indonesia since the 16th century when the powerful East India Company controlled almost all the trade of the East. Generations of Dutch planter and mining families lived lives of luxury and oversaw the transfer of a wealth of natural resources to the Netherlands. Tea, coffee, spices, textiles, petroleum and minerals were just some of the bounty that the Netherlands drew off from its Asian colony. With the Japanese surrender, Sukarno seized his chance and declared the days of Dutch dominance over.

Harsh response
The Dutch government responded by sending troops to the Indies in what would become known as "the Police Actions". The words "colonial war" were avoided because the Dutch refused to acknowledge that it was a conflict between two states, regarding it as an internal problem. There were two major Police Actions spread over a three year period during which 120,000 young Dutch men were sent on a mission to bring "order and peace" to the Indies. What actually happened under that mandate would come out only decades later, and would haunt the conscience of the Netherlands for years to come.

Gus Blok was conscripted into the army and shipped off to a land unlike anything he'd ever seen before. He's a big man, with a handshake that can pulverize those of less hearty individuals. "We were there, admiring the beautiful nature, the beautiful women, but we were not thinking about morality . . . that happened when we were back." And then this big man dissolves in floods of tears. It soon becomes clear that any discussion of his time in Indonesia pulls him out to an emotional ledge. He sips water with trembling hands, his voice breaking often or slipping into a horrified whisper as he talks of the things he saw and did while he was there. "I didn't shoot them, but I tortured them and I beat them up. I put them in the sun till they fell down. I was never told to do it -- you just grow into it. Isn't it terrible? They didn't tell me to torture people, that was my own doing. I wanted to do my job well."

Modern resonance
Such stories have a particular resonance today with the scandals of the abuse of Iraqi prisoners in American custody. But while the Iraq tortures were made public almost immediately, men such as Gus Blok have lived with their deeds for more than 50 years. Initially when the Dutch soldiers returned home, they couldn't speak of their actions to anyone.

"People in Holland would have been very shocked [if we had revealed] what happened over there," says another former veteran, Maarten Schaafsma. He was 19 and idealistic when he volunteered for action in Indonesia. He went in search of adventure but ended up doing and seeing things that have tormented him in the years since. He says that when he and his comrades came back, their priority was to work to rebuild their country and its war-shattered economy "so we put it away in our thoughts, our time in Indonesia -- but you can't put it away. I do think of that time every day."

The Dutch were finally forced by the US-led international community to the negotiating table and had to concede Indonesian independence. Stef Scagliola has extensively researched the Police Actions. According to her, unlike the war against the Nazis, the conflict in Indonesia "brought no elements of heroism and pride. This was a lost war; a lot of people thought it as a senseless war, so the best way was to be silent about it."

And that silence lasted for a good two decades. Until a former conscript called Joop Hueting went on a national current affairs programme and told his story. "They beat a freedom fighter to pieces . . . they bound his ankles and hung him head-down and let his head beat on the tiles of the cement floor until blood came out of his mouth, his nose, his ears."

Out of the bag
It was a story that was all too familiar to the veterans of the Police Actions, but its effect on mainstream society in the Netherlands was explosive. Finally the long blackout on truth was ended. While some veterans condemned Hueting's testimony and even threatened his life for speaking out, for many others the dam had been broken. Stories of guilt and shame began to leak into the public forum. However, while many soldiers agreed that the Police Actions had been a brutal war of colonialization, and apologized for their role in it, there were others who denied any wrongdoing. They angrily defended their actions, saying they were following orders and fighting for their country.

Even as recently as the 80s when historian Lou de Jong wrote about this period in Dutch history using the words "misdaaden" and "misdrijven" -- war crimes and wrong doings - there was such a public outcry that he was forced to replace them with the officially sanctioned term "excessen" (excesses). According to military historian Dr Petra Groen, the term "war crime" is too connected to the acts of the Nazis and therefore too emotionally loaded to use in the context of the Dutch in Indonesia. "After the interview of Joop Hueting, there was a parliamentary inquiry into Dutch war crimes in Indonesia, and they concluded -- and that's the official army point of view till now --that there were war crimes committed by ordinary soldiers, but they were incidents, there was no structural excessive violence."

No apology
Since then, Indonesia has continued to be the blind spot of a nation that has a reputation for being blunt and straight speaking. The Netherlands has never issued an official apology to Indonesia for the violence. However on an individual level, there has been an effort at atonement. Gus Blok has gone back to Indonesia to visit the place where he was stationed and made a public apology to the assembled villagers. He breaks down as he talks of their applause after his speech. Maarten Schaafsma gathered the signatures of other veterans and officially offered them to the Indonesian Embassy. However according to Joop Hueting, the government itself should have been more forthcoming about its past war guilt. Many believe -- and this is a belief shared by Mr Hueting - that an ideal opportunity would have been the official visit of Queen Beatrix to Indonesia on the 50th anniversary of the country's independence. The visit was the topic of a heated public debate for months beforehand and finally it was decided that the Queen wouldn't attend the ceremonies on the day itself, but would make an appearance a few days after the event. That gesture and her carefully worded speech made it quite clear that no official apology would be forthcoming.

Joop Hueting is still almost apoplectic when he recalls the event nine years ago. "I wrote [to the newspapers] that we should give a big present to show our sorrow and regret to the Indonesian people -- give 'The Nightwatch', give a Rembrandt or a Van Gogh." In fact the Queen presented the Indonesian people with a Friesian cow. "A cow," splutters Mr Hueting. "Very rude. That's part of the Dutch soul, this rudeness."

As the shameful pictures from Abu Ghraib emerge, the stories of these old veterans are even more poignant. And one can't help wondering about the young men and women who have been involved in these acts in Iraq, whether they were backed by higher authorities or not. Will they also, decades from now, sit in their armchairs and try to tell a story that still weighs heavy on their hearts? Will their final image also be that of a group of old people, alone with their shame and their grief?

Source: http://war_forgiveness.soundprint.org/HollandEssay.php

*******

WAR AND FORGIVENESS
a collaboration from soundprint, wnyc and radio netherlands.

Memorial Day is a day of remembrance of wars won and lost. Often, we think of the battles and the victories. At times, we consider the inevitable war crimes: the massacres, rapes and other atrocities. Rarely do we consider the perspectives of those who are responsible as well as those who are injured. In a special hour long documentary, War and Forgiveness, we present two sides of the equation: the victims and the perpetrators of wartime atrocities. WNYC, RADIO NETHERLANDS, and SOUNDPRINT have collaborated on a two part program that looks at women in Korea who were commandeered to have sex with Japanese soldiers during World War II and Dutch soldiers who carried out a torture campaign in Indonesia. As different as their stories are, they reach the same conclusion: the need for a moral apology from the government.

In part one, The Korean Sharing House, Producer Judith Kampfner from WNYC follows seven women aged between 75 and 85 who live together in a communal house outside Seoul, South Korea. These Korean Comfort Women, the name given by the Japanese to women forced into sexual slavery during WWII, have never received an apology from the Japanese government. In pursuit of their goal, they travel weekly to protest outside the Japanese embassy in Seoul. They talk about how they were taken by force as young girls to outposts of the Japanese empire. How they were raped 40-50 times a day. How they were tortured and electrocuted. How they had to keep their secrets and how they had to live in shame. And yet through their songs and sharing, they have managed to find a measure of peace.

In part two, Holland's Black Page, Producer Dheera Sujan from RADIO NETHERLANDS, traces the stories of four former soldiers who tortured and killed Indonesian prisoners. Now in their seventies, they remember the details of quieting an open rebellion in the late 1940's. They remember the electrocutions, the torture and the killing. They also remember how they had to live in shame with the secrets. They call for the Dutch government to accept some measure of responsibility for what they say they were ordered to do. Their solace lies in being able to publicly discuss the events.

In these two evocative, oftentimes emotional documentaries, ordinary people who found themselves as either victims or perpetrators tell their stories. Apologies may never come, and then, neither may forgiveness.

Source: http://war_forgiveness.soundprint.org/index.php

DUTCH WAR CRIMES

2009-01-12T09:04:00.000-08:00

WHAT ABOUT DUTCH WARCRIMES?

What about Dutch warcrimes? Mr.Kneepkens, who lectures law of war at the Erasmus University at Rotterdam,suggests a tribunal should be installed which at last will evaluate Dutchmilitary behaviour in the Indonesian de-colonization process. This tribunalshould consist of prominent scholars of international law.

Mr Kneepkens responds and refersto the installation in The Hague of the tribunal on warcrimes in formerYugoslavia this month, in an article in the daily Trouw of 11-12-93.

Even after forty years sincethe war between the Dutch & the Indonesian, Dutch military behaviour stillgives fuel to heated political debate. Recently the author Graa Boomsma gotprosecuted because he qualified certain Dutch military actions to be similar tothe methods which were used by the German SS.

Furthermore this year a visahas been denied to the director of the Indonesian Institute for human rights,Dutch-born Mr. Princen, who defected to the Indonesian side, now more then 3decades ago.

Mr. Kneepkens also sketchesa likely outcome of such a tribunal. He assumes that there will be adistinction between two kinds of warcrimes: at the one hand excesses committedby individual military who ran amok in revenging atrocities done by the otherside. At the other, systematically deployed warcrimes. Kneepkens concentrateson sytematically perpetrated warcrimes in the former Dutch Indies, inparticular those carried out by commander Westerling.

Westerling was the commanderof the Depot Speciale Troepen, an especially trained unit. At a particularkampong on Southern Celebes, Westerling ordered the killing of 364 randomlychosen civilians in revenge of the death of some of his soldiers. This was partof the methods Westerling used.

Kneepkens states theatrocities commander Westerling committed to be similar to massacres caused bythe German SS in World War II; in the Czech village Lidice, the French villageOradou-sur-Glanes and the Dutch village Putten.

Near Putten an assault hadbeen launced on SS headman Rauter. In revenge Rauter ordered the slaughter ofthe population of Putten. After World War II Rauter stood his trial before theDutch court. In reply to Rauters appeal for clemency, based on specialcircumstances, the Dutch court stated: when an occupation can't last except bycommitting warcrimes, the occupier has no legal option but to retreat.

According to the principleof equality before the law, Kneepkens concludes that Westerling too had nolawful option but to retreat. Instead, Westerling maintained the occupation byterror. Nevertheless Westerling, his inferiors nor his superiors were everbrought to trial.

The tribunal Kneepkens ispleading for should not be a punative one like Neurenberg. Most of the mainsuspects are dead anyway. The verdict should lead to a declaratoir andestablishing judgement about Dutch military behaviour. Dutch society needs thisrather than the prosecution of an author writing about Dutch warcrimes.

Source: http://www.library.ohiou.edu/indopubs/1993/12/14/0004.html

===================================================
nrc.nl>archief
Dutch war crimes: No statute of limitations on Dutch past in Indonesia

Published: 26 November 2008 13:03 | Changed: 3 December 2008 14:10

EDITORIAL

The Netherlands wants to be at the heart of worldwide justice. This is one of the reasons The Hague is home to the International Criminal Court. But Holland has trouble facing up to the consequences of some of its own past actions.

On Monday, the Dutch government rejected a claim for compensation filed by a survivor and relatives of a massacre by Dutch soldiers in the Indonesian village of Rawagede in 1947 during which 431 men were summarily shot dead.

The Dutch government acknowledged in 1969 that a mass execution, essentially a war crime, took place at Rawagede during Indonesia’s struggle for independence.
In admission came following revelations on a current affairs television programme by a former Dutch soldier on the scale of the atrocities perpetrated by the Dutch army in its former colony. In a subsequent report, the number of casualties was put at 150.

Deep regret
The attorney general representing the state in the compensation case does not deny that the massacred took place, quite the opposite. The state, he says in an official statement, “deeply regrets” the events at Rawagede.

The statement is in line with the government’s position in 2005 when the foreign minister of the time, Ben Bot, went to Jakarta for the celebration of Indonesia’s sixty years of independence. During his visit, the minister expressed the government’s “political and moral regret” and said that by opposing Indonesia’s battle for independence, the Netherlands had put itself “on the wrong side of history, as it were”. A brilliant analysis.

The rejection of the compensation claim then, is largely a matter of legality. A full recognition of a crime can have substantial material consequences, and the Dutch government is not exempt from this. In total, some 150,000 Indonesians and 5,000 Dutchmen were killed during the offensives carried out by the Dutch against Indonesian nationalists between 1946 and 1949.

The attorney general is said to want further negotiations which might be a sign the government wants to make a settlement. There is something to be said for this. Personal injury lawyers are not historians. In the same way, history cannot be re-written merely through legal claims.

This applies to the Rawagede case, which saw the Indonesian relatives file their claim against the state only after the Dutch media turned its attention to the case last year and questions were asked in parliament.

Moral justice
But there is something not quite right about the attorney general’s statement. There is no statute of limitations on war crimes. The international community, including the Netherlands, have made a point of abolishing it over the last decades.

It does not matter that the military campaigns in Indonesia was not officially a war, in reality this is exactly what it was. And the fact that Indonesia itself, struggling to come to terms with its own violent post-colonial history, has chosen not to make a big issue out of Rawagede, is not an argument either.

Money cannot not undo past wrongs. But paying compensation would be a just settlement that would at least deliver moral justice to both victims and perpetrators on both sides of the war. There is no statute of limitations on history.

Source:

http://www.nrc.nl/international/Opinion/article2073796.ece/No_statute_of_limitations_on_Dutch_past_in_Indonesia

Rawagede is Nederlandse ereschuld, en er zijn er meer

2009-01-12T09:00:00.000-08:00

Trouw, Podium, woensdag 26 november 2008

Cees Fasseur emeritus-hoogleraar in de geschiedenis van Indonesië (Leiden)
Nederland heeft ook zestig jaar na dato iets goed te maken in zijn vroegere kolonie, het huidige Indonesië. Dat geldt voor Rawagede, maar ook voor andere excessen.

Rawagede. Het is de naam van een onooglijk plaatsje in West-Java. ’Drassige grond’, moerasgebied, is de letterlijke vertaling en dat zegt al veel over de lokale gesteldheid, het is een arme streek. In het verbitterde dekolonisatieconflict tussen Nederland en Indonesië, dat geen oorlog mocht heten, werd daar op 9 december 1947 een bloedbad aangericht door Nederlandse militairen.

Gevangenen, verdacht van gewapend verzet tegen het Nederlandse gezag, werden zonder vorm van proces doodgeschoten. Aan Nederlandse zijde vielen bij de ’zuivering’ geen doden of gewonden. Wapens werden niet aangetroffen. De cijfers over de aantallen slachtoffers lopen, zoals in zulke gevallen gebruikelijk, uiteen. Volgens de huidige bevolking waren het er 431, jongens en mannen. De toenmalige Nederlandse autoriteiten hielden het op een derde van dat aantal, circa 150. Internationale waarnemers die begin 1948 ter plekke een onderzoek instelden, noemden de Nederlandse actie ’deliberate and ruthless’, weloverwogen en meedogenloos.

Tientallen, ja vele tientallen van dergelijke gebeurtenissen hebben zich in Indonesië voorgedaan toen in de jaren 1945-1949 daar een vuile guerrilla-oorlog woedde. De bekendste werd Westerlings actie in Zuid-Celebes eind 1946 en begin ’47. Daar vielen aan Indonesische zijde zo’n vierduizend slachtoffers (volgens de Indonesiërs het tienvoud daarvan, maar zij maakten al in 1947 de zaak aanhangig bij de Verenigde Naties en dat leidt altijd tot een cijferinflatie). Die voorvallen staan beschreven in de Excessennota die in 1969 door de Nederlandse regering werd uitgebracht. De Excessennota maakte geen aanspraak op volledigheid. Het materiaal moest in enkele maanden uit de toen nog verspreide en niet-geïnventariseerde Indische archieven worden opgediept en was bij lange na niet volledig. Ik kan het weten, want ik was destijds secretaris van de interdepartementale commissie die de nota voorbereidde.

Minister-president De Jong kwam in een begeleidende brief van 3 juni 1969 tot de conclusie dat van ’systematische wreedheid’ aan Nederlandse zijde geen sprake was geweest. De krijgsmacht zou zich als geheel ’correct’ hebben gedragen. Alleen in het geval Zuid-Celebes werd een voorbehoud gemaakt. Hij kwam gemakkelijk met deze conclusie weg. Geen enkele politieke partij wilde de zaak op de spits drijven. Bovendien richtte alle aandacht zich in juni 1969 op een andere voormalige kolonie, Curaçao, die bij een uit de hand gelopen demonstratie in brand was gestoken en brandde als een Javaanse kampong. Nederlandse mariniers moesten er ’rust en orde’ herstellen.

Deze zwarte bladzijden uit de geschiedenis zijn nu nagenoeg vergeten. Op één na: Rawagede. Al in 1995, het jaar waarin de koningin Indonesië bezocht, werd aan deze zaak in de media aandacht besteed. Het initiatief ging toen uit van enkele Nederlandse Indië-veteranen. Dit keer zijn het de nabestaanden van de slachtoffers, ondersteund door een Indonesisch actiecomité dat door Nederlandse advocaten wordt bijgestaan.

Volgens de landsadvocaat is de zaak verjaard, zodat een civiele vordering geen kans van slagen biedt. Het zal wel. De landsadvocaat biedt echter aan in overleg te treden met de nabestaanden om beter op de hoogte te komen van hun individuele omstandigheden. Dat lijkt te duiden op een mogelijk, onverplicht, aanbod om iets aan hun materiële levensomstandigheden te doen, dus op een vorm van compensatie.
Een dergelijke stap moet worden toegejuicht. Nederland heeft ook zestig jaar na dato iets goed te maken in zijn vroegere kolonie. De weinige nog levende directe nabestaanden zouden met in onze ogen kleine sommen – maar in Indonesische valuta zijn dat enorme bedragen! – al geholpen zijn. Zoals honderd jaar geleden de gedachte van een Nederlandse ’ereschuld’ de grondslag vormde van een nieuwe koloniale politiek –de ’ethische’ politiek, gericht niet langer op uitbuiting maar op verheffing van de bevolking– zo heeft Nederland nu opnieuw een morele verplichting die moet worden ingelost.

Maar Rawagede mag geen uitzondering blijven. De landsadvocaat haalde de Excessennota aan. Laat hij dan ook kijken naar al die andere trieste zaken die erin beschreven staan. Ook in die gevallen leeft er nog familie van de slachtoffers. Waarom zouden zij niet worden gecompenseerd? Bij de miljarden die nu moeiteloos aan de banken en het Nederlandse bedrijfsleven door minister Bos ter beschikking worden gesteld, zinken de bedragen waarom het gaat – hooguit enkele miljoenen euro’s – in het niet.
En er is nog iets. Dat is eerherstel, desnoods postuum, voor de drie mariniers die op 11 augustus 1947 weigerden een kampong in Pakisadji (Oost-Java) in brand te steken. Zij wilden zich niet schuldig maken aan ’Duitse’ represailles. Zij kregen lange gevangenisstraffen, niet omdat zij wreedheden hadden begaan, maar voor het niet-opvolgen van een dienstbevel. Ook dat voorval staat in de Excessennota beschreven.

Copyright: Fasseur, Cees

Open Letter to the Minister of Foreign Affairs of the Netherlands

2008-12-31T06:12:00.000-08:00

KOMITE UTANG KEHORMATAN BELANDA
COMMITTEE OF DUTCH HONORARY DEBTS
_____________________________________________________________

Open Letter
To The Honorable Drs. Maxime J.M. Verhagen
Minister of Foreign Affairs of the Kingdom of the Netherlands

Jakarta, December 30, 2008

To
The Hon. Drs. Maxime J.M. Verhagen
Minister of Foreign Affairs
The Netherlands

Via: Embassy of the Kingdom of the Netherlands
Jl. H.R. Rasuna Said Kav. S-3
Kuningan, Jakarta 12950
Indonesia

Dear Minister Maxime Verhagen,

First and foremost, we would like to express our gratitude on the presence of the Ambassador of the Netherlands, Dr. Nikolaos van Dam, on the Commemoration of Rawagede tragedy, which was held in Rawagede Monument on December 9, 2008.

In conjunction to the statement of the Speaker of Ministry of Foreign Affairs of the Kingdom of Netherlands, Mr. Aad Meijer, on November 24, 2008 as reported by The Associated Press on November 25, 2008; that the Government of Netherlands offered to discuss the case with the widows and a survivor of Rawagede massacre in order ‘’to help them with their grieving’’; we would like to find out further the context of this statement.

In Rawagede, we have discussed this statement with families of the victims; and in his welcome speech during the commemoration of Rawagede incident, the Chairman of the Committee of Dutch Honorary Debts (KUKB) has made the same inquiry to Ambassador Van Dam, which unfortunately yet to be replied.

But for Mrs. Kesah, 85 years, one of the widows of the Rawagede victims, your offer for a discussion is too late. She died yesterday on December 29, 2008 at 09.00 (local time). Mr. Sa’ih, 86 years, the last survivor of the Massacre of Rawagede, is also seriously ill.

In Mr. Aad Meijer’ response to claims from families of Rawagede victims, the reasons of the rejection to the claims are the tragedy has been ‘’too old’’ and ‘’unacceptable’’, as quoted from the text from the Associated Press’ news ‘’Dutch government lawyer says no massacre compensation’’, that : “…the case can no longer be heard because it is too old…”. In conjunction to this statement, we would like to remind you that in International Criminal Court which based in The Hague, the capital of the Netherlands, there are 3 (three) main classes of offense that do not expire, which are: Genocide, Crimes Against Humanity and War Crimes.

These have also been mentioned by the Chairman of Dutch Honorary Debts Committee (KUKB) in his speech. As example, the genocide of Armenians by the Turks in 1915, is still much discussed in Europe today.

The German war criminals who committed war crimes during the World War II (1939 – 1945) and believed are still alive today, are still searched and investigated. The same applied to Dutch victims who abducted and imprisoned by Japan in ‘internment camps’ during Japan occupation in Indonesia (1942-1945), Dutch people are still demanding the Government of Japan to apologize and providing compensation on the atrocities they experienced in the ‘interment camps’.

The inquiries made by Indonesian people are on the War Crimes and Crimes Against Humanity which committed by Dutch military personnel in Indonesia aftermath of the World War II in 1945, during the period of Dutch military aggression after Indonesia declared its Independence on August 17, 1945. By a simple justification, this inquiry is more recent than, and as relevant as, the war crimes of German and Japan that pursued by the ex-internees.

The Committee of Dutch Honorary Debts (KUKB) assesses that the relationship between the Republic of Indonesia and the Kingdom of the Netherlands is still not normal, due to the absence of equal standings between the two nations.

This is in conjunction of the refusal of the Government of Netherlands to de iure acknowledgment of the Independence Day of the Republic of Indonesia, August 17, 1945. Your predecessor, Mr. Ben Bot and Ambassador of Netherlands Mr. Van Dam, have issued statement that de iure acknowledgment of Indonesian independence is given on late 1949, in the event of sovereign hand over (soevereniteitsoverdracht) from the Government of Netherlands to the Goverment of the United States of Republic Indonesia (RIS or Republik Indonesia Serikat) on December 27, 1949.

It is important to be brought to your attention, that the nation which being de iure acknowledged by the Government of Netherlands, which was the United States of Republic Indonesia (RIS), had been dissolved on August 16, 1950, and on August 17, 1950, the Unitarian Republic of Indonesia (Negara Kesatuan Republik Indonesia - NKRI) have been re-established. The Nation to which the acknowledgement designated to – the United States of Republic Indonesia – has no longer exist, and today the Government of Netherlands has relationship and deal with the Unitarian Republic of Indonesia which Independence was declared on August 17, 1945.

The ‘Visa on Arrival’ policy which enjoyed by citizens of the Netherlands on their visits to Indonesia is not ‘reciprocal’. It is effortless for Dutch citizens to obtain Indonesian visa, while on the other hand it is very difficult for Indonesian citizens to visit Netherlands, since they have to fulfill many requirements and go through red tapes that time consuming, with possibility not being able to obtain the visa. The reason that the Netherlands is bond by Schengen Agreement is hardly acceptable. ‘Visa on Arrival’ policy which applied on one party and not vice-versa does not qualify as mutual agreement of two nations with equal standings. This is example of unfairness and proof of the absence of equal standings between the Republic of Indonesia and the Kingdom of the Netherlands.

The Committee of Dutch Honorary Debts (KUKB) shall generate this matter to Indonesian Parliament; in order to inquire the Government of Indonesia to review the diplomatic relationship between the Government of Indonesia and the Government of Netherlands, in the basis that the Government of Netherlands still refuse to accept Republic of Indonesia as a nation equal to the Netherlands. If two nations are engaged in a diplomatic relationship, there should be mutual respects and mutual acknowledgment of each nation’ sovereignty and Independence Day – instead of one nation dictating what and when the other’ independence is. All the agreements between the two nations shall be in mutual basis and reciprocal.

We do appreciate efforts and responses shown by the Netherlands’ Parliament and the people of Netherlands since the start of our struggle and quest for justice for the victims of Dutch atrocities in Indonesia, especially the Rawagede victims.

We believe that the Government of Netherlands is able to do much more for the victims and Indonesian people in general, compared to what have been done until present, which is good, but sadly – still in-adequate.

Thank you for your attention.

Yours sincerely,

The Committee of Dutch Honorary Debts

(Signed)
Batara R Hutagalung
Chairman

(Signed)
Dian Purwanto
Secretary

Copy to :
1. President of Republic of Indonesia
2. Parliament of Republic of Indonesia
3. Tweede Kamer of the Netherlands
4. Mass Media

De Lijkentrein van Bondowoso

2008-12-25T18:38:00.000-08:00

De Lijkentrein
Journalistiek-historische reportage van Ad van Liempt. De journalist reconstrueert aan de hand van geheime documenten en vraaggesprekken een gebeurternis die uit het Nederlandse collectieve geheugen lijkt te zijn gewist: de Bondowoso-affaire. Op 23 november 1947 bewaakten Nederlandse militairen in Oost-Java een goederentrein met honderd gevangenen – op de warmste dag van het jaar. Toen na veertien uur de deuren opengingen, bleek bijna de helft van de inzittenen te zijn overleden. Hoe kon het gebeuren, is de juiste vraag die Van Liempt zichzelf stelt.
SDU Uitgevers, Den Haag, 1997, 29,90 gulden.

Beschrijving
Het is 23 november 1947. Op de laatste dag van hun diensttijd in Oost-Java moeten Nederlandse mariniers een trein met honderd gevangenen bewaken. Het wordt een catastrofe. Als na veertien uur de deuren van de drie goederenwagons opengaan, blijken 46 van de honderd gevangenen bezweken. De Bondowoso-affaire was begonnen. Hoe kon dat gebeuren? Wie was verantwoordelijk? Hoe verliep de berechting? Wat ging er in de doofpot? Ad van Liempt, eindredacteur van het televisieprogramma Nova, reconstrueerde de tragedie. Hij had inzage in alle geheime documenten, sprak met de betrokken Nederlandse mariniers en spoorde de Javaanse overlevenden van het transport na vijftig jaar op. Het resultaat is "De lijkentrein", een journalistiek-historische reportage over een gebeurtenis die destijds de wereld schokte, maar die we in Nederland al snel uit ons collectieve geheugen hebben gewist.

Recensie(s)
NBD|Biblion recensie:
Het dekolonisatieconflict tussen Nederland en Indonesië (1945-1949) was deels een bittere strijd, waarbij de Nederlandse strijdmacht greep probeerde te krijgen op de Indonesische guerrillategenstander. Een 'exces' hierin vormde op 23 november 1947 het transport van 100 Indonesische arrestanten in drie afgesloten treinwagons van de buitenpost Bondowoso naar Soerabaja (220 km). Bij aankomst bleken 46 van hen dood. In een minutieuze reconstructie gaat de journalist Van Liempt de gang van zaken na: het transport zelf, de gevolgen en reacties in Indonesië, Nederland en daarbuiten en de berechting van de schuldigen, op basis van eigentijdse bronnen, archivalia en interviews, ook met overlevende Indonesiërs. Hij concludeert dat sprake was van onverschilligheid en slechte organisatie, en daarna van vergoelijking en 'doofpot' aan Nederlandse zijde. In Indonesië wordt het drama nog jaarlijks herdacht. Van Liempt heeft een voortreffelijk, afgewogen en goed leesbaar boek geschreven over een 'exces', dat in verloop en nasleep veel leert over de aard van het conflict toen. Met acht blz. foto's.
(Biblion recensie, Dr. H.A. Poeze.)

================================================================
Catatan: Sesuai tulisan aslinya yang menggunakan ejaan lama.

GERBONG MAUT

Dikirim oleh Djoko Sri Moeljono (71 thn.), putra Soetedjo, penulis kisah ini.

Rasanja lontjeng tanda pukul satu belum lama dipukul, kok sipir pendjara sudah membangunkan kita?
"Bangun, bangun dan siap-siap pindah, bereskan semua barang-barang."
Rupanja kita djadi juga pindah setelah kemarin sempat dibatalkan mendadak. Maka di pagi buta kami membereskan semua barang jang tidak banjak jumlahnja.
Dipagi buta dan masih gelap, kami digiring keluar penjara dan setelah melewati gerbang utama, semua seratus tawanan berjalan beriringan keluar halaman pendjara Bondowoso jang terletak disebelah Timur Alun-alun, bersebelahan dengan Kantor Pos. Kita berdjalan dengan diam, setelah Kantor Pos belok ke kiri melewati tenis baan (lapangan Trnnis – red.), kemudian menudju ke arah pasar.

Pengawal jang berjalan disebelah kita banjak sekali, semua diam sepandjang jalan di pagi jang dingin. Kita tahu arahnja pasti ke stasiun dan setelah melewati djembatan dan Gedung Karesidenen kelihatan di sebelah kiri kita berarti sebentar lagi sampai ke stasiun. Di stasiun kita menunggu tjukup lama sampai semua tawanan masuk kedalam gerbong barang jang banjaknja ada 3.

Di gerbong depan ada 24 tawanan, di gerbong tengah di mana kita berada, djumlah tawanan 38 orang dan ini sama banjaknja dengan gerbong belakang. Saat selesai,masih pagi dan kira-kira djam 5 pagi. Setelah kita berada dalam gerbong barang (atap dan dinding zink dan lantai kaju) pintu ditutup. Terasa mulai panas (Djawa: ungkep). Semakin lama mendjadi semakin panas dan orang mulai membuka badjunja.

Kepada mereka kita nesehatkan agar djangan merokok, karena asap rokok akan menambah buruknja hawa. Kita sudah meraba-raba kedjadian jang kurang baik, tetapi karena kita tak mempunjai alat apa2, maka hanja menjerah kepada Tuhan jang Maha Esa.

Setelah kita berada dalam gerbong satu djam lamanja, hawa mendjadi buruk sekali, orang2 mendjadi gelisah dan mereka buka pakaiannja sama sekali, telandjang bulat beberapa orang. Kepada mereka dinasehatkan agar djangan banjak bergerak dan ada jang mulai menghirup hawa lewat tjelah-tjelah pintu.

Keluh kesah mulai terdengar dan kita sendiri duduk tenang dan mentjari-tjari di kanan-kiri kita kalau2 ada lantai papan jang sudah rapuh. Dengan kuku kita tjoba-tjoba korek lantai dan kemudian dengan sendok seng kita mentjoba membuat lobang. Tetapi gagal karena sendok seng kurang kuat, sedang kaju lantai belum begitu rapuh. Achirnja dengan sendok dan garpu jang lebih kuat, saat sampai di halte pertama, gerbong dan pintu tetap terkuntji rapat. Dengan sendok dan garpu pemberian hadji Samsuri, kita berhasil membuat lobang sebesar kira2 3 cm lebar dan 10 cm pandjang. Kami sekarang punja dua sumber hawa, tjelah2 pintu dan lobang di lantai.
Kita suru orang bergantian mengisap hawa lewat lobang. Mereka kalau tidak dipaksa, tidak mau pergi dari lobang. Hawa sudah membantu, tapi tenggorokan mulai terasa kering karena haus dan kita tidak punja air minum. Sampai di halte kedua pintu tetap tertutup dan terkuntji rapat. Orang mulai minum air kentjingnja sendiri dan hawa semakin panas dan orang mulai ketakutan, mulai ada jang buang air (berak). Setiap gerbong berhenti, mereka ber-teriak2 minta hawa dan minum, terlebih-lebih dari gerbong belakang, meng-gedor2 dinding tapi tidak berhasil, sedang gerbong depan sepi2 sadja. Apakah di gerbong belakang sudah ada jang djadi korban? Kita suruh kawan2 digerbong tenang, hadapi nasib dengan penuh kejakinan akan adanja pertolongan. Tetapi nasehat ini tidak berhasil dan mereka berkelahi berebut hawa.

Kita mulai memikirkan lapar. Kalau kita minta pada pengawal, jawabannja: "G.v.d andjing, di sini tidak ada air, jang ada peluru. Di Surabaja nanti kamu bisa minum sekenjang-kenjangnja"

Rupanja pengawal2 adalah dari bangsa kita sendiri. Gerbong kita djadi gelisah ketika djatuh korban pertama,meninggal dunia. Dari gerbong belakang teriakan dan gedoran mulai berkurang. Apakah mereka sadar atau korbannja sudah bertambah.

Keadaan sangat menjedihkan. Seorang jang akan meninggal, menghembuskan nafas jang penghabisan seperti ajam jang sudah disembelih tetapi belum putus memotong lehernja (mbanjaki) dan sesudah itu keadannja sangat menjedihkan, darah keluar dari mulut dan kuping, mata keluar.

Sampai di halte jang ramai (mungkin Djember) gerbong belakang sudah mendjadi tenang, tidak begitu bergenuruh seperti di halte2 jang lain. Ketenangan tadi djangan2 merupakan tanda banjaknja korban. Korban djatuh di gerbong tengah baru satu, tetapi sangat mengerikan karena setelah satu ber-turut2 djatuh korban baru sehingga djumlahnja meningkat djadi 7.

Kita sendiri mulai chawatir dengan kawan kita Soeperdjono jang sudah dalam keadaan sangat lemah dan tidak mengeluarkan kata2. Waktu beliau minta tidur, kita tjegah. Kita hanja bisa berdoa dan alhamdullah Tuhan mendengar permohonan kita karena mendadak turun hudjan dengan lebat sekali (mungkin halte Klakah).

Dinding gerbong mendadak mendjadi dingin dan basah. Kawan2 merasa kuat lagi dan mereka men-djilat2 dinding agar sekedar dapat air untuk membasahi tenggorokan.

Keadaan dalam gerbong mendjadi tenang. Sewaktu kawan kita Soepardjono men-tjari2 di bingkisan teman2, dia menemukan sebuah mangga dan dilahapnja dan sisanja bidji pelok diberikan kepada teman2 untuk di-djilati (Djawa: klumuti) bergantian. Buah
mangga ini jang mungkin menjelamatkan jiwa Soepardjono.

Ketika gerbong berhenti dan tjukup lama, kita lihat dari sela2 bahwa diluar sudah gelap dan malam (ternjata kita sudah sampai di stasiun Wonokromo). Kita mendengar suara membuka pintu dan itu dari gerbong belakang.

Kemudian terdengar suara keras:"Kluar!"
Tetapi rupanja ta' ada seorangpun jang kluar dan terdengar suara pintu ditutup kembali dengan keras, disusul teriakan:
"Paraat, ze willwn amok maken!"
Kemudian terdengar suara2 pengawal2 menjiapkan senapannja. Sesudah itu pintu gerbong tengah dibuka dan terdengar perintah: "Kluar!"
Alangkah terkedjut kita waktu akan kluar, ternjata kawan kita jang tidur dipangkuan kita telah meninggal dan badannja masih hangat. Djumlah korban dalam gerbong kita djadi 8. Kita disuruh djongkok dan diam di emplacement.

Pengawal menghitung dan bertanja :"Dimana jang 8 lagi?"
Kita mendjawab: "Mati!"
"Hei, mati?"
Kemudian mereka mengosongkan emplacement dan tidak lama kemudian datang pembesar2 militair.
"Siapa di salah satu kamu jang dapat bitjara Belanda?"
Karena tidak ada jang mendjawab, hadji Samsoeri menunjuk kita.
"Ini tuan,bapak ini bisa bitjara Belanda".
Kemudian kita dipanggil dan diberi lampu senter (Djawa: sentolop) dan disuruh selidiki dalam gerbong tengah. Gerbong belakang tak perlu diragukan lagi, semua sudah meninggal.

Pintu gerbong belakang ditutup kembali.Keadaan sangat menjedihkan, korban2 bertumpukan di muka pintu dan hanja 2 orang jang meninggal dalam keadaan duduk di sebelah podjok.
Mula2 kita mengira mereka masih hidup, ternjata sudah mati. Sewaktu kita disuruh mengeluarkan korban2, keadaan kita sudah pajah dan lapar, tetapi karena korban2 adalah kawan2 kita sendiri, maka dengan terpaksa dan dengan air mata meleleh kita kerdjakan, Keadaan memang sangat menjedihkan.

Korban2 bisa dikatakan masak di dalam oven (pembakaran) Sewaktu mayat diangkat, kulit mereka lepas dan kelihatan putih. Bekas darah kelihatan keluar dari mulut dan kuping, mata dan lidah keluar, sungguh ta' dapat kita lupakan. Ada jang tangannja keatas, ada jang meninggal mlungker.

Begitulah, kita letakkan 46 jiwa di peron stasiun Wonokromo. Sungguh djahanam perbuatan pendjadjah!

Kemudian truck2 jng telah disediakan masuk ke emplacement dan kitapun diperintah memuatnja. Karena kita sudah sangat pajah, maka pekerdjaan itu tidak bisa kita lakukan sebagaimana mestinja. Kalau bukan karena kawan2 kita sendiri dan antjaman sendjata, tak seorangpun kiranja tahan mendjalankannja. Kita tidak tahu ke hospital mana diangkutnja. Rupa2nja sangat dirahasiakan.

Ketika kita sampai di pendjara Bubutan, maka kepada kita diberikan sabun untuk mentjutji badan. Bagaimanapun membersihkan badan, bau majat masih melekat. Saat kita dapat makan di pendjara Bubutan, di mana kita disendirikan dan tidak boleh ber-tjakap2, tidak seorangpun jang bisa makan.

*****

Diatas adalah cuplikan dari catatan Soetedjo, ayah saya, yang dibuat dalam sebuah buku tulis dengan logo disampul : NV Internationale Crediet- en Handelsvereiging "Rotterdam" - buku tulis untuk anak sekolah dimasa sesudah Agresi-II.
Ayah kami bebas tahun 1948 dan harus meninggalkan Bondowoso pindah ke Malang. Saat pindah dibantu seorang dokter Tionghoa, kalau tak salah ingat dr.Oei yang alamatnya di jl. Sekarpote
Di Malang ayah kami pertama kali bekerja ikut aanemer Lo Hok Sioe dan tugas saya setiap sore pinjam koran dari Tio King Hwie yang pedagang tembakau dan tinggal didepan kelenteng, di samping bioskop Emma (tahun 1948-1950).

Gerbong maut diberangkatkan dari Bondowoso 23 November 1947 atau 61 tahun lalu dan perintah pemindahan 100 tawanan yang dinyatakan sebagai extremist yang melakukukan "subversieve activiteit" ditandatangani oleh: J van den Dorpe, 2de Luit. der Mariniers 23 November 1947.
Sang letnan dua ini bertugas dalam: Veilicheidsdienst Mariniers Brigade SHK-IV Bodowoso.
Tiga gerbong maut disimpan di stasiun Bondowoso, stasiun Wonokromo dan Museum Brawijaya Jl.Ijen 25A Malang.

Gerbong depan : 24 tawanan hidup semua
Gerbong tengah : 38 tawanan,meninggal 8 orang
Gerbong belakang : 38 orang,meninggal semua

Saat tiba di Wonokromo setelah perjalanan 13 jam total 44 meninggal, 12 orang sakit payah, 12 lemas dan hanya 32 yang bisa mengurus jenazah sampai jam 02.00 dinihari sebelum mereka dikirim pe penjara Bubutan.
Peristiwa ini tercatat dalam buku "De Excessennota" yang terbit tahun 1995 - ingeleid door Jan Bank, diterbitkan oleh Sdu Uitgeverij Koningennegracht Den Haag 1995
Lihat halaman 21:
Bij een dertien uur durend trein transport van 100 Indonesische gevangenen in drie afgesloten goederenwagens van Bondowoso naar Soerabaja,kwamen 46 gevangenen door verstiking om het leven .......

Karena waktunya berdekatan, dalam buku Excessennota halaman 22 tercantum :
9 december 1947 Rawahgede dsb.

PRESS RELEASE KUKB

2008-12-20T10:11:00.000-08:00

KOMITE UTANG KEHORMATAN BELANDA

PRESS RELEASE
12 Desember 2008

Dalam pemberitaan di beberapa media di Indonesia sehubungan dengan acara Peringatan 61 Tahun Peristiwa Pembantaian di Rawagede, yang telah dilaksanakan pada 9 Desember 2008 di Monumen Rawagede, Desa Balongsari, Kecamatan Rawamerta, Kabupaten Karawang, terdapat beberap kekeliruan.

KOMITE UTANG KEHOMATAN BELANDA (KUKB), sebagai salah satu penyelenggara acara tersebut memberikan pernyataan sebagai berikut:

1. Duta Besar Belanda, Dr. Nikolaos van Dam TIDAK DIDAULAT secara mendadak untuk memberi sambutan, melainkan sudah masuk dalam mata acara, bahwa beliau akan memberikan pernyataan atas nama Pemerintah Belanda.

2. Duta Besar Belanda TIDAK menyampaikan pernyataannya dalam bahasa Inggris, melainkan membaca teks dalam BAHASA INDONESIA.
Selain itu ada teks dalam bahasa Belanda yang dibagikan kepada pers Belanda yang hadir di Rawagede.

3. Duta Besar Belanda tidak tegas menyatakan MEMINTA MAAF. Memang dalam membacakan sambutannya, dia ada menyebutkan "MAAF" dan juga “”MENYESAL”, namun dalam lembaran teks yang berbahasa belanda, tertulis "SPIJT" yaitu menyesal (regret), dan bukan “EXCUUS”, yaitu meminta maaf (apology).
Demikian juga Menlu Belanda (waktu itu) Ben Bot, dalam sambutannya di Jakarta pada 16 Agustus 2005, menyatakan penyesalan (regret) atas tewasnya banyak orang Indonesia dan orang Belanda, dan bukan permintaan maaf (apology) atas agresi militer yang dilakukan oleh tentara Belanda yang mengakibatkan tewasnya ratusan ribu rakyat Indonesia.
Menurut KUKB, menyesal saja tidak cukup. KUKB menuntut PERMINTAAN MAAF (apology) dari pemerintah Belanda atas penjajahan, perbudakan, pelanggaran HAM berat dan kejahatan perang yang telah dilakukan oleh tentara Belanda selama agresi militer mereka di Indonesia antara tahun 1945 - 1950.

4. Tempat Pemakaman di Rawagede BUKAN TEMPAT PEMAKAMAN PEJUANG, melainkan pemakaman sebagian (181 dari 431) petani/penduduk desa, termasuk anak-anak, yang dibantai -tanpa proses pengadilan- oleh tentara Belanda pada 9 Desember 1947.

5. Duta Besar Belanda TIDAK MEMBAGIKAN SANTUNAN dari pemerintah Belanda, melainkan ikut membagikan dua (dari 181) bingkisan santunan yang disumbangkan oleh Pemerintah Kabupaten Karawang dan Yayasan Rawagede.

6. Dana sebesar 5.000 Euro untuk 9 janda korban dan satu korban selamat dari pembantaian juga bukan dari Pemerintah Belanda, melainkan sumbangan dari Yayasan Eerlijk Deelen dari Belanda, yang merasa terpanggil untuk mewakili bangsa Belanda, setelah Ketua Yayasan, Henk Koetsier membaca, bahwa pemerintah Belanda menolak tuntutan kompensasi dari 9 janda dan satu korban selamat dari pembantaian di Rawagede pada 9 Desember 1947.

7. Organisasi KUKB tidak berbentuk YAYASAN. Batara R Hutagalung BUKAN KETUA YAYASAN KUKB, melainkan Ketua KUKB.

Demikian pernyataan ini kami sampaikan untuk diketahui adanya.

Batara R Hutagalung
Ketua Komite Utang Kehormatan Belanda (KUKB).

De lach van Sa'ih

2008-12-12T20:25:00.000-08:00

Indonesië, december 2008

door Ed Caffin

Vandaag wordt in Balongsari, West-Java, de massamoord herdacht die het Nederlandse leger hier precies 61 jaar geleden beging. Als het goed is, is de Nederlandse ambassadeur in Indonesië aanwezig bij die herdenking. Misschien staan ze wel naast elkaar; ambassadeur Nikolaos van Dam en Pak Sa'ih, de enige overlevende van de slachting, beiden stilzwijgend kijkend naar het grote, sobere monument. Erachter, net zichtbaar vanaf de weg, liggen de graven van de honderden onschuldige mannen die werden doodgeschoten.

Op 9 december 1947 was het leger op zoek naar een Indonesische vrijheidsstrijder die zich de dag ervoor nog schuilhield in het dorp, dat toen Rawagede heette, en toen ze hem niet konden vinden executeerden zij vervolgens meedogenloos de meeste mannen en jongens uit het dorp, in totaal meer dan 400. Velen van hen waren jong, zoals Sa'ih, tieners en twintigers nog. Hij, nu 87 jaar, overleefde het bloedbad door puur geluk: de kogels misten zijn vitale organen en terwijl hij zich stilhield tussen de lijken, verdwenen de soldaten langzaam uit het dorp.

Sa'ih zit elke dag op een stenen bankje voor het monument, zijn ogen glinsterend vanonder zijn zwarte, vilten hoed. Een glimlach siert zijn oude gezicht. Vandaag is hij vast en zeker prominent aanwezig bij de herdenking rond het monument. Ik vraag me af of hij weet heeft van het politieke gesteggel in Nederland met als uitkomst dat dit jaar de ambassadeur bij de herdenking aanwezig is. Zelf had hij het liefst gezien dat de soldaten van toen waren terugkomen om samen te herdenken. Verlangend naar verzoening had hij dat, samen met de andere nabestaanden, gevraagd. De Nederlanders zijn namelijk meer dan welkom hier.

Ik vraag me ook af of hij weet dat de "kwestie Rawagede" in Nederland jarenlang werd verzwegen, ontkend en gebagatelliseerd, totdat in augustus van dit jaar een groep nabestaanden, waaronder hijzelf, de Nederlandse staat aanklaagden. Zou hij weten dat een aantal politici vindt dat Nederland geen excuses moet maken omdat het immers "al zo lang geleden is"? En zou hij het veelgebruikte argument begrijpen dat als hiervoor excuses worden aangeboden "er dan wel meer gebeurtenissen zijn waar excuses voor kunnen worden gemaakt?"

In het dorp is de Nederlandse discussie in elk geval geen issue. Er zijn hier, zoals eerder al helder verwoord in een recent artikel van NRC-correspondent Elske Schouten over de kwestie Rawagede, genoeg andere zorgen. Er is niet veel perspectief; de meeste mensen leven eenvoudig en hebben weinig geld. Veel jongeren uit het dorp maken lange dagen in een nabij gelegen fabriek of zijn jaren van huis om in het Midden-Oosten te werken. Van het daar verdiende geld wordt hier een huis gebouwd en gezorgd voor de ouderen.

Toch kwam voor de groep nabestaanden, die allen hoogbejaard zijn, deze zomer het moment dat zij een zaak wilden maken, daarbij aangemoedigd door de stichting Rawagede, die zich onder leiding van voorzitter Sukarman inzet voor het behoud van de herinnering aan de tragedie. Geholpen door het Comité Nederlandse Ereschulden, en juridische kennis uit Nederland stellen ze in de aanklacht de Nederlandse staat aansprakelijk voor de moorden en eisen zij excuses, erkenning en een schadevegoeding.

Het is voor het eerst dat Nederland aansprakelijk wordt gesteld voor misdaden gepleegd tijdens de jaren van strijd tot aan de soevereiniteitsoverdracht in 1949. Ook de Republiek Indonesië heeft de Nederland staat namelijk nooit aangeklaagd: ook hier zijn de gebeurtenissen uit die tijd lang verzwegen of ontkend.

Onder meer het NRC publiceerde sinds augustus verschillende artikelen over de kwestie, zoals dat van Elske Schouten. In een column gaat haar collega Frank Vermeulen in op de uitlatingen van VVD-er van Baalen, aanvoerder van het "geen excuses want te lang geleden – kamp". Het artikel gaat verder in op de (op dat moment nog aanstaande) Nederlandse parlementaire delegatie die in oktober in Indonesië was, het dorp te bezoeken. Vermeulen vraagt zich af of Nederland uiteindelijk toch het goede zou doen, namelijk praten met de nabestaanden en excuses maken?

Het loopt anders. De delegatie besluit niet af te reizen naar het dorp. Uiteindelijk spreken drie parlementariërs alsnog met een aantal nabestaanden, waaronder Sa'ih, in een hotel in Jakarta. Een van de drie, Harry van Bommel, krijgt van van hen het verzoek om Nederlandse militairen naar de eerstvolgende herdenking te sturen zodat zij hen, 61 jaar na dato, vergeving kunnen schenken. Resultaat: op 18 november stemt de kamer in met het voorstel van van Bommel om de ambassadeur te sturen. Van Bommel roept veteranen op om zelf naar de herdenking te gaan.

De stichting Rawagede verwacht vandaag echter geen veteranen, en dus zullen Sa'ih en de anderen vandaag, ondanks hun wens, genoegen moeten nemen met de aanwezigheid van de Nederlandse ambassadeur. Erkenning en excuses komen er voorlopig ook niet, en bovendien verklaarde de landsadvocaat van Nederlandse staat, op 24 november jongstleden, de financiële claim verjaard. Eens te meer blijkt er een te grote afstand tussen wens en realiteit.

Morgen, dan zit Sa'ih gewoon weer op zijn bank en lacht hij van onder zijn zwarte, vilten hoed. De herinnering aan de tragedie heeft van hem geen bittere oude man gemaakt. Aan het einde van zijn leven verlangt hij, zo stel ik me voor, alleen nog naar verzoening. Want, daar ben ik van overtuigd; Sa'ih hoeft niet meer te leren vergeven. Zijn lach verklapt dat er geen wrok heerst in zijn hart. Hij vraagt slechts om excuses, om ze te kunnen accepteren.

Op de website van het Comité Nederlandse Ereschulden (voorzitter Batara Huta Galung), die streeft naar verzoening tussen Nederland en Indonesië, zijn artikelen verzameld over de kwestie: http://indonesiadutch.blogspot.com

Source: http://indisch3.wordpress.com/2008/12/09/de-lach-van-saih/

Did the Dutch ambassador apologise in Indonesia?

2008-12-11T08:03:00.000-08:00

Published: 9 December 2008 14:50 | Changed: 9 December 2008 20:37
By our correspondent

The Dutch ambassador to Indonesia attended Tuesday's memorial service for those who died in the 1947 massacre at Rawagede on West Java, in which almost every man in the village was killed.
It was the first time a representative of the Dutch government has attended the annual event, and comes at a time when pressure is mounting for an official apology for the killing.
The massacre took place during the five years of guerilla war which preceded Indonesian independence when Dutch soldiers executed some 431 men and boys from the village.
In his speech, which was in Indonesian, Nikolaos van Dam referred to earlier “sincere apologies from the Dutch government.” Until now, the official Dutch line has been to say “sorry” for the massacre.
But in the Dutch version of the speech, the words apology or excuses do not appear. Instead, the word “regret” is used.
After his speech, the ambassador said the words could be taken as an apology. “For me, [apologies and saying sorry] are the same,” he said.
Batara Hutagalung, who is behind efforts to get the Dutch government to apologise properly, said the ambassador sent out a mixed message. “Was he speaking about apologies or about regret?” Hutagalung said. “He says they are the same thing, but they are not.”
In 2005 when the then foreign minister Ben Bot spoke about the massacre, he too used the word “regret”.
The Dutch government acknowledged in 1969 that a mass execution had taken place at Rawagede during Indonesia’s struggle for independence, after revelations by a former Dutch soldier on the scale of the atrocities perpetrated by the Dutch army in its former colony.

Source: http://www.nrc.nl/international/article2087055.ece/Did_the_Dutch_ambassador_apologise_in_Indonesia

Akhirnya Duta Besar Belanda hadir di acara Peringatan Peristiwa Pembantaian di Rawagede

2008-12-11T07:59:00.000-08:00

PERINGATAN 61 TAHUN PERISTIWA PEMBANTAIAN DI RAWAGEDE
Monumen Rawagede, 9 Desember 2008

Setelah puluhan tahun Pemerintah Belanda berusaha menutupi lembaran hitam masa lalu Belanda di Indonesia, akhirnya kini Pemerintah Belanda terpaksa mengakui bahwa telah terjadi kejahatan perang dan kejahatan atas kemanusiaan yang dilakukan oleh tentara Belanda selama agresi militer yang dilancarkan oleh tentara Belanda dalam upaya menjajah kembali Indonesia, setelah bangsa Indonesia menyatakan kemerdekaannya pada 17 Agustus 1945.

Pada peringatan 61 Tahun Persitiwa Pembantaian di Rawagede, yang dilaksanakan di Monumen Rawagede, Desa Balongsari, Kabupaten Karawang, Duta Besar Kerajaan Belanda Dr. Nikolaos van Dam hadir dan membacakan pernyataan tertulis dalam bahasa Indonesia, dan teks bahasa Belanda dibagikan kepada pers Belanda. Ini untuk pertamakalinya seorang pejabat tertinggi dari perwakilan Kerajaan Belanda di Indonesia hadir dalam acara peringatan peristiwa kejahatan perang yang dilakukan oleh tentara Belanda di Indonesia. Pada peringatan 60 Tahun Peristiwa pembantaian di Rawagede yang dilaksanakan pada 9 Desember 2007, Kedutaan Belanda hanya mengirim seorang pejabat rendahan, yaitu Wim Meulenberg, Wakil Kepala Bidang Penerangan dan Pers.

Kehadiran Dubes Belanda ini bukanlah secara sukarela, melainkan atas keputusan parlemen Belanda.
Pada 19 Oktober 2008 di Hotel JW Marriott Jakarta, dalam pertemuan antara 3 orang anggota Parlemen Belanda (Harry van Bommel, Joël Voordewind dan Harm Waalkens) dengan 2 orang janda (Wanti, 84 tahun, dan Wisah, 81 tahun) serta seorang korban selamat terakhir dari pembantaian di Rawagede, Sa’ih, 86 tahun, Harry van Bommel menyatakan setuju dengan pendapat Batara Hutagalung, bahwa paling sedikit Duta Besar Kerajaan Belanda yang harus hadir pada acara peringatan tesebut. Dia berjanji akan membawakan hal ini ke parlemen Belanda.
(lihat: http://batarahutagalung.blogspot.com/2008/10/akhirnya-anggota-parlemen-belanda.html)

Anggota Tweede Kamer bertemu dengan 2 janda dan Sa'ih, difasilitasi oleh Ketua KUKB, Batara R. Hutagalung

Pada 18 November 2008, Harry van Bommel menyampaikan MOSI di parlemen Belanda, yang isinya mendesak Pemerintah Belanda agar menugaskan Duta Besar Belanda untuk hadir pada Peringatan 61 Tahun Peristiwa Pembantaian di Rawagede. MOSI tersebut disetujui oleh mayoritas anggota parlemen.

Dalam sambutannya di Rawagede, Ketua Komite Utang Kehormatan Belanda (KUKB), Batara R Hutagalung memberikan informasi mengenai KUKB, kegiatan yang telah dilakukan, dan langkah-langkah yang akan ditempuh. A.l. disampaikan:

 KUKB didirikan pada 5 Mei 2005 di Gedung Joang’45, oleh para aktifis Komite Nasional Pembela Martabat Bangsa Indonesia (KNPMBI). Tujuan KUKB bukanlah untuk membalas dendam, melainkan sebaliknya, menawarkan suatu ‘Rekonsiliasi yang bermartabat.’ Kata dalam bahasa Belanda lebih tepat, yaitu ‘verzoening’, perdamaian, antara dua bangsa yang sederajat, saling menghargai dan mengakui. Menurut KUKB, hubungan Indonesia dengan Belanda belum normal, karena hingga saat ini pemerintah Belanda tetap tidak mau mengakui de iure kemerdekaan Republik Indonesia adalah 17 Agustus 1945. Bagi pemerintah Belanda, kemerdekaan RI adalah 27 Desember 1949, yaitu pada waktu “penyerahan kedaulatan” atau “soevereniteitsoverdracht” dari pemerintah Belanda kepada pemerintah Republik Indonesia Serikat (RIS). Pada bulan Juni 2006, dalam suatu acara, Ketua KUKB menyampaikan kepda dubes van Dam, bahwa Negara yang diakui de iure oleh pemerintah Belanda, yaitu RIS, sudah tidak ada lagi. Sudah dibubarkan pada 16 Agustus 1950, dan pada 17 Agustus 1950, Sukarno menyatakan berdirinya kembali NKRI, yang proklamasi kemerdekaannya adalah 19.8.1945.

Dalam sambutannya di Jakarta pada 16 Agustus 2005, Menlu Belanda (waktu itu) mengatakan, bahwa kini pemerintah Belanda menerima proklamasi 17.8.1945 secara politik dan moral. Dalam wawancara di Metro TV pada 18.8.2005, dia menegaskan, bahwa pengakuan secara yuridis telah diberikan akhir tahun 1949.
 Contoh lain mengenai ketidak setaraan Indonesia dengan Belanda adalah perlakuan terhadap warga yang akan berkunjung. Seorang pemuda Belanda dengan ransel punggung (back packer) yang akan berkunjung ke Indonesia, cukup dengan tiket dan uang di kantong 200 atau 300 Euro, dapat langsung ke Indonesia, dan di bandara di Indonesia akan langsung mendapat ‘visa-on-arrival.’ Di lain pihak, seorang milyuner Indonesia yang hendak berkunjung ke Belanda, sangat sulit untuk memperoleh visa Belanda. Dia harus mendapat undangan dari Belanda, menunjukkan rekening Bank selama tiga bulan terakhir, dan kemudian menunggu lebih dari seminggu. Hal ini masih seperti di zaman penjajahan, yaitu perlakuan yang tidak setara terhadap pribumi.

 Pada 20 Mei 2002, pada puncak perayaan 400 tahun berdrinya VOC yang dirayakan secara besar-besaran di Belanda sepanjang tahun 2002, KNPMBI mengadakan demonstrasi ke Kedutaan Belanda, dan menyampaika protes atas perayaan tesebut, karena perayaan ini merupakan penghinaan kepada bangsa Indonesia, karena bagi bangsa Indonesia masa VOC merupakan awal dari penjajahan, perbudakan, perampokan kekayaan Nusantara dan pembunuhan ratusan ribu penduduk yang dijajah. Bagi Belanda, zaman VOC disebut sebagai zaman keemasan (de gouden eeuw) dan hal ini dapat dilihat di situs Kementerian Luar Negeri Belanda.

 Sebagai hasil protes, Duta Besar Belanda (waktu itu), Baron Schelto van Heemstra mengusulkan suatu kerjasama penyelenggaraan seminar yang membahas dua sisi VOC, yaitu dari sudut pandang Indonesia dan dari sudut pandang Belanda. Pada 3 dan 4 September 2002, diselenggarakan seminar dengan judul “VOC. Dua Sisi Perusahaan Multinasional Pertama Di Dunia.” Pembicara adalah 6 pakar sejarah dari Indonesia dan 4 pakar sejarah dari Belanda.

 Pimpinan KNPMBI pertama kali mengetahui mengenai peristiwa pembantaian di Rawagede tahun 2004, dari almarhum Bapak Tadjoedin, seorang Angkatan ’45. Setelah mempelajari mengenai peristiwa ini, maka KNPMBI memutuskan untuk membuat peristiwa pembantaian di Rawagede sebagai ujung tombak tuntutan kepada pemerintah Belanda. Namun KNPMBI tetap memperjuangkan seluruh korban agresi militer yang dilakukan oleh tentara Belanda di Indonesia antara tahun 1945 – 1950.

 Karena kegiatan KNPMBI tidak hanya sehubungan dengan Belanda, diputuskan untuk mendirikan komite yang khusus menyangkut hubungan Indonesia-Belanda. Maka didirikanlah Komite Utang Kehormatan Belanda. Kata Utang-Kehormatan merupakan satu kata, dan kata ini merupakan satu kata yang bersejarah, yang pertama kali digunakan oleh Dr. Conrad Theodor van Deventer, seorang mantan pengacara di Semarang. Ketika kembali ke Belanda, dia menulis kritik tajam terhadap praktek-praktek kolonialisme yang sangat tidak manusiawi. Judul tulisannya di media Belanda De Gids adalah ‘Een Ereschuld’, yang artinya adalah ‘Satu Utang Kehormatan.’ Kritiknya mengakibatkan pemerintah Belanda mengeluarkan kebijakan baru yang dinamakan ‘Politik Etis.’

 Pada 27 Mei 2005, Ketua KUKB menunjuk Jeffry Pondaag sebagai representatif di Belanda. Dalam kunjungan ke Belanda bulan Desember 2005 bersama Ketua Dewan Penasihat KUKB, Laksamana Pertama TNI (Purn.) Mulyo Wibisono, Ketua KUKB meresmikan KUKB Cabang Belanda dan mengangkat Jeffry Pondaag sebagai ketua KUKB Cabang Belanda serta Charles Surjandi sebagai sekretaris. Seorang anggota Dewan Penasihat KUKB, Bapak Irsan, yang juga mantan Dubes RI untuk Belanda dan kemudian untuk Jepang, memberikan sumbangan sebesar 1.000 US Dollar, untuk biaya mendirikan yayasan KUKB di Belanda, dan untuk membayar pengacara yang akan mewakili keluarga korban pembantaian di Rawagede. Tahun 2006, KUKB Cabang Belanda menjadi Yayasan KUKB.

 Pada 24 Oktober 2008, pemeritah Belanda secara resmi menolak tuntutan kompensasi yang dimajukan 9 orang janda dan seorang korban selamat dari pembataian di Rawagede. Namun pemerintah Belanda menawarkan untuk berdiskusi dengan para janda dan korban selamat untuk membantu mereka. Alasan pemerintah Belanda adalah, bahwa kasus tersebut tidak dapat diterima karena telah terlalu lama alias daluarsa.

 Alasan penolakan ini tidak dapat diterima. Di International Criminal Court -ICC (Pengadilan Kejahatan Internasional) yang sejak Januari 2002 berkedudukan di Den Haag, Belanda, ada tiga jenis kejahatan yang tidak ada daluarsanya, dan sampai kapanpun masih dapat diuntut, yaitu pertama, Genocide atau pembantaian etnis. Kedua, Crimes against humanity atau Kejahatan Atas Kemanusiaan dan ketiga, War crimes, atau Kejahatan Perang. Sebagai contoh, pembantaian etnis yang dilakukan oleh Turki terhadap etnis Armenia tahun 1915, setelah hampir 100 tahun, masih aktual di Eropa. Penjahat-penjahat perang Jerman yang masih belum tertangkap, sampai sekarang masih diburu atas kejahatan yang dilakukan selama Perang Dunia II tahun 1939 - 1945. Para mantan interniran Belanda yang diinternir oleh Jepang antara tahun 1942 – 1945, sampai sekarang masih menuntut pemerintah Jepang. Yang dituntut oleh Indonesia adalah untuk kejahatan-kejahatan yang terjadi setelah usai perang Dunia II tahun 1945. Jadi usia kasusnya masih lebih muda dibandingkan dengan yang dituntut oleh Belanda sendiri.

 Memang di International Criminal Court tidak mengenal azas Retro active atau berlaku surut, namun untuk kejahatan-kejahatan yang terjadi sebelum adanya ICC dapat diadili di pengadilan ad hoc atau suatu tribunal, sebagaimana yang dilakukan terhadap penjahat perang Rwanda yang membantai etnis Tutsi tahun 1994. Demikian juga dibentuk tribunal untuk mengadili penjahat perang Serbia, yaitu Radovan Karadzik dan Slobodan Milosevic. Tahun 1996, seorang Dosen fakultas Hukum di Universitas Erasmus, Kneepkens, yang mengajar mengenai Law of War (Hukum Perang), mengusulkan agar dibentuk suatu tribunal yang terdiri dari pakar-pakar hukum internasional guna meneliti kejahatan perang yang dilakukan oleh tentara Belanda di Indonesia.

 Human Rights Watch di Amerika Serikat melalui email memberi informasi kepada Ketua KUKB, bahwa korban agresi militer Belanda di Indonesia dapat menuntut pemerintah Belanda di Amerika dengan menggunakan Alien Tort Claims Act. Juga kasus kejahatan perang ini dapat dimajukan ke Security Council (Dewan Keamanan) PBB, agar dibentuk Fact Finding Commission guna meneliti kejahatan perang yang telah dilakukan oleh tentara Belanda.

 Apabila hal-hal tersebut dilakukan, maka situasi ini akan berlangsung lebih lama dan akan terbongkar semua kejahatan perang yang telah dilakukan oleh tentara Belanda di Indonesia. Oleh karena itu, Ketua KUKB menyampaikan, di Jerman ada pepatah, yang pasti dikenal oleh Dubes van Dam, karena pernah bertugas sebagai Diplomat di Jerman selama 7 tahun. Pepatah itu berbunyi dalam bahasa jerman : “Lieber Ein Ende mit Schrecken, als ein Schrecken ohne Ende.” Artinya: “Lebih baik suatu akhir yang dramatis, daripada suatu drama tanpa akhir!”
Duta Besar Belanda, Dr. Nikolaos van Dam membacakan pernyataan tertulis dalam bahasa Indonesia, sebagai berikut:

Pidato Duta Besar Belanda Dr. Nikolaos van Dam
Dalam rangka Peringatan Tragedi Rawagede
Rawagede/ Balongsari, 9 Desember 2008
السلام عليكم ورحمة الله وبركاته
Salam sejahtera bagi kita semua,
Yang terhormat Bapak LetJen purnawirawan Haris Suhud, mantan Ketua MPR/DPR Republik Indonesia;
Yang terhormat Bapak Arifin, Sekda Kabupaten Karawang;
Yang terhormat para anggota keluarga serta kenalan korban Tragedi Rawagede 61 tahun yang lalu, tepatnya 9 Desember 1947;
Yang terhormat para anggota Komite Utang Kehormatan Belanda;
Yang terhormat Bapak Ibu sekalian.
Sebagai perwakilan Kerajaan Belanda, negara yang dulu bertanggung jawab atas pemerintahan kolonial di kepulauan Nusantara ini, saya menganggap adalah hal yang istimewa untuk dapat hadir hari ini pada upacara peringatan di Rawagede ini dalam rangka memperingati tragedi yang terjadi di sini pada tanggal 9 Desember 1947. Kehadiran saya di sini bukan saja merupakan keinginan pribadi saya sendiri dan keinginan pemerintah Belanda, tetapi sebagian besar anggota parlemen Belanda baru-baru ini telah menyatakan dengan jelas keinginan ini juga.
Berulang kali pemerintah Belanda menyampaikan permintaan maaf yang sedalam-dalamnya kepada bangsa Indonesia atas peristiwa-peristiwa pada tahun 1947 itu, seperti yang pada tahun 2005 disampaikan secara langsung oleh Menteri Luar Negeri saat itu, Bernard Bot. Pernyataan maaf pemerintah Belanda juga secara jelas berkaitan dengan penderitaan yang dialami oleh keluarga korban Rawagede.
Pemerintah Belanda sangat menyesalkan atas tindakan tentara Belanda di Rawagede pada tahun 1947. Peristiwa itu merupakan salah satu contoh paling menyedihkan dari cara Belanda dan Indonesia untuk saling berpisah saat itu dengan begitu menyakitkan dan penuh kekerasan. Seperti yang disampaikan oleh Menteri Bot saat itu: jika sebuah masyarakat ingin menghadapi masa depan dengan kedua mata terbuka, maka harus juga mempunyai keberanian untuk menghadapi sejarahnya sendiri. Ini berlaku untuk setiap negara, termasuk Belanda dan Republik Indonesia. Kami, bangsa Belanda, harus mengakui kepada diri kami sendiri dan kepada bangsa Indonesia bahwa selama dan terutama pada akhir masa kolonial, kesalahan dilakukan, yang mencederai kepentingan dan martabat bangsa Indonesia – walaupun maksud Belanda secara perorangan mungkin tidaklah selalu buruk.
Akhir dari masa kependudukan Jepang di Indonesia bukan berarti akhir dari penderitaan bangsa Indonesia dan juga masyarakat Belanda di Indonesia. Masa kependudukan Jepang dan masa tidak lama setelah Proklamasi diikuti dengan perselisihan yang sangat menyakitkan dan penuh kekerasan antara kedua negara dan masyarakat kita.
Jika ditinjau kembali, maka jelas bahwa penempatan kekuatan militer pada tahun 1947 telah menempatkan Belanda pada sisi yang salah dalam sejarah. Kenyataan bahwa aksi militer dilaksanakan dan bahwa banyak korban tewas atau terluka dari kedua belah pihak merupakan suatu kenyataan yang pahit dan kejam, terutama bagi bangsa Indonesia. Diperkirakan jumlah rakyat Indonesia yang tewas akibat aksi Belanda itu sangat besar. Atas nama pemerintah Belanda, saya ingin menyampaikan rasa penyesalan yang dalam atas segala penderitaan yang harus dialami.
Terima kasih.
والسلام عليكم ورحمة الله وبركاته
*****

Ketua KUKB Batara R. Hutagalung dan Dubes Belanda Nikolaos van Dam di Monumen Rawagede

Pada acara peringatan tersebut, diberikan santunan kepada 181 orang yang dinaungi oleh Yayasan Rawagede, termasuk para janda korban dan korban selamat dari pembantaian di Rawagede. Sumbangan dana diberikan oleh Pemerintah Kabupaten Karawang dan Yayasan Rawagede sendiri.
Di akhir acara dilakukan tabur bunga dan Duta Besar Belanda ikut menabur bunga di beberapa makam korban pembantaian yang dilakukan oleh tentara Belanda di desa Rawagede pada 9 Desember 1947. Pada hari itu 431 penduduk desa dibantai oleh tentara Belanda tanpa ada proses pengadilan apapun.
Catatan: Dalam teks pidato yang dibagikan kepada pihk Indonesia dalam bahasa Indonesia dan teks pidato dalam bahasa Belanda yang dibagikan kepada pers Belanda, ada perbedaan kata. Dalam teks bahasa Indonesia ditulis ‘permintaan maaf’, namun dalam teks bahasa Belanda, tercantum kata ‘spijt’, artinya menyesal.

Associated Press: Dutch gov't lawyer says no massacre compensation

2008-11-27T07:40:00.000-08:00

by Mike Corder
The Hague

Relatives of victims of a notorious massacre by Dutch troops during Indonesia's war of independence can no longer apply for compensation because the statute of limitations has expired, the government said.
One survivor of the Dec. 9, 1947, summary executions in Rawagedeh on Java island and nine female relatives of some of the dozens of men killed are seeking compensation from the Dutch state.
Their attorney, Liesbeth Zegveld, said Monday that a government lawyer has written to her saying the case can no longer be heard because it is too old. Zegveld said she was surprised by the ruling. The killings, for which the Dutch government has previously expressed regret, were still being discussed by lawmakers nearly 61 years later.
"I am surprised they dare to invoke this," she said of the statute of limitations. "I find it unreasonable." Zegveld said she was pleased the government offered to discuss the case with her clients to help them with their grieving.
However, she said she would not rule out taking the case before a Dutch court, despite the government's assertion it is too old.

Foreign Ministry spokesman Aad Meijer underscored the government's regret, calling the killings, "one of the worst examples of the painful and violent way the Netherlands and Indonesia separated at the time. It was an execution of a large group of men without any form of trial."
Meijer said former Dutch Foreign Minister Ben Bot made a public statement of deep regret in 2005, after which both the Dutch and Indonesian government agreed that compensation was no longer an issue.
"A line was drawn by both countries under this painful part of their shared history," he said.

Indonesia declared its independence from Dutch colonial rule when World War II ended in 1945. The Netherlands fought unsuccessfully to try to maintain control of its lucrative Asian outpost and Indonesia was finally recognized as independent in 1949.

Meijer said the Dutch ambassador to Indonesia will attend a Dec. 9 memorial service in Rawagedeh, about 60 kilometers (40 miles) east of the capital, Jakarta. It will be the first time such a senior Dutch diplomat has attended the annual memorial event.

Geen schadevergoeding nabestaanden executies Java

2008-11-27T07:35:00.000-08:00

Elsevier, maandag 24 november 2008 17:33

Novum) - Nabestaanden van slachtoffers van het bloedbad dat door Nederlandse militairen in 1947 werd aangericht in het Javaanse dorp Rawagedeh krijgen geen schadevergoeding van de Nederlandse Staat. De claim is verjaard, oordeelt de landsadvocaat.

Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken laat weten dat de staat het wel 'in hoge mate betreurt' dat de Indonesiërs ten tijde van de zogeheten politionele acties zonder vorm van proces zijn geëxecuteerd. "Dit is een van de schrijnendste voorbeelden van de gewelddadige manier waarop Nederland en Indonesië uit elkaar zijn gegaan."

Tien overlevenden van de slachting door de Nederlandse militairen, waarvoor nooit iemand is vervolgd, kondigden in september aan om de staat aansprakelijk te stellen. Ze eisen een schadevergoeding en excuses voor de executies, waarbij meer dan vierhonderd doden vielen.

Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Verhagen (CDA) liet in januari nog weten geen verder onderzoek naar de executies in Rawagede te laten doen. Hij sloot zich aan bij de conclusies van een rapport uit 1995 in opdracht van het ministerie van Justitie. Hierin werd vastgesteld dat vervolging voor deze misdrijven niet meer mogelijk was en dat nader onderzoek niet zinvol was.

De Nederlandse ambassadeur in Indonesië zal op 9 december aanwezig zijn in Rawagedeh bij de herdenking van het bloedbad. Namens de regering zal hij respect en medeleven aan de slachtoffers en nabestaanden betuigen, aldus Buitenlandse Zaken.

http://www.elsevier.nl/web/Artikel.htm?contentid=213207

Ambassadeur naar herdenking bloedbad in Rawagadeh

2008-11-18T08:59:00.000-08:00

18-11-2008 • Een meerderheid van de Tweede Kamer heeft ingestemd met het voorstel van SP-Kamerlid Van Bommel om de Nederlandse ambassadeur naar de herdenking van de massamoord in het Indonesische plaatsje Rawagadeh te sturen. Van Bommel: ”Ik ben heel blij dat de Kamer wil dat de hoogste vertegenwoordiger van de Nederlandse regering in Indonesië de herdenking bezoekt. Dit kan het langverwachte begin zijn van de erkenning van de misdaden die toen door Nederlandse militairen zijn gepleegd.”
De herdenking in Rawagedeh, een klein plaatsje op Java, vindt plaats op 9 december. Op die dag in 1947 vermoordden Nederlandse troepen daar ruim vierhonderd mensen uit wraak omdat zij een Indonesische strijder niet konden vinden in het dorp. Op dit moment is nog een kleine groep nabestaanden van slachtoffers en één overlevende van het drama in leven. Ze vragen om erkenning van de misdaden van toen en om verzoening nu. Zij hebben aangedrongen op aanwezigheid van een hoge vertegenwoordiger uit Nederland op hun herdenking en zien dit als belangrijke stap in het proces van verzoening. De Nederlandse regering is in dit proces zeer terughoudend geweest tot nu toe. Pas in 2007, zestig jaar na de feiten, werd een laaggeplaatste ambtenaar naar de bijeenkomst gestuurd.
Van Bommel hoopt dat naast de ambassadeur ook de Nederlandse veteranen, die toentertijd verplicht waren in Indonesië te vechten, de uitgestoken hand van de bevolking aannemen en dat sommigen van hen naar de herdenking in Rawagadeh gaan. “Ik zal het goede nieuws over het bezoek van de ambassadeur persoonlijk aan de vertegenwoordigers van de bevolking van Rawagadeh overbrengen”, aldus Van Bommel.

Source: http://www.sp.nl/wereld/nieuwsberichten/6208/081118-ambassadeur_naar_herdenking_bloedbad_in_rawagadeh.html

Massacre survivors snubbed by Dutch delegation

2008-10-15T04:49:00.000-07:00

Published: 14 October 2008 15:43 | Changed: 14 October 2008 15:46
By Elske Schouten in Jakarta

Dutch members of parliament on an official visit to Indonesia have refused to meet survivors of a massacre by Dutch soldiers in 1947. The leader of the delegation says it would be “inappropriate”.
The Indonesian village of Rawagede was the scene of a massacre perpetrated by Dutch soldiers in 1947, shortly after the colony declared its independence and troops were sent in to restore order.
The village claims 431 men were shot, while a Dutch government investigation into war crimes in Indonesia puts the figure at 150.
Voted down
One man who survived the massacre and nine widows of victims still live in the village, which has been renamed Balongsari. Last week, a letter was sent on their behalf to the Dutch government asking for a formal apology and compensation. Their request is still being looked at.
Socialist Party member of parliament Harry van Bommel says he suggested a meeting with survivors twice but that the proposal was voted down by the rest of the delegation.
The delegation, made up of seven members of the parliamentary foreign affairs committee, is in Indonesia to discuss a range of issues until October 19.
Delegation chairman Henk Jan Ormel, member of parliament for the Christian Democrats, says he feels a meeting with the survivors, or their representatives, would be ‘inappropriate” while legal procedures are still ongoing.
False expectations
“A visit from an official Dutch delegation could create false expectations”, Ormel said, adding that he did not want Rawagede to become the focus of the visit to Indonesia. “A lot more has happened in this country,” he said.
Van Bommel, who feels the Netherlands should apologise and pay compensation, had wanted a “reconciliatory meeting”. “It would have been the first Dutch high-level visit,” he says. “For the survivors of Rawagede, this is far from over.”
The members of the delegation did not want to meet Batara Hutagalung, founder of the committee which filed the claim for compensation, either. Hutagalung says he finds it “odd” for parliamentarians to come to Indonesia to talk about human rights and not pay any attention to Rawagede.
“It is almost as if they are blind in one eye: they only see the atrocities perpetrated by others,” he said.

polling
http://www.nrc.nl/

Source: http://www.nrc.nl/international/Features/article2023396.ece/Massacre_survivors_snubbed_by_Dutch_delegation

Moordenaar in naam der koningin

2008-10-13T21:56:00.000-07:00

http://weblogs.nrc.nl/weblog/jakarta/
dinsdag 14 oktober 2008 door Elske Schouten

Moordenaar in naam der koningin

Vorige week kreeg ik een e-mail van Willy van Noort, een Nederlandse veteraan die eind jaren veertig in Indonesië heeft gezeten. Hij mailde vanwege een artikel dat ik heb geschreven over Rawagede: een dorpje in de buurt van Jakarta, waar Nederlandse soldaten in 1947 bijna alle mannen van het dorp hebben omgelegd: ze telden er 431 doden. Van Noort mailde mij dat in de buurt van Kawali in West-Java, waar hij gelegerd was, er wel tientallen dorpen zijn waar zijn commando vergelijkbare bloedbaden heeft gepleegd.
Dit weekend zat ik wel twee uur met Van Noort aan de telefoon. Aan het eind van de oorlog werd zijn commando elke dag naar een nieuw dorp gestuurd om te zoeken naar Indonesische strijders, vertelde hij. Maar die waren vaak al op de vlucht geslagen, zodat er alleen nog vrouwen en kinderen waren. ,,Soms was de opdracht: schiet iedereen die je ziet maar door de kop”, vertelde Van Noort. ,,Soms: iedereen boven de zes jaar. Of iedereen die oud genoeg is, boven de zestien ofzo.”
Als dorpen waren uitgekamd, werden ze soms in brand gestoken. ,,Het zielige was, die mensen hádden helemaal niks, en dan werd hun huis ook nog in de fik gestoken.” Van Noort herinnert zich nog de vrouwen die smeekten om genade. ,,Ampun, ampun, zeiden ze.”
Van Noort vertelde ook over individuele soldaten, die de vreselijkste dingen konden doen. Zoals een officier, die een jongen de weg vroeg. De jongen wees een kant op, maar dat klopte niet met wat op de kaart van de officier stond. Toen zei de jongen dat de weg op de kaart verwoest was, dat ze moesten omlopen. ,,Dus die officier schiet dat jongetje van twaalf zo door zijn hoofd heen. ‘Die wilde mij bedonderen’, zei hij. Maar even later toen we die weg gingen volgen, bleek dat jochie gelijk te hebben gehad.”
Diezelfde officier gaf Van Noort eens de opdracht om mannen die voor het vuurpeloton moesten komen, in een rijtje achter elkaar te zetten en dood te schieten met een antitankgranaat. ,,Hij wilde zien door hoeveel lichamen de granaat heen zou gaan voor hij zou ontploffen. Dat is toch ziek?” zegt Van Noort. ,,Ik heb toen maar gezegd dat ik eerst mijn potje rijst wilde koken, zo kon ik die opdracht laten doodbloeden.”
Een andere keer lag Van Noort te slapen, toen hij midden in de nacht een schot hoorde. Hij hield zich stil. De volgende ochtend zag hij dat bij een van zijn maten een dode vrouw naast het bed lag. ,,Hij zei: ‘Ik was er klaar mee, dus ze moest mijn bed uit’”, vertelt Van Noort.
Van Noort diende destijds bij het Korps Speciale Troepen, commando parachutist. Hij ging als oorlogsvrijwilliger, want hij hield van vechten. ,,Ik was er trots op om parachutist te zijn, als je moet springen”, zegt hij. ,,Ik was ook blij met wat we goed deden. Maar het branden, het vermoorden…” Hij zegt zich altijd te hebben onttrokken aan het vermoorden van vrouwen en kinderen.
Na zijn tijd in Indonesië is Van Noort uit het Nederlands leger gestapt, maar daarna is hij wel doorgegaan met ,,oorlogjes achterna lopen”, zoals hij zelf zegt. Zoals in Joegoslavië, waar hij met de Kroaten tegen de Serviërs vocht. Begin jaren negentig kwam hij nog in het nieuws toen hij 18 Kroatische soldaten naar Texel bracht om te leren parachutespringen.
Van Noort zegt dat hij ,,hoort bij de moordenaars in naam der koningin”. Toen hij eens voor de rechter moest komen voor iets kleins, schreef hij aan de rechtbank: ,,Als ik dan toch veroordeeld moet worden, veroordeel me dan voor oorlogsmisdaden”. ,,Oude NSB’ers en oude Duitsers worden nog steeds vervolgd. Waarom Nederlanders dan niet?”
Hij vindt ook dat Nederland zijn excuses moet aanbieden voor de oorlogsmisdaden waar hij bij betrokken was. Van Noort: ,,Ook als Indonesië zegt: vanuit onze cultuur hoeft dat niet. Ik zeg: je bent Nederlander, dus je hoort je excuses aan te bieden.”
Maar Nederland lijkt dat nog niet van plan te zijn. Op initiatief van het comité Nederlandse ereschulden eisen de nabestaanden van Rawagede nu, na 61 jaar, excuses en een schadevergoeding van de Nederlandse regering. Daar is nog geen reactie op gekomen. En gisteren kreeg ik telefoon van Kamerlid Harry van Bommel van de SP, die hier is met een delegatie uit de Tweede Kamer. Zijn voorstel om naar Rawagede te gaan werd door de rest van de groep afgewezen.
Dit verhaal is geplaatst op dinsdag 14 oktober 2008 om 04:41 uur. Je kunt reageren of trackbacken vanaf je eigen site. (Wat is trackbacken?)

Archive map 1304: New Evidence of the Massacre in Indonesia

2008-10-13T06:39:00.000-07:00

DE GROENE AMSTERDAMER
10-10-2008

http://www.groene.nl/2008/41/NIEUW_BEWIJS_VAN_MASSA-EXECUTIE_IN_INDONESIEuml%3Bnbsp%3B

Archiefmap 1304
→ NIEUW BEWIJS VAN MASSA-EXECUTIE IN INDONESIË

Indonesische nabestaanden hebben een aanklacht ingediend tegen de Nederlandse staat. Deze houdt verband met Nederlandse oorlogsmisdaden in 1947 in Rawagede. De waarheid daarover is tweemaal door de regering achtergehouden. Zie map 1304.

DOOR JOERI BOOM

DE ARCHIEFMEDEWERKER VAN het Nationaal Archief in Den Haag schudt zijn hoofd. ‘Daarvoor moet u speciale toestemming hebben van het hoofd onderzoek. U dient een onderzoeksopzet in te leveren en dan bepalen wij welk archiefmateriaal u mag gebruiken.’ Maar ik weet precies welk materiaal ik nodig heb. Het zit in map 1304. Ik dring aan, maar de medewerker concentreert zich op zijn scherm. ‘Sorry’, zegt een collega. ‘Het is niet openbaar.’
Executie van gevangenen zonder voorafgaand onderzoek of proces te Krawang. Dat is de titel van de map die ik zoek. Hij bevat explosief materiaal over de massamoord in het dorp Rawagede in 1947. De map maakt deel uit van het archiefmateriaal dat bijeen is gebracht voor een ambtelijke commissie in 1969. Die commissie onderzocht de ‘eventuele wandaden’ die in Indonesië waren begaan door Nederlandse militairen in de periode 1945-1950 en bracht verslag uit aan de regering.
Nederland wordt niet graag herinnerd aan de oorlog in Indonesië, die bijna sussend nog altijd de ‘Politionele Acties’ wordt genoemd. De strijd was zinloos. Een verspilling van mensenlevens, geld en energie, weten we nu. Tweehonderdduizend militairen werden naar Indonesië gestuurd, dat zich vlak na de Japanse capitulatie in augustus 1945 onafhankelijk had verklaard. Nederland wilde het gezag in de kolonie terugkrijgen opdat de winsten van olievelden en rubberplantages weer naar het gehavende moederland zouden stromen. Het draaide uit op een keiharde oorlog met de naar vrijheid hunkerende Republiek Indonesië, uitgevochten volgens de wrede wetten van de guerrilla. Indonesië was het Nederlandse Vietnam avant la lettre.
Beide partijen begingen gruwelijke wreedheden. Indonesiërs die met de Nederlanders samenwerkten werden op gruwelijke wijze door de nationalisten vermoord. De Nederlandse contraguerrilla sloeg door in contraterreur. Kampongs werden in brand gestoken als represaillemaatregel en gevangenen zonder vorm van proces geëxecuteerd. De militaire inlichtingendienst bezondigde zich aan ‘derdegraadsverhoren’, waarbij flink gemarteld werd.
Al vanaf 1946 sijpelden de wreedheden, die volgens de letter der wet oorlogsmisdaden waren, door naar Nederland. Sommige militairen meldden ze in brieven die gepubliceerd werden, onder meer in De Groene Amsterdammer. Parlementariërs lazen de brieven voor in de Tweede Kamer. Maar ook al repten verontwaardigde militairen van ‘moffenmethoden’, eind jaren veertig was er geen Kamermeerderheid te vinden voor een diepgaand onderzoek. Alleen de duizenden standrechtelijke executies door het Korps Speciale Troepen van de beruchte kapitein Westerling werden onderzocht. De uitkomst was geheim. De minister van Overzeese Gebiedsdelen verzekerde de Kamer dat het volstrekt tegen de wens van de regering was dat de misstanden ‘in den doofpot [worden] gestopt’. Maar er werd niets meer van gehoord.
In 1969 werd het stilzwijgen doorbroken door de psycholoog J.E. Hueting, die in de Volkskrant en op televisie bij Achter het nieuws vertelde over de martelingen, executies en derdegraadsverhoren die hij had meegemaakt als militair in Indonesië. Er ontstond grote maatschappelijke onrust: de regering moest nu wel handelen. Er werd een ambtelijke commissie samengesteld die ontsporingen van geweld moest onderzoeken. Er werd gesproken van ‘excessen’, niet van oorlogsmisdaden – een term die van toepassing was op de Japanners en de nazi’s kon onmogelijk gehanteerd worden waar het Nederlandse militairen betrof. De commissie deed verslag van 76 zaken in een rapport dat bekend werd als de Excessennota.

De massamoord in het dorp Rawagede, op West-Java, nabij Krawang, is een van die zaken. Hij werd gepleegd door dienstplichtige infanteristen van de Koninklijke Landmacht. Dat was opvallend, want veel andere oorlogsmisdaden waren het werk van geharde beroepsmilitairen van het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) en de speciale eenheden. De divisies van dienstplichtigen werden tentara soesoe, ‘het zachte leger’, genoemd. Ze stonden vriendelijker tegenover de bevolking en kritischer ten opzichte van het koloniale beleid dan andere troepen.
Toch vermoordde een eenheid van het zachte leger in Rawagede een groot aantal mannen. Volgens Nederlandse opgaven waren het er 150, waarvan er ‘ongeveer twintig’ werden geëxecuteerd. In het dorp werden geen wapens aangetroffen. Zo staat het heel kort vermeld in de Excessennota. Volgens Indonesische opgaven werden meer dan 430 mannen gedood.
In 1995 zond RTL4 een documentaire uit over Rawagede. De makers spraken in het dorp met overlevenden en nabestaanden. Vooral de getuigenis van een oude vrouw die met bevende stem vertelt hoe ze tussen de lijken haar man en haar zoon terugvond, ging door merg en been. Volgens de documentairemakers waren 431 mannen, van jong tot oud, standrechtelijk geëxecuteerd. Er werden Kamervragen gesteld, want hoe zat dat met die ‘ongeveer twintig’ geëxecuteerden uit de Excessennota? Was dat wel de waarheid? Op verzoek van minister van Justitie Winnie Sorgdrager stelde het openbaar ministerie te Arnhem een oriënterend onderzoek in. Daar kwam niets uit. Volgens het OM bestonden er nu eenmaal verschillende lezingen van het gebeuren. Bovendien waren de daders niet meer te vervolgen, meldde de minister. Oorlogsmisdaden verjaren niet, maar door het parlement was daarop een uitzondering gemaakt voor de Nederlandse militairen in Indonesië tussen 1945 en 1950, meldde zij de Tweede Kamer.
In map 1304 zit materiaal dat aantoont dat de Nederlandse regering niet de waarheid heeft verteld over wat in Rawagede werd aangericht. En dat niet alleen. De map laat zien dat de verantwoordelijke officier niet werd gestraft omdat dit niet politiek gewenst was. Het stilhouden van de zaak begon al in 1948 en duurt voort tot op de dag van vandaag.
Dan maar een bekend onderzoekerstrucje geprobeerd. Dossiermappen zitten doorgaans per stapel in archiefdozen. Met de computer in de studiezaal vraag ik een paar mappen aan die wél toegankelijk zijn. Ze hebben rangnummers net voor en na nummer 1304. En warempel: ik krijg de hele doos. Er zitten een paar mappen in die eveneens een niet-toegankelijkheidsmelding gaven toen ik ze individueel opvroeg. Maar met map 1304 neemt men blijkbaar geen enkel risico. Die ontbreekt. Op de plek in de stapel waar hij zich hoort te bevinden ligt een roze briefje. ‘Dit nummer is apart opgeborgen’, staat erop. Het jaartal op het briefje is onleesbaar.
‘Map 1304 ligt in de kluis’, zegt Harm Scholtens. Toen hij de map vorig jaar aanvroeg, stuitte hij op hetzelfde roze briefje. Hij was bezig met onderzoek naar Rawagede voor zijn doctoraalscriptie geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen. Met hulp van zijn scriptiebegeleider wist hij de map in handen te krijgen. Dat had nog veel voeten in de aarde.
Scholtens (55) is zelf archivaris geweest. Hij vindt dat materiaal over de Nederlandse oorlogsmisdaden in Indonesië openbaar moet zijn: ‘Volgens de wet kan een stuk worden afgeschermd wanneer het staatsbelang door openbaarmaking geschaad wordt, maar zestig jaar na dato houdt dat mijns inziens geen stand.’
Ook het beschermen van de persoonlijke levenssfeer kan een reden zijn voor geheimhouding. Maar de majoor die de leiding had van de campagne tegen Rawagede is inmiddels overleden. Bovendien vind ik in de mappen die ik wel mag inzien namen van militairen. Bijvoorbeeld in het materiaal over de liquidatie van zestien Indonesische gevangenen. Ze werden door de inlichtingendienst naar een beruchte kampong gevoerd en gefusilleerd, ‘om een voorbeeld te stellen’ aan de bevolking die de guerrilla steunde, zo staat in de stukken. Het dossier bevat de naam van een sergeant die daarbij betrokken was. De zaak werd overigens geseponeerd.
Harm Scholtens besloot voor zijn doctoraalscriptie zo goed mogelijk uit te zoeken wat er in Rawagede was gebeurd, nadat hij de korte melding van het bloedbad in de Excessennota had gelezen. ‘Ik vond het vreemd, 150 doden maken, twintig man liquideren en niet één wapen vinden. Dit zaakje stonk.’ Hij kamde de archieven uit en kwam in zijn doctoraalscriptie tot een nauwgezette reconstructie van de ‘zuiveringsacties’ in de streek. Daarbij werden dorpen door eenheden afgegrendeld en uitgekamd. Zo ook Rawagede, dat werd afgegrendeld door een eenheid van negentig man.
In het oorlogsdagboek van de eenheid die Rawagede zuiverde staat de actie kort vermeld. Het is een van de bronnen die Scholtens gebruikte. Het oorlogsdagboek mag ik wel inzien op het Nationaal Archief. De beschrijving van de actie in Rawagede op 9 december 1947 staat in een opsomming van zuiveringsacties in begin december. Daarbij werden rijstvoorraden vernietigd en grote groepen mannen ondervraagd. Bij operaties eerder en later vielen slachtoffers, maar bij de acties in de dagen rond 9 december vielen geen doden en gewonden. En dan is daar opeens Rawagede:
Door de (…) compagnie werd een zuiveringsactie ingezet tegen kpg. Rawahgedeh (5393). Aan vijandelijke zijde werden 150 doden geteld. Er werden 8 personen gevangen genomen. Genoemde kampong bleek volledig republikeins te zijn, hetgeen o.m. bleek uit rood-witte vlaggen waarmede verschillende huizen waren getooid en uit documenten en artikelen die op de gedode tegenstanders werden aangetroffen.
150 doden, zomaar uit het niets. En geen liquidaties. Scholtens vond andere meldingen die hierop leken. Totdat hij stuitte op map 1304. Daarin zat een notitie opgesteld door een medewerker van de procureur-generaal aan het Hooggerechtshof in Batavia. ‘Dit is de smoking gun’, zegt hij. De opdracht van de compagnie luidde kortweg, zo meldt het document (zie kader): ‘Ruim weerstand Rawagede op.’ Er staat in beschreven hoe de Nederlanders in het dorp ‘8 à 9 maal’ twaalf mannen fusilleerden en vlak daarbuiten nog eens ‘7 à 10 personen’. Het gaat dus om honderd tot 120 liquidaties. ‘Dat is wel wat meer dan de in de Excessennota vermelde twintig executies’, schrijft Scholtens in zijn scriptie.
Uit het document blijkt hoe de afdekking al meteen begon. De melding in het oorlogsdagboek van de eenheid, pas lang na de executies opgesteld, is waarschijnlijk bewust misleidend. In het document in map 1304 wordt namelijk beschreven hoe de majoor die de compagnie leidde van zijn commandant de opdracht kreeg te zwijgen. Hij moest alles ontkennen tegen een onderzoekscommissie van de Verenigde Naties. Die ontdekte echter toch dat er liquidaties hadden plaatsgevonden. Maar niet hoeveel. Nederland ontkende het hoge Indonesische dodental en hield vast aan zijn eigen 150 doden. Die zouden zijn gevallen door beschietingen, was de suggestie. Nederland gaf uiteindelijk toe dat er vier krijgsgevangenen waren geëxecuteerd. De liquidatie van nog eens zeven werd ontkend. Zo staat het in het VN-rapport uit 1948, dat de actie desalniettemin ‘deliberate and ruthless’ noemt.
Waarom de Excessennota uit 1969 spreekt van ‘ongeveer twintig’ geëxecuteerden is onduidelijk. Het getal lijkt verzonnen. ‘Ik heb geen idee waar het vandaan komt’, zegt Scholtens.
Uit zijn onderzoek doemt het beeld op van een kille massa-executie. Hier was geen sprake van een doorgedraaide eenheid die wraak nam. Waarschijnlijk werd ze verrast door het aantreffen van meer dan honderd mannen van wie ze vermoedde dat het strijders waren die hun wapens hadden weggeworpen. Wat te doen? De mannen meenemen was te gevaarlijk: zij waren talrijker dan de Nederlanders en overal dreigden hinderlagen. Hen laten gaan betekende dat ze hen binnen de kortste keren weer gewapend zouden treffen. Dus dan maar liquideren, heeft de eenheid wellicht gedacht. Dat gebeurde vaker, maar voorzover bekend niet op deze schaal.
In map 1304 bevindt zich ook correspondentie tussen luitenant-generaal Spoor, de ‘Legercommandant’ die verantwoordelijk was voor de vervolging van militairen, en procureur-generaal Felderhof. Spoor twijfelt of hij de verantwoordelijke majoor moet laten vervolgen. Felderhof adviseert Spoor om de zaak te seponeren, aangezien ‘iedere vreemde inmenging en belangstelling [is] verdwenen’. De VN zijn na het schrijven van hun rapport, waarin van slechts vier executies wordt gesproken, niet meer in de massamoord geïnteresseerd, dus laten we geen slapende honden wakker maken, bedoelt hij.
Harm Scholtens: ‘In 1969 en in 1995 beschikte de overheid over deze gegevens. Map 1304 zit bij de documenten die zijn onderzocht voor de Excessennota, en later door het OM. De overheid kon dus weten dat veel meer dan twintig executies hadden plaatsgevonden. Ik vind het verwijtbaar dat ze dat niet bekend heeft gemaakt. Een regering behoort de bevolking correct te informeren.’
Een extra aanwijzing voor een doofpot is dat het document over de executies is gebaseerd op een heel dossier over Rawagede dat door generaal Spoor aan procureur-generaal Felderhof werd gestuurd. Later werd het hem teruggezonden. Dat dossier is verdwenen. Harm Scholtens speurde vele archiefindexen af, ik zocht in het persoonlijke archief van Spoor. Niets. Zou het (korte) document over de executies in map 1304 over het hoofd gezien zijn bij de vernietiging van bewijsmateriaal?

De zaak-Rawagede is weer actueel wegens een civiele aanklacht van tien Indonesische nabestaanden tegen de Nederlandse staat. Gerrit Jan Pulles is hun advocaat. ‘Het zou een staat als Nederland passen zijn verantwoordelijkheid te nemen voor misdragingen van zijn soldaten. Op grond van wat bekend is en was over de gebeurtenissen in Rawagede had indertijd tot strafrechtelijk onderzoek overgegaan moeten worden’, zegt hij. Volgens hem is het onhoudbaar dat Nederlandse militairen die destijds in Indonesië dienden niet te vervolgen zouden zijn voor oorlogsmisdaden. Dat is echter niet waar het zijn cliënten om te doen is. ‘Zij hebben aangegeven geen haat- of wraakgevoelens te hebben tegen individuele militairen. Wat zij willen is rechtsherstel en genoegdoening van de staat voor wat hun in 1947 uit naam van die staat is aangedaan.’
In 1969 werd het parlement misleid, in 1995 verzuimde de minister van Justitie opnieuw de waarheid naar buiten te brengen. Laat dan eindelijk het echte verhaal van Rawagede verteld worden. De veteranen van de eenheid, ouder dan tachtig zijn ze nu, zwijgen nog altijd. Dus is de hoop gevestigd op het Nationaal Archief. P. Kompagnie, hoofd onderzoek, weet niet waarom map 1304 in de kluis is beland. Was het soms wegens de explosieve inhoud van de map? Nee, zegt Kompagnie: ‘Het gaat ons niet om de inhoud van de stukken. Wij willen slechts de belangen van nog levende personen beschermen.’ Maar waarom is dit dan de enige map die is weggeborgen? Waarom zijn dan namen te vinden in mappen die wél worden vrijgegeven? Weet het hoofd onderzoek wellicht dat die militairen allen overleden zijn? ‘Nee, dat houden wij niet bij.’
Harm Scholtens moest voordat hij het materiaal mocht zien een verklaring ondertekenen waarin onder meer stond dat de informatie niet onder de aandacht mocht worden gebracht van derden. Hij mocht de stukken niet kopiëren, wel overschrijven. ‘Dat is voor de deniability. Zodat ze kunnen zeggen dat ik het verkeerd heb overgenomen.’
Vlak voor het ter perse gaan van dit nummer krijg ik toestemming om map 1304 in te zien. Ik spoed mij naar het Nationaal Archief. ‘Er is voorzover ik weet niets bijzonders mee’, vertelt een medewerker van de onderzoeksstaf. De map lag wel in de kluis, maar dat was toeval. ‘Ja, dat kan gebeuren. Er hebben meer mappen uit dit archief in de kluis gelegen. Die zijn er weer uitgehaald, maar deze is blijven liggen.’
Ik hoef niets te tekenen en ik mag de stukken kopiëren.

.................................................................................................................
Nieuw bewijsmateriaal van massa-executies in het Javaanse dorp Rawagede door Nederlandse dienstplichtige militairen, in december 1947. Uit de aantekeningen van een medewerker van de procureur-generaal van het Hooggerechtshof te Batavia:

[De compagniescommandant] heeft opdracht ontvangen van [zijn bataljonscommandant]: ruim weerstand Rawagede op. Rawagede is een kampong van waar uit regelmatig beschietingen plaatsvonden […]
9 Dec. Om zes uur ‘s morgens was de kp. ingesloten en men is toen met een troep van 35 man onder luitenant […] voorwaarts gegaan. Men heeft toen 8 à 9 maal een troep van [±] 12 man ter plaatse geëxecuteerd. Volgens [de compagniescommandant] zijn in alle gevallen de noodige waarborgen genomen dat men geen ‘goede’ elementen in de executies betrok. Alle geëxecuteerde personen hadden lange haren, geen dikke eeltlaag op handen en voeten, zij waren allen in het bezit van papieren van de Hizboellah en soortgelijke organisaties. […]
Tenslotte is nog een groepje van 7 à 10 personen geëxecuteerd die in handen van segt […] [was] gevallen. Ook deze groep was aanvankelijk grooter, doch daarvan is er een aantal na onderzoek vrijgelaten.
[…]
Beroerd is natuurlijk dat [de compagniescommandant] tegenover de C.G.D. [de Commissie van Goede Diensten van de VN] de juiste toedracht heeft verzwegen en feitelijk heeft moeten verzwijgen.

Uit map 1304, uit het archief van de procureur-generaal van het Hooggerechtshof Nederlands-Indië (1945-1950) © JOERI BOOM / De Groene Amsterdammer